Przeciwwskazania do stosowania leku Fentanyl WZF
Spis treści
- Wstęp
- Przeciwwskazania do stosowania leku Fentanyl WZF
- Ostrzeżenia i środki ostrożności
- Interakcje z innymi lekami
- Słownik pojęć
- Podsumowanie
- Materiały źródłowe
Wstęp
Fentanyl WZF to silny, syntetyczny opioidowy lek przeciwbólowy, który jest stosowany w różnych sytuacjach klinicznych, takich jak krótkie zabiegi chirurgiczne, znieczulenie ogólne, neuroleptoanalgezja oraz leczenie silnych bólów. Jednakże, jak każdy lek, Fentanyl WZF ma swoje przeciwwskazania i sytuacje, w których jego stosowanie jest niewskazane. W tym artykule omówimy, kiedy nie należy stosować tego leku oraz jakie są związane z nim ostrzeżenia i środki ostrożności.
Przeciwwskazania do stosowania leku Fentanyl WZF
Fentanyl WZF nie powinien być stosowany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na fentanyl lub którykolwiek z pozostałych składników leku, lub inne opioidowe leki przeciwbólowe[1]. Nadwrażliwość oznacza, że pacjent może mieć reakcję alergiczną na lek, co może objawiać się obrzękiem, trudnościami w oddychaniu lub przełykaniu.
- Depresja oddychania (z wyjątkiem przypadków wymienionych w punkcie 1 ulotki)[1]. Depresja oddychania to stan, w którym oddychanie jest znacznie spowolnione lub zatrzymane, co może być niebezpieczne dla życia.
- Choroby zaporowe płuc[1]. Choroby te, takie jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), mogą być zaostrzone przez stosowanie fentanylu.
- Jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) oraz przez 2 tygodnie od chwili zakończenia leczenia tymi inhibitorami[1]. IMAO to leki stosowane w leczeniu depresji, które mogą wchodzić w niebezpieczne interakcje z fentanylem.
- Stany kliniczne, które mogą stanowić przeciwwskazanie do zastosowania zewnątrzoponowej lub podpajęczynówkowej drogi podania[1]. Są to specyficzne metody podawania leku, które mogą być niebezpieczne w pewnych stanach zdrowotnych.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem stosowania leku Fentanyl WZF należy omówić to z lekarzem, zwłaszcza jeśli:
- Pacjent lub ktokolwiek z jego rodziny kiedykolwiek nadużywał lub był uzależniony od alkoholu, leków na receptę lub substancji nielegalnych[2]. Nadużywanie może prowadzić do uzależnienia i nadużywania fentanylu.
- Pacjent pali tytoń[2]. Palenie tytoniu może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.
- Pacjent miał kiedykolwiek zaburzenia nastroju (depresja, lęk lub zaburzenie osobowości) lub był leczony przez psychiatrę z powodu innych chorób psychicznych[2]. Te stany mogą zwiększać ryzyko nadużywania leku.
- Pacjent ma niekontrolowaną niedoczynność tarczycy, choroby płuc, nużliwość mięśni (miastenię), zmniejszoną rezerwę płucną, chorobę alkoholową, zaburzenia czynności nerek lub wątroby[2]. Te stany mogą wpływać na sposób, w jaki organizm reaguje na fentanyl.
- Pacjent ma zaburzenia czynności mózgu[2]. Obniżenie ciśnienia tętniczego może wywołać przemijające zmniejszenie przepływu mózgowego.
- Pacjent jest w podeszłym wieku lub osłabiony[2]. W takich przypadkach lekarz zmniejszy dawki fentanylu.
Interakcje z innymi lekami
Fentanyl WZF może wchodzić w interakcje z innymi lekami, co może prowadzić do poważnych działań niepożądanych. Należy powiedzieć lekarzowi o wszystkich lekach stosowanych przez pacjenta obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować. W szczególności należy powiedzieć lekarzowi, jeśli pacjent przyjmuje:
- Leki opioidowe w premedykacji, barbiturany, benzodiazepiny, leki neuroleptyczne, środki do znieczulenia ogólnego, niektóre leki stosowane w leczeniu bólów neuropatycznych (gabapentyna i pregabalina) i inne środki działające hamująco na ośrodkowy układ nerwowy (np. alkohol)[2]. Mogą one nasilać lub przedłużać depresję ośrodka oddechowego spowodowaną przez fentanyl.
- Leki uspokajające, np. benzodiazepiny lub leki pochodne[2]. Zwiększają ryzyko senności, trudności w oddychaniu (depresji oddechowej) lub śpiączki, mogących zagrażać życiu.
- Leki przeciwwirusowe (np. rytonawir)[2]. Mogą wymagać zmniejszenia dawki fentanylu.
- Leki przeciwgrzybicze, np. flukonazol, worykonazol[2]. Wpływają na działanie fentanylu.
- Leki serotoninergiczne[2]. Mogą prowadzić do zespołu serotoninowego, który może być potencjalnie groźny dla życia.
Słownik pojęć
- Opioidowy lek przeciwbólowy – Lek działający na receptory opioidowe w mózgu, stosowany do łagodzenia silnego bólu.
- Depresja oddychania – Stan, w którym oddychanie jest znacznie spowolnione lub zatrzymane.
- Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) – Leki stosowane w leczeniu depresji, które mogą wchodzić w interakcje z innymi lekami.
- Neuroleptoanalgezja – Znieczulenie uzyskane przez połączenie leku neuroleptycznego z opioidowym lekiem przeciwbólowym.
- Zespół serotoninowy – Potencjalnie groźny dla życia stan spowodowany nadmiarem serotoniny w mózgu.
Podsumowanie
Fentanyl WZF to silny opioidowy lek przeciwbólowy, który ma szerokie zastosowanie w medycynie, ale jego stosowanie wiąże się z pewnymi przeciwwskazaniami i ryzykiem. Przed rozpoczęciem leczenia należy dokładnie omówić z lekarzem wszystkie potencjalne zagrożenia i interakcje z innymi lekami. Ważne jest również, aby pacjenci byli świadomi ryzyka uzależnienia i nadużywania leku.
| Przeciwwskazania | Nadwrażliwość, depresja oddychania, choroby zaporowe płuc, stosowanie IMAO, przeciwwskazania do zewnątrzoponowej lub podpajęczynówkowej drogi podania |
| Ostrzeżenia | Uzależnienie, depresja oddychania, interakcje z innymi lekami, dostosowanie dawki u pacjentów w podeszłym wieku, osłabionych lub z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, płuc lub mózgu |
| Interakcje | Opioidy, barbiturany, benzodiazepiny, leki neuroleptyczne, środki do znieczulenia ogólnego, leki przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze, serotoninergiczne |



















