Benfotiamina – czy jest bezpieczna dla każdego?

Benfotiamina jest zazwyczaj bardzo dobrze tolerowana i nie powoduje poważnych działań niepożądanych, jednak jej stosowanie wymaga zachowania ostrożności u dzieci, młodzieży oraz osób z określonymi zaburzeniami metabolicznymi, a także w okresie ciąży i karmienia piersią123.

Bezpieczeństwo stosowania benfotiaminy u kobiet w ciąży i karmiących piersią

Zalecane dzienne spożycie witaminy B1 w ciąży i podczas karmienia piersią wynosi około 1,2–1,6 mg. Benfotiamina może być stosowana u kobiet w ciąży i karmiących piersią jedynie wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne i wyłącznie na zlecenie lekarza43. Nie ma wystarczających badań potwierdzających bezpieczeństwo stosowania dawek wyższych niż zalecane, dlatego większe ilości powinny być stosowane wyłącznie w razie potwierdzonego niedoboru45. Witamina B1 przenika do mleka matki, ale dotychczas nie odnotowano negatywnego wpływu na dziecko przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami43.

Wpływ benfotiaminy na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

Benfotiamina nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów ani obsługiwania maszyn, niezależnie od stosowanej dawki czy postaci leku678.

Ważne: U dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia nie zaleca się stosowania benfotiaminy, ponieważ nie ustalono jej bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej. Również u kobiet w ciąży i karmiących piersią benfotiamina powinna być stosowana wyłącznie w sytuacjach uzasadnionych medycznie i pod nadzorem lekarza. Osoby z rzadkimi zaburzeniami metabolicznymi, takimi jak nietolerancja fruktozy czy zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, powinny unikać niektórych preparatów z benfotiaminą z powodu obecności określonych substancji pomocniczych910.

Interakcje benfotiaminy z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu może osłabiać wchłanianie i magazynowanie tiaminy (w tym benfotiaminy) w organizmie oraz niekorzystnie wpływać na jej metabolizm1112. U osób nadużywających alkoholu często występuje niedobór witaminy B1, co może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych. Dodatkowo napoje zawierające siarczyny (np. wino) nasilają rozpad tiaminy, co może zmniejszać skuteczność suplementacji11.

Stosowanie benfotiaminy u osób z niewydolnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek nie ma potrzeby dostosowywania dawki benfotiaminy – może być stosowana w standardowych dawkach, a jej wydalanie odbywa się głównie przez nerki910. W przypadku preparatów złożonych, które zawierają także inne witaminy, zawsze należy sprawdzić zalecenia dotyczące dawkowania.

Stosowanie benfotiaminy u osób z niewydolnością wątroby

U pacjentów z niewydolnością wątroby zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania benfotiaminy, gdyż nie ma wystarczających danych na temat bezpieczeństwa w tej grupie pacjentów910. W przypadku łagodnych zaburzeń nie ma jednoznacznych przeciwwskazań, ale w cięższych przypadkach decyzję o zastosowaniu powinien podjąć lekarz.

Stosowanie benfotiaminy u osób starszych

U osób w podeszłym wieku nie jest konieczna modyfikacja dawki benfotiaminy. Badania nie wykazały zwiększonego ryzyka działań niepożądanych u seniorów910.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

  • Osoby z nadwrażliwością na benfotiaminę lub inne składniki preparatu nie powinny jej stosować1314.
  • Pacjenci z rzadkimi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy powinni unikać niektórych postaci leku zawierających określone substancje pomocnicze1516.
  • W przypadku preparatów złożonych (np. z witaminą B6 lub B12) należy zachować ostrożność ze względu na możliwe działania niepożądane związane z tymi składnikami, np. neuropatie przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek witaminy B617.
  • Nie zaleca się stosowania benfotiaminy u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności910.
Pamiętaj: Niektóre preparaty benfotiaminy mogą zawierać substancje pomocnicze (np. sacharozę, sorbitol, mannitol), które mogą powodować skutki uboczne u osób z nietolerancją cukrów. Długotrwałe przyjmowanie wysokich dawek witamin z grupy B (szczególnie w preparatach złożonych) może prowadzić do działań niepożądanych, takich jak neuropatie obwodowe. W przypadku pojawienia się niepokojących objawów, takich jak mrowienie czy drętwienie, należy skonsultować się z lekarzem17.

Podsumowanie – profil bezpieczeństwa benfotiaminy w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Osoby w podeszłym wieku Można stosować Bez konieczności modyfikacji dawki
Pacjenci z niewydolnością nerek Można stosować Bez konieczności modyfikacji dawki
Pacjenci z niewydolnością wątroby Zachować ostrożność Brak danych o bezpieczeństwie, decyzja lekarza
Kobiety w ciąży Zachować ostrożność Stosować wyłącznie w razie konieczności, pod kontrolą lekarza
Kobiety karmiące piersią Zachować ostrożność Stosować wyłącznie w razie konieczności, przenika do mleka matki
Dzieci i młodzież poniżej 18 lat Nie zaleca się Brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności
Osoby z nietolerancją cukrów Nie zaleca się wybranych preparatów Niektóre formy zawierają sacharozę, sorbitol lub mannitol
Prowadzenie pojazdów Można stosować Brak wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów
Alkohol Zachować ostrożność Alkohol osłabia wchłanianie i działanie tiaminy

Pytania i odpowiedzi

Czy benfotiamina jest bezpieczna dla kobiet w ciąży?

Benfotiamina może być stosowana w ciąży tylko w przypadku zdecydowanej konieczności i wyłącznie na zlecenie lekarza. Brakuje badań potwierdzających bezpieczeństwo wyższych niż zalecane dawek1.

Czy benfotiamina przenika do mleka matki?

Tak, witamina B1 przenika do mleka matki, ale dotychczas nie odnotowano negatywnego wpływu na dziecko przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami1.

Czy można stosować benfotiaminę u dzieci?

Nie zaleca się stosowania benfotiaminy u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności2.

Czy benfotiamina wpływa na prowadzenie pojazdów?

Nie, benfotiamina nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów ani obsługiwania maszyn3.

Czy benfotiamina wchodzi w interakcje z alkoholem?

Tak, alkohol może osłabiać wchłanianie i działanie tiaminy, dlatego zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania4.