Jak prawidłowo dawkować lek Fluconazin?

Fluconazin to lek przeciwgrzybiczy stosowany w leczeniu różnych zakażeń grzybiczych. W artykule omówimy szczegółowo, jak i kiedy dawkować ten lek, aby zapewnić jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.

Spis treści

• Ogólne zalecenia dotyczące dawkowania
• Dawkowanie u dorosłych
• Dawkowanie u dzieci
• Dawkowanie u osób w wieku podeszłym
• Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek
• Przedawkowanie
• Słownik pojęć

Ogólne zalecenia dotyczące dawkowania

Leczenie należy kontynuować aż do czasu ustąpienia objawów klinicznych i uzyskania wyników badań mykologicznych wskazujących na zanik aktywności drożdżaków w pobranym materiale. Nieodpowiednie dawkowanie lub zbyt krótki czas leczenia naraża pacjenta na nawrót zakażenia. U chorych na AIDS i kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zwykle konieczne jest prowadzenie dalszej terapii podtrzymującej w celu zapobieżenia nawrotom zakażenia^[1].

Dawkowanie u dorosłych

Stosowanie lecznicze:

• Kandydoza pochwy: jednorazowo 150 mg flukonazolu (tj. 30 ml syropu)^[1].
• Kandydoza jamy ustnej: zazwyczaj zalecana dawka to 50 mg flukonazolu (tj. 10 ml syropu) raz na dobę, przez 7 do 14 dni. W ciężkich przypadkach dawkę można zwiększyć do 100 mg flukonazolu (tj. 20 ml syropu) raz na dobę^[1].
• Kandydoza przełyku: zazwyczaj zalecana dawka to 50 mg flukonazolu (tj. 10 ml syropu) na dobę, w ciężkich przypadkach dawkę można zwiększyć do 100 mg flukonazolu (tj. 20 ml syropu) na dobę. Zazwyczaj leczenie trwa 14 do 30 dni^[1].
• Kandydozy układowe: pierwszego dnia 400 mg flukonazolu (tj. 80 ml syropu), a następnie 200 mg flukonazolu (tj. 40 ml syropu) na dobę. W zależności od odpowiedzi klinicznej dawkę można zwiększyć do 400 mg flukonazolu (tj. 80 ml syropu) na dobę^[1].
• Kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: pierwszego dnia 400 mg flukonazolu (tj. 80 ml syropu), a następnie 200 do 400 mg flukonazolu (tj. 40 do 80 ml syropu) raz na dobę. Czas trwania leczenia zależy od efektów klinicznych oraz od uzyskania negatywnych wyników badań mykologicznych płynu mózgowo-rdzeniowego; zwykle wynosi co najmniej 6 do 8 tygodni^[1].
• Grzybice skóry: zalecana dawka wynosi 50 mg flukonazolu (tj. 10 ml syropu) raz na dobę, przez 2 do 4 tygodni, a w przypadku grzybicy stóp – do 6 tygodni. Czas leczenia nie powinien przekraczać 6 tygodni^[1].

Dawkowanie u dzieci

Fluconazin, syrop może być stosowany u dzieci powyżej 1 roku życia^[1]. Dawkowanie zależy od rodzaju zakażenia:

• Kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku: pierwszego dnia 6 mg flukonazolu/kg mc. (tj. po 1,2 ml syropu/kg mc.), a następnie 3 mg flukonazolu/kg mc. (tj. po 0,6 ml syropu/kg mc.) na dobę^[1].
• Kandydozy układowe i kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: zależnie od ciężkości zakażenia 6 do 12 mg/kg mc. na dobę (tj. po 1,2 do 2,4 ml syropu/kg mc. na dobę)^[1].
• Zapobieganie występowaniu kandydoz u dzieci o wysokim ryzyku zakażenia: zaleca się podawanie – zależnie od stopnia nasilenia i czasu utrzymywania się neutropenii – od 3 do 12 mg/kg mc. na dobę (tj. od 0,6 do 2,4 ml syropu/kg mc. na dobę)^[1].

Nie przekraczać u dzieci dziennej dawki 400 mg flukonazolu (tj. 80 ml syropu)^[1].

Dawkowanie u osób w wieku podeszłym

Jeśli sprawność wydalnicza nerek nie jest obniżona (wartość klirensu kreatyniny przekracza 50 ml/min) nie jest konieczna modyfikacja dawkowania flukonazolu u osób w wieku podeszłym^[1].

Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

Jednorazowe podanie flukonazolu chorym z niewydolnością nerek nie wymaga korekty dawkowania. Przy podawaniu wielokrotnym (również dzieciom), pierwszego dnia pacjenci otrzymują dawkę zgodną z podanymi powyżej wskazaniami i wiekiem, lecz kolejne dawki dzienne należy skorygować wg poniższego schematu^[1]:

Jeśli znana jest wyłącznie wartość stężenia kreatyniny w osoczu krwi pacjenta, odpowiednią korektę dawkowania flukonazolu ułatwia obliczenie klirensu kreatyniny wg poniższego wzoru^[1]:

• Dla dorosłych mężczyzn: (140 – wiek pacjenta w latach) x masa ciała pacjenta w kg / 72 x stężenie kreatyniny w osoczu (w mg/100 ml)
• Dla dorosłych kobiet: obliczoną wg powyższego wzoru wartość należy pomnożyć przez współczynnik 0,85

Przedawkowanie

W przypadku przedawkowania flukonazolu zaleca się leczenie objawowe (w razie potrzeby wspomagane płukaniem żołądka) i forsowaną diurezę. Trzygodzinna hemodializa obniża stężenie leku w osoczu o 50%^[1].

Słownik pojęć

• Kandydoza – zakażenie wywołane przez grzyby z rodzaju Candida.
• Kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – poważne zakażenie opon mózgowo-rdzeniowych wywołane przez grzyby z rodzaju Cryptococcus.
• Neutropenia – obniżona liczba neutrofili, rodzaju białych krwinek, co zwiększa ryzyko zakażeń.
• Klirens kreatyniny – wskaźnik funkcji nerek, określający zdolność nerek do oczyszczania krwi z kreatyniny.
• Forsowana diureza – metoda leczenia polegająca na zwiększeniu wydalania moczu w celu usunięcia substancji toksycznych z organizmu.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku

Fluconazin to lek przeciwgrzybiczy stosowany w leczeniu różnych zakażeń grzybiczych. Dawkowanie zależy od rodzaju zakażenia i wieku pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 50 mg do 400 mg na dobę, w zależności od rodzaju zakażenia. U dzieci dawkowanie jest zależne od masy ciała. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest korekta dawkowania. Leczenie należy kontynuować aż do ustąpienia objawów klinicznych i uzyskania wyników badań mykologicznych. W przypadku przedawkowania zaleca się leczenie objawowe i forsowaną diurezę.