Ogólne zasady dawkowania fluoresceiny
Fluoresceina stosowana jest wyłącznie w celach diagnostycznych, przede wszystkim do angiografii fluoresceinowej dna oka oraz unaczynienia tęczówki12. Podawana jest w postaci roztworu do wstrzykiwań, najczęściej dożylnie, przy użyciu odpowiedniej techniki i pod ścisłą kontrolą personelu medycznego34.
Standardowa dawka dla dorosłych
- Typowa jednorazowa dawka dla osoby dorosłej to 500 mg (co odpowiada 5 ml roztworu o stężeniu 100 mg/ml)34.
- Roztwór podaje się szybko dożylnie, najlepiej do żyły w obrębie dołu łokciowego, z zachowaniem ostrożności, aby nie doszło do wynaczynienia56.
- W przypadku stosowania urządzeń obrazujących o dużej czułości (np. skaningowego oftalmoskopu laserowego), dawka może zostać zmniejszona do 2 ml4.
- Nie należy mieszać fluoresceiny z innymi lekami podczas podawania5.
Częstotliwość podawania i czas trwania terapii
Fluoresceina podawana jest jednorazowo, bez konieczności powtarzania dawek w krótkim odstępie czasu. Wskazania do ponownego podania ustala lekarz na podstawie potrzeb diagnostycznych oraz indywidualnej sytuacji pacjenta34.
- Podanie powinno odbywać się w obecności personelu przeszkolonego w zakresie resuscytacji oraz z dostępem do odpowiedniego sprzętu ratunkowego78.
- Pacjent powinien być monitorowany przez co najmniej 30 minut po badaniu angiograficznym78.
- Ryzyko reakcji alergicznych i nietolerancji jest obecne, zwłaszcza u osób z alergiami lub astmą w wywiadzie910.
- Należy unikać podania roztworu poza naczynie krwionośne, ponieważ może to prowadzić do poważnych powikłań, takich jak martwica skóry11.
Dawkowanie fluoresceiny w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Nie zaleca się stosowania fluoresceiny dożylnie u osób poniżej 18. roku życia z powodu braku danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa34.
Pacjenci w podeszłym wieku
- Doświadczenia kliniczne nie wskazują na konieczność zmiany dawki u osób starszych34.
- Stosuje się standardową dawkę, jak u dorosłych34.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Dostępne dane wskazują, że zwykle nie jest konieczna modyfikacja dawki, choć czas wydalania substancji może się wydłużyć312.
- U pacjentów dializowanych zaleca się zmniejszenie dawki do 2,5 ml (połowa fiolki)12.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Nie ma danych sugerujących konieczność modyfikacji dawki u osób z niewydolnością wątroby3.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Fluoresceina przenika przez barierę łożyskową i może pojawiać się w płynie owodniowym oraz tkankach płodu13.
- Nie wykazano działania teratogennego u zwierząt, ale decyzję o zastosowaniu fluoresceiny u kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinien podjąć lekarz po rozważeniu korzyści i ryzyka13.
- Przed badaniem konieczny jest dokładny wywiad dotyczący alergii, chorób serca i stosowanych leków (zwłaszcza beta-adrenolityków)91415.
- Premedykacja (leki przeciwhistaminowe i steroidy) może być rozważana u osób z grupy ryzyka, ale nie eliminuje ona całkowicie ryzyka reakcji niepożądanych168.
- W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych po pierwszym badaniu, należy dokładnie ocenić korzyści z ewentualnego powtórzenia angiografii10.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Standardowa dawka jednorazowa (500 mg) jest bezpieczna dla większości dorosłych pacjentów34.
- Nie opisano przypadków toksycznego przedawkowania fluoresceiny w dawkach stosowanych diagnostycznie1718.
Tabela podsumowująca dawkowanie fluoresceiny
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 500 mg (5 ml roztworu 100 mg/ml) dożylnie, jednorazowo34 |
| Dorośli – angiografia z użyciem urządzeń o dużej czułości | 2 ml roztworu 100 mg/ml dożylnie4 |
| Dzieci i młodzież (<18 lat) | Nie zaleca się stosowania34 |
| Pacjenci w podeszłym wieku | Jak u dorosłych – brak konieczności modyfikacji dawki34 |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Zwykle bez modyfikacji; u pacjentów dializowanych 2,5 ml (połowa fiolki)312 |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Brak danych sugerujących konieczność modyfikacji dawki3 |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Decyzja lekarza po rozważeniu korzyści i ryzyka13 |
Fluoresceina – bezpieczne i skuteczne dawkowanie w diagnostyce
Fluoresceina to substancja stosowana wyłącznie do celów diagnostycznych, przede wszystkim w angiografii dna oka. Schemat dawkowania jest jasny – standardowo u dorosłych stosuje się jednorazowo 500 mg dożylnie, a w przypadku szczególnych potrzeb, takich jak stosowanie zaawansowanych urządzeń diagnostycznych, dawka może być odpowiednio zmniejszona. U pacjentów z niewydolnością nerek zwykle nie jest konieczna zmiana dawki, z wyjątkiem osób dializowanych, u których dawkę należy zredukować. Dzieci i młodzież nie powinny otrzymywać fluoresceiny dożylnie ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Decyzję o zastosowaniu fluoresceiny u kobiet w ciąży lub karmiących piersią zawsze podejmuje lekarz. Ważne jest, aby podanie leku odbywało się w odpowiednich warunkach, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa oraz pod ścisłym nadzorem personelu medycznego.


















