Jak prawidłowo dawkować lek PABI-DEXAMETHASON?

Spis treści

• Wprowadzenie
• Dawkowanie
• Specjalne wskazania
• Zakończenie leczenia
• Słownik pojęć
• Materiały źródłowe

Wprowadzenie

Lek PABI-DEXAMETHASON jest glikokortykosteroidem syntetycznym, który ma właściwości przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwalergiczne oraz immunosupresyjne. Jest stosowany w leczeniu wielu różnych schorzeń, w tym chorób reumatycznych, autoimmunologicznych, układu oddechowego, skóry, a także w leczeniu nowotworów i profilaktyce wymiotów po chemioterapii^[1].

Dawkowanie

Deksametazon jest zwykle podawany w dawkach od 0,5 mg do 10 mg na dobę, w zależności od leczonej choroby. W poważniejszych stanach chorobowych konieczne może być stosowanie dawek powyżej 10 mg na dobę. Dawka powinna być ustalana w zależności od reakcji indywidualnych pacjentów oraz nasilenia choroby. W celu zminimalizowania skutków ubocznych należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę^[1].

• Obrzęk mózgu: Dawka początkowa i czas trwania leczenia zależą od przyczyn i nasilenia choroby, od 6 mg do 16 mg (maksymalnie do 24 mg) na dobę doustnie, podzielona na 3–4 dawki pojedyncze^[1].
• Ostre objawy astmy: Dorośli: 16 mg na dobę przez dwa dni; dzieci: 0,6 mg/kg masy ciała przez jeden do dwóch dni^[1].
• Krup: Dzieci: od 0,15 mg/kg do 0,6 mg/kg masy ciała w pojedynczej dawce^[1].
• Ostre choroby skóry: W zależności od rodzaju i stopnia rozległości choroby, dobowe dawki w zakresie od 8 mg do 40 mg, a w niektórych przypadkach nawet do 100 mg, po czym powinno nastąpić ograniczanie dawki zgodnie z potrzebami klinicznymi^[1].
• Aktywna faza układowych chorób reumatycznych: Układowy toczeń rumieniowaty od 6 mg do 16 mg na dobę^[1].
• Aktywne reumatoidalne zapalenie stawów o ciężkim, postępującym przebiegu: Szybko postępująca destrukcyjna postać choroby od 12 mg do 16 mg na dobę, z objawami pozastawowymi od 6 mg do 12 mg na dobę^[1].
• Idiopatyczna plamica małopłytkowa: 40 mg przez 4 doby w cyklach^[1].
• Gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: Pacjenci z chorobą II lub III fazy otrzymują leczenie lekiem dożylnym przez cztery tygodnie, a następnie leczenie lekiem doustnym przez cztery tygodnie, rozpoczynając od dawki 4 mg na dobę i co tydzień zmniejszając dawkę o 1 mg^[1].
• Opieka paliatywna w chorobach nowotworowych: Dawka początkowa i czas trwania leczenia w zależności od przyczyn i nasilenia choroby: od 3 mg do 20 mg na dobę. W opiece paliatywnej mogą być stosowane także bardzo duże dawki, maksymalnie do 96 mg^[1].
• Profilaktyka i leczenie wymiotów wywołanych przez cytostatyki: 8–20 mg deksametazonu przed chemioterapią, a następnie od 4 mg do 6 mg na dobę w drugim i trzecim dniu terapii^[1].
• Profilaktyka i leczenie wymiotów pooperacyjnych: Pojedyncza dawka 8 mg przed zabiegiem^[1].
• Leczenie objawowego szpiczaka mnogiego, ostrej białaczki limfoblastycznej, choroby Hodgkina i chłoniaka nieziarniczego: Zazwyczaj stosowana dawka to 40 mg lub 20 mg raz na dobę. Dawka i częstość podawania różnią się w zależności od schematu terapii i innych przyjmowanych leków^[1].

Specjalne wskazania

Zaburzenia czynności nerek: Pacjenci poddawani regularnym hemodializom mogą wykazywać zwiększony klirens leku w procesie dializy i wobec tego wymagają odpowiedniego dostosowania dawki steroidu^[1].

Zaburzenia czynności wątroby: U pacjentów z poważnymi zaburzeniami czynności wątroby konieczne może być odpowiednie dostosowanie dawki. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby biologiczne działanie deksametazonu może być spotęgowane przez wolniejszy metabolizm oraz hipoalbuminemię^[1].

Pacjenci w podeszłym wieku: Leczenie osób w podeszłym wieku, zwłaszcza długotrwałe, powinno być planowane z uwzględnieniem poważniejszych konsekwencji powszechnie spotykanych skutków ubocznych działania kortykosteroidów u osób w podeszłym wieku^[1].

Dzieci i młodzież: Wydalanie deksametazonu jest równoważne u dzieci i dorosłych, jeżeli dawka jest dostosowana do powierzchni ich ciała. Dawkowanie należy planować, mając na uwadze potencjalny wpływ na wzrost i rozwój dziecka^[1].

Zakończenie leczenia

W przypadku nagłego zakończenia długotrwałej terapii z użyciem dużych dawek glikokortykosteroidów może dojść do ostrej niedoczynności kory nadnerczy. Wobec tego dawkę glikokortykosteroidów należy zmniejszać stopniowo ku końcowi terapii, a leczenia nie należy przerywać gwałtownie^[1].

Słownik pojęć

• Glikokortykosteroid – syntetyczny hormon o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbólowym, przeciwalergicznym i immunosupresyjnym.
• Obrzęk mózgu – stan, w którym dochodzi do nadmiernego gromadzenia się płynu w mózgu, co prowadzi do zwiększenia ciśnienia wewnątrzczaszkowego.
• Idiopatyczna plamica małopłytkowa – choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy niszczy płytki krwi, prowadząc do krwawień i siniaków.
• Gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – poważna infekcja bakteryjna, która atakuje błony otaczające mózg i rdzeń kręgowy.
• Opieka paliatywna – opieka medyczna skoncentrowana na łagodzeniu objawów i poprawie jakości życia pacjentów z ciężkimi chorobami.
• Chemioterapia emetogenna – rodzaj chemioterapii, która wywołuje nudności i wymioty.
• Osteoporoza – choroba, w której dochodzi do zmniejszenia gęstości kości, co zwiększa ryzyko złamań.
• Hipoalbuminemia – stan, w którym poziom albumin w surowicy krwi jest zbyt niski.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku