Jesion wyniosły to drzewo z rodziny oliwkowatych (Oleaceae), które może osiągać wysokość do 40 metrów. Jest ważnym elementem ekosystemów leśnych i źródłem surowców roślinnych wykorzystywanych w medycynie naturalnej.

Jesion preferuje wilgotne i zacienione miejsca, często występuje w lasach łęgowych oraz górskich obszarach Polski. Jego naturalny zasięg obejmuje całą Europę oraz część Azji Zachodniej. W Polsce jest to gatunek dość pospolity.

Surowce i ich składniki

Surowce pozyskiwane z jesionu, takie jak kora i liście, zawierają różnorodne związki chemiczne:

  • Flawonoidy: Znane ze swoich właściwości przeciwzapalnych i przeciwbólowych.
  • Kwasy fenolowe: Wykazują działanie antyoksydacyjne i przeciwbakteryjne.
  • Trójterpeny ursanowe: Mają właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe.
  • Irydoidy: Związki o różnorodnym działaniu biologicznym.
  • Związki kumarynowe: Znane ze swoich właściwości przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych.
  • Fitosterole: Mogą wpływać na poziom cholesterolu we krwi.
  • Garbniki: Wykazują działanie ściągające i przeciwbakteryjne.

Właściwości i zastosowanie

Kora i liście jesionu wykazują szereg właściwości leczniczych:

  • Moczopędne: Zwiększają diurezę, co jest korzystne w przypadku niektórych schorzeń.
  • Przeciwzapalne i przeciwbólowe: Stosowane w leczeniu chorób reumatycznych.
  • Uszczelniające naczynia krwionośne: Pomagają przeciwdziałać mikrokrwawieniom.
  • Przeczyszczające i przyspieszające trawienie: Pomagają w leczeniu zaparć.
  • Napotne i przeciwgorączkowe: Łagodzą gorączkę.
  • Zewnętrzne zastosowanie: Wyciągi mogą być stosowane do przemywania opuchlizn i ran.

Przykładowe formy zastosowania

  • Napar z liści: 1 łyżkę liści zalać 1 szklanką wrzącej wody, odstawić na 30 minut, przecedzić. Pić 2 razy dziennie po 200 ml.
  • Nalewka z kory lub liści: 50 g kory lub liści zalać 400 ml wódki; wytrawiać 14 dni; przefiltrować. Zażywać 3-4 razy dziennie po 10 ml w 50 ml wody.
  • Odwar z kory: 2 łyżki kory zalać 2 szklankami wody, gotować 5 minut; odstawić na 30-40 minut, przecedzić. Pić 2 razy dziennie po 200 ml.
  • Mieszanka moczopędna: 50 g kory wymieszać z innymi ziołami, 1 łyżkę mieszanki zalać 200 ml wrzącej wody, odstawić na 15 minut, odcedzić. Pić 6 razy dziennie po 100 ml.

Ostrzeżenia i środki ostrożności

  • Kobiety w ciąży i matki karmiące: Preparaty na bazie jesionu nie są zalecane.
  • Przechowywanie: Surowce powinny być przechowywane w miejscu niedostępnym dla dzieci, w zamkniętych opakowaniach, chronione od światła i wilgoci.

Jesion wyniosły to roślina o wielu cennych właściwościach, która znajduje zastosowanie w medycynie naturalnej. Warto jednak pamiętać o odpowiednich środkach ostrożności i konsultacji z lekarzem przed rozpoczęciem kuracji.