REKLAMA

Kapmatynib, cerytynib i kryzotynib to nowoczesne leki przeciwnowotworowe stosowane w leczeniu zaawansowanego raka płuca. Różnią się mechanizmem działania, wskazaniami i bezpieczeństwem stosowania.

Kapmatynib i podobne substancje – co je łączy?

Kapmatynib, cerytynib oraz kryzotynib to nowoczesne substancje czynne należące do grupy leków przeciwnowotworowych, które hamują określone białka zaangażowane w rozwój raka płuca123. Wszystkie stosowane są przede wszystkim u dorosłych pacjentów z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP), ale ich zastosowanie zależy od określonych zmian genetycznych obecnych w komórkach nowotworowych456.

Substancje te:

  • są inhibitorami kinaz białkowych, co oznacza, że blokują działanie określonych enzymów odpowiadających za wzrost i podział komórek nowotworowych123
  • stosuje się je doustnie, w postaci tabletek lub kapsułek789
  • są wskazane do leczenia zaawansowanych postaci raka płuca u osób dorosłych456

Kiedy stosuje się kapmatynib, cerytynib i kryzotynib?

Każda z tych substancji czynnych ma nieco inne wskazania do stosowania, choć wszystkie są przeznaczone do leczenia niedrobnokomórkowego raka płuca. Kapmatynib stosuje się u dorosłych pacjentów z zaawansowanym NDRP, u których wykryto specyficzną zmianę genetyczną w genie MET (tzw. pominięcie eksonu 14, METex14), zwłaszcza po wcześniejszym leczeniu immunoterapią lub chemioterapią opartą na związkach platyny4.

Cerytynib oraz kryzotynib są natomiast przeznaczone dla pacjentów z NDRP, u których obecna jest inna zmiana genetyczna, czyli rearanżacja w genie ALK (kinaza chłoniaka anaplastycznego)56. Kryzotynib stosuje się głównie po wcześniejszym leczeniu, natomiast cerytynib może być podawany zarówno w pierwszej linii leczenia, jak i po niepowodzeniu innych terapii, w tym po leczeniu kryzotynibem5.

Wszystkie trzy substancje są przeznaczone wyłącznie dla dorosłych pacjentów, ponieważ nie określono ich bezpieczeństwa ani skuteczności u dzieci i młodzieży101112.

Ważne informacje dotyczące stosowania w różnych grupach pacjentów:

  • Kapmatynib jest wskazany tylko wtedy, gdy w badaniu potwierdzono obecność mutacji METex14 w komórkach nowotworowych4.
  • Cerytynib i kryzotynib stosuje się u pacjentów z obecnością rearanżacji genu ALK, potwierdzonej specjalistycznym testem56.
  • Każdy z tych leków jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych, a ich skuteczność i bezpieczeństwo u dzieci nie zostały potwierdzone101112.
  • Stosowanie tych leków wymaga wcześniejszego leczenia innymi metodami lub niepowodzenia wcześniejszej terapii (np. chemioterapią, immunoterapią lub innym lekiem celowanym)456.

Mechanizm działania i właściwości farmakokinetyczne

Kapmatynib, cerytynib i kryzotynib to leki celowane, które blokują aktywność określonych kinaz tyrozynowych. Kapmatynib hamuje kinazę MET, która odpowiada za przekazywanie sygnałów sprzyjających wzrostowi i przeżyciu komórek nowotworowych z mutacją METex141. Z kolei cerytynib i kryzotynib są inhibitorami kinazy ALK – białka, którego nieprawidłowa aktywność prowadzi do rozwoju nowotworu w wyniku zmian genetycznych w genie ALK23.

Cerytynib i kryzotynib różnią się siłą działania oraz zakresem hamowanych białek. Kryzotynib, poza ALK, hamuje również MET, ale w mniejszym stopniu niż kapmatynib3.

Różnice występują także w sposobie podawania i wchłaniania:

  • Kapmatynib można przyjmować z jedzeniem lub bez, a jego wchłanianie nie zależy istotnie od posiłku713.
  • Cerytynib powinien być przyjmowany na czczo, ponieważ pokarm zwiększa jego wchłanianie814.
  • Kryzotynib można przyjmować z posiłkiem lub bez, choć pokarm może nieznacznie zmniejszać jego wchłanianie915.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – co je różni?

Wszystkie te substancje czynne są przeciwwskazane u osób z nadwrażliwością na dany lek lub jego składniki161718. Kryzotynib nie powinien być stosowany także u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby18. Cerytynib nie jest zalecany u osób z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami funkcji wątroby19.

Wspólne przeciwwskazania i ostrzeżenia:

  • Ryzyko poważnych działań niepożądanych ze strony wątroby – wymagana regularna kontrola prób wątrobowych u wszystkich pacjentów202122.
  • Ryzyko zapalenia płuc – w przypadku wystąpienia objawów ze strony układu oddechowego leczenie należy natychmiast przerwać231924.
  • Potencjalne wydłużenie odstępu QT w EKG, co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca – zalecana ostrożność i monitorowanie, zwłaszcza u osób z czynnikami ryzyka12526.

Bezpieczeństwo stosowania w szczególnych grupach pacjentów

Kapmatynib, cerytynib i kryzotynib nie są przeznaczone do stosowania u dzieci i młodzieży, ponieważ nie przeprowadzono odpowiednich badań w tej grupie wiekowej101112.

W przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią:

  • Stosowanie każdego z tych leków w ciąży nie jest zalecane, ponieważ mogą one uszkadzać płód. Decyzja o leczeniu powinna być podjęta wyłącznie w sytuacji, gdy korzyść dla matki przewyższa ryzyko dla dziecka272829.
  • Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie i po zakończeniu leczenia (okres ten różni się w zależności od leku)272829.
  • Nie zaleca się karmienia piersią podczas leczenia oraz przez pewien czas po jego zakończeniu302831.

W przypadku osób z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby:

  • Kapmatynib nie wymaga dostosowania dawki u osób z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami nerek, ale należy zachować ostrożność przy ciężkich zaburzeniach10.
  • Cerytynib nie wymaga zmiany dawki przy łagodnych zaburzeniach wątroby, ale nie jest zalecany przy umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach32.
  • Kryzotynib nie powinien być stosowany przy ciężkich zaburzeniach wątroby, a u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami wymagana jest ostrożność33.

W przypadku prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn:

  • Kapmatynib nie wpływa lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów34.
  • Cerytynib oraz kryzotynib mogą powodować zmęczenie lub zaburzenia widzenia, dlatego zaleca się zachowanie ostrożności3536.
Bezpieczeństwo terapii i interakcje z innymi lekami:

Wszystkie trzy substancje mogą wchodzić w interakcje z innymi lekami, szczególnie tymi, które wpływają na określone enzymy wątrobowe (np. CYP3A4) lub są przez nie metabolizowane. Stosowanie silnych inhibitorów lub induktorów tych enzymów może wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo leczenia. W przypadku przyjmowania innych leków, w tym leków dostępnych bez recepty, zawsze należy poinformować o tym lekarza prowadzącego leczenie przeciwnowotworowe373839.

Porównanie: kapmatynib, cerytynib, kryzotynib – najważniejsze cechy

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Kapmatynib Zaawansowany NDRP z mutacją METex14 po wcześniejszym leczeniu Brak danych – nie zaleca się Nie zaleca się, chyba że konieczne Brak istotnego wpływu
Cerytynib Zaawansowany NDRP ALK+, w tym po kryzotynibie Brak danych – nie zaleca się Nie zaleca się, chyba że konieczne Zachować ostrożność (możliwe zmęczenie, zaburzenia widzenia)
Kryzotynib Zaawansowany NDRP ALK+, po wcześniejszym leczeniu Brak danych – nie zaleca się Nie zaleca się, chyba że konieczne Zachować ostrożność (możliwe zaburzenia widzenia, zawroty głowy)

Kapmatynib, cerytynib i kryzotynib – wybór terapii w zaawansowanym raku płuca

Kapmatynib, cerytynib i kryzotynib są skutecznymi lekami stosowanymi w leczeniu określonych typów zaawansowanego raka płuca, jednak ich zastosowanie zależy od obecności konkretnych zmian genetycznych w komórkach nowotworowych. Kapmatynib jest stosowany w przypadku mutacji METex14, natomiast cerytynib i kryzotynib w przypadku zmian w genie ALK. Wybór terapii powinien być uzależniony od wyników specjalistycznych badań genetycznych, przebiegu wcześniejszego leczenia oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Wszystkie te leki wymagają ścisłej kontroli lekarskiej oraz regularnego monitorowania pod kątem możliwych działań niepożądanych i interakcji z innymi lekami. Dzięki coraz lepiej dopasowanym terapiom celowanym, pacjenci z zaawansowanym rakiem płuca mają dziś większe szanse na skuteczne leczenie dostosowane do ich indywidualnych potrzeb456.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są główne różnice między kapmatynibem, cerytynibem a kryzotynibem?

Kapmatynib działa na mutację METex14, a cerytynib i kryzotynib na zmiany w genie ALK. Różnią się wskazaniami i bezpieczeństwem stosowania.456

Czy kapmatynib, cerytynib lub kryzotynib można stosować u dzieci?

Nie, żaden z tych leków nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci i młodzieży.101112

Który lek wybrać w ciąży – kapmatynib, cerytynib czy kryzotynib?

Żaden z tych leków nie jest zalecany w ciąży, chyba że jest to konieczne. Mogą one szkodzić płodowi.272829

Czy kapmatynib, cerytynib i kryzotynib wpływają na prowadzenie pojazdów?

Kapmatynib nie wpływa znacząco na zdolność prowadzenia pojazdów. Cerytynib i kryzotynib mogą powodować zmęczenie lub zaburzenia widzenia, więc należy zachować ostrożność.343536

REKLAMA