Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneBezpieczeństwo stosowania difenhydraminy w ciąży
Stosowanie leków w czasie ciąży zawsze powinno być bardzo dobrze przemyślane. Wiele substancji czynnych może przenikać przez łożysko i wpływać na rozwój dziecka, dlatego kobiety ciężarne powinny każdorazowo skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem leczenia jakimkolwiek lekiem, w tym difenhydraminą1234567.
Stosowanie difenhydraminy w ciąży – postacie doustne i złożone
Difenhydramina jest dostępna w różnych postaciach, zarówno jako samodzielny składnik, jak i w połączeniu z innymi substancjami (np. paracetamolem, pseudoefedryną, nafazoliną). W przypadku preparatów doustnych, zwłaszcza tych zawierających difenhydraminę jako składnik nasenny lub przeciwalergiczny, nie zaleca się ich stosowania w okresie ciąży3467. Brak jest wystarczających badań potwierdzających bezpieczeństwo tej substancji dla kobiet w ciąży. Difenhydramina przenika przez łożysko, a jej stosowanie może prowadzić do niekorzystnych skutków u płodu, takich jak żółtaczka czy objawy neurologiczne u noworodka67. Szczególnie niebezpieczne jest jej przyjmowanie w pierwszym trymestrze ciąży, gdyż wiąże się to ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia wad wrodzonych u dziecka67. W trzecim trymestrze stosowanie leków przeciwhistaminowych o działaniu uspokajającym może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych u noworodka, w tym zaburzeń neurologicznych.
Difenhydramina w lekach złożonych (np. z nafazoliną, paracetamolem, pseudoefedryną)
W przypadku preparatów złożonych, zawierających difenhydraminę i inne substancje czynne, zalecenia mogą się nieco różnić. Przykładowo, w niektórych preparatach z nafazoliną (stosowanych miejscowo do nosa lub oczu) zaleca się ich użycie w ciąży jedynie wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyść dla matki przewyższa potencjalne zagrożenie dla dziecka12. Podobnie w lekach przeciwbólowych i przeziębieniowych z difenhydraminą, pseudoefedryną czy paracetamolem, ich stosowanie w ciąży jest dopuszczalne wyłącznie, gdy lekarz uzna to za konieczne i nie ma innej bezpieczniejszej alternatywy5. W przypadku żelu do stosowania na skórę, również nie zaleca się używania w ciąży z powodu braku odpowiednich badań potwierdzających bezpieczeństwo8.
- Difenhydramina przenika przez łożysko i może mieć wpływ na rozwój płodu67.
- Stosowanie tej substancji w pierwszym trymestrze może zwiększać ryzyko nieprawidłowości u dziecka67.
- Preparaty zawierające difenhydraminę, także w połączeniu z innymi lekami, można stosować tylko w uzasadnionych przypadkach i pod kontrolą lekarza125.
- Nie należy przyjmować difenhydraminy bez konsultacji medycznej, zwłaszcza w pierwszych i ostatnich tygodniach ciąży.
Bezpieczeństwo stosowania difenhydraminy podczas karmienia piersią
W okresie laktacji wiele leków może przenikać do mleka matki i wywierać wpływ na dziecko. W przypadku difenhydraminy wykazano, że substancja ta jest obecna w mleku kobiet karmiących, choć brak jest dokładnych danych dotyczących jej stężenia i wpływu na niemowlę91011. Nie zaleca się jej stosowania podczas karmienia piersią, ponieważ istnieje ryzyko wystąpienia działań niepożądanych u dziecka, takich jak nietypowe pobudzenie, drażliwość czy senność910.
Noworodki i wcześniaki są szczególnie wrażliwe na działanie leków przeciwhistaminowych, co może prowadzić do poważniejszych skutków ubocznych. Chociaż ilość difenhydraminy przenikająca do mleka matki po zastosowaniu dawek terapeutycznych nie jest zwykle wysoka, jej wpływ na dziecko nie jest do końca znany12. W przypadku preparatów złożonych (np. z pseudoefedryną lub paracetamolem) ryzyko to może być jeszcze większe, dlatego zaleca się szczególną ostrożność lub całkowite unikanie tych leków podczas karmienia piersią1312.
W przypadku żeli do stosowania na skórę, również nie zaleca się ich używania w okresie karmienia piersią z powodu braku danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania8.
Wpływ difenhydraminy na płodność
Nie ma dostępnych danych potwierdzających, że difenhydramina ma wpływ na płodność u ludzi910. W badaniach na zwierzętach również nie wykazano jednoznacznych wyników w tym zakresie.
- Difenhydramina przenika do mleka matki, choć jej dokładny wpływ na niemowlę nie jest znany91011.
- Nie zaleca się stosowania tej substancji u kobiet karmiących piersią, zwłaszcza u matek noworodków i wcześniaków910.
- W przypadku stosowania difenhydraminy mogą wystąpić działania niepożądane u dziecka, takie jak drażliwość lub nietypowe pobudzenie910.
- Jeśli konieczne jest zastosowanie leku, decyzję powinien podjąć lekarz po dokładnej analizie korzyści i ryzyka.
Podsumowanie – difenhydramina w okresie ciąży i karmienia piersią
Difenhydramina, zarówno w postaci leków doustnych, miejscowych, jak i złożonych, powinna być stosowana w okresie ciąży i karmienia piersią wyłącznie w sytuacjach, gdy lekarz uzna to za niezbędne. Substancja ta przenika przez łożysko oraz do mleka kobiecego i może wpływać na rozwój dziecka. Stosowanie difenhydraminy w pierwszym trymestrze ciąży wiąże się z podwyższonym ryzykiem wad wrodzonych, natomiast w trzecim trymestrze oraz podczas laktacji – z możliwością wystąpienia działań niepożądanych u noworodka. Brak jest wystarczających danych na temat bezpieczeństwa tej substancji, dlatego najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest unikanie jej stosowania w tych okresach, chyba że lekarz zdecyduje inaczej.
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża (I trymestr) | Nie zaleca się | Zwiększone ryzyko nieprawidłowości u płodu67 |
| Ciąża (II/III trymestr) | Nie zaleca się / tylko w uzasadnionych przypadkach | Możliwe działania niepożądane u noworodka; stosować wyłącznie, gdy korzyść przewyższa ryzyko125 |
| Karmienie piersią | Nie zaleca się | Difenhydramina przenika do mleka, ryzyko działań niepożądanych u dziecka91011 |