Skutki uboczne i działania niepożądane leku Biseptol

Lek Biseptol, zawierający kotrimoksazol, jest stosowany w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych. Jak każdy lek, może powodować działania niepożądane, które mogą wystąpić u niektórych pacjentów. W tym artykule omówimy możliwe skutki uboczne i działania niepożądane związane z przyjmowaniem Biseptolu.

Spis treści

• Częste działania niepożądane
• Niezbyt częste działania niepożądane
• Rzadkie działania niepożądane
• Bardzo rzadkie działania niepożądane
• Nieznana częstotliwość
• Słownik pojęć
• Podsumowanie
• Materiały źródłowe

Częste działania niepożądane

Do częstych działań niepożądanych, które mogą wystąpić u mniej niż 1 na 10 pacjentów, ale częściej niż u 1 na 100 pacjentów, należą:

• Zmiany skórne: wysypka, pokrzywka, świąd skóry^[2].
• Dolegliwości ze strony układu pokarmowego: nudności z wymiotami lub bez^[2].
• Zwiększone stężenie potasu we krwi: szczególnie w przypadku stosowania dużych dawek^[2].

Niezbyt częste działania niepożądane

Do niezbyt częstych działań niepożądanych, które mogą wystąpić u mniej niż 1 na 100 pacjentów, należą:

• Zakażenia grzybicze: np. kandydoza^[2].

Rzadkie działania niepożądane

Do rzadkich działań niepożądanych, które mogą wystąpić u mniej niż 1 na 1000 pacjentów, ale częściej niż u 1 na 10 000 pacjentów, należą:

• Zaburzenia układu immunologicznego: guzkowe zapalenie okołotętnicze^[2].
• Zaburzenia żołądka i jelit: bóle brzucha, zapalenie języka, zapalenie jamy ustnej, biegunka^[2].
• Zaburzenia skóry: nadwrażliwość na światło, złuszczające zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy^[2].
• Zaburzenia nerek i dróg moczowych: zwiększone wydalanie moczu^[2].
• Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: zmniejszenie stężenia glukozy w surowicy (hipoglikemia)^[2].

Bardzo rzadkie działania niepożądane

Do bardzo rzadkich działań niepożądanych, które mogą wystąpić u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów, należą:

• Zaburzenia krwi i układu chłonnego: zmniejszenie liczby białych krwinek (leukopenia), zmniejszenie liczby płytek krwi (małopłytkowość), znaczne zmniejszenie ilości lub całkowity zanik białych krwinek (agranulocytoza), niedokrwistość (aplastyczna, hemolityczna lub megaloblastyczna), nieprawidłowa budowa hemoglobiny (methemoglobinemia), zmniejszenie ilości protrombiny (hipoprotrombinemia), zwiększenie liczby eozynofilów (eozynofilia), zmniejszenie liczby neutrofilów (neutropenia)^[2].
• Zaburzenia układu immunologicznego: gorączka polekowa, zespół toczniopodobny, dreszcze, objawy nadwrażliwości ze strony układu oddechowego, przekrwienie spojówki i twardówki oka^[2].
• Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: zwiększenie stężenia potasu w surowicy (hiperkaliemia), zmniejszenie stężenia sodu w surowicy (hiponatremia), brak łaknienia, kwasica metaboliczna^[2].
• Zaburzenia psychiczne i układu nerwowego: apatia, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, ataksja, dreszcze, depresja, zmęczenie, omamy, ból głowy, bezsenność, nerwowość, nerwica obwodowa, drgawki, zawroty głowy, szumy uszne^[2].
• Zaburzenia oka: zapalenie błony naczyniowej^[2].
• Zaburzenia żołądka i jelit: zapalenie trzustki, zapalenie głośni^[2].
• Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: zwiększenie aktywności enzymów aminotransferaz, hiperbilirubinemia^[2].
• Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: bóle stawów, bóle mięśni^[2].
• Zaburzenia nerek i dróg moczowych: krystaluria, niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczny zespół nerczycowy ze skąpomoczem lub bezmoczem, zwiększenie stężenia azotu pozabiałkowego, zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy^[2].

Nieznana częstotliwość

Do działań niepożądanych o nieznanej częstotliwości należą:

• Zespół Sweeta: bolesne, wypukłe zmiany skórne w kolorze fioletowym, pojawiające się na kończynach, a czasami na twarzy i szyi, z towarzyszącą im gorączką^[2].
• Inne: osłabienie, uczucie zmęczenia, bezsenność^[2].

Słownik pojęć

• Kotrimoksazol – Lek przeciwbakteryjny składający się z dwóch substancji czynnych: sulfametoksazolu i trimetoprimu.
• Leukopenia – Zmniejszenie liczby białych krwinek we krwi.
• Małopłytkowość – Zmniejszenie liczby płytek krwi.
• Agranulocytoza – Znaczne zmniejszenie ilości lub całkowity zanik białych krwinek.
• Methemoglobinemia – Nieprawidłowa budowa hemoglobiny.
• Hiperkaliemia – Zwiększenie stężenia potasu w surowicy krwi.
• Hiponatremia – Zmniejszenie stężenia sodu w surowicy krwi.
• Zespół Stevens-Johnsona – Ciężka reakcja skórna, która może być zagrażająca życiu.
• Toksyna nekroliza naskórka – Ciężka reakcja skórna, która może prowadzić do złuszczania się skóry.
• Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – Zapalenie jelit spowodowane nadmiernym wzrostem bakterii Clostridioides difficile.
• Zespół Sweeta – Bolesne, wypukłe zmiany skórne w kolorze fioletowym, pojawiające się na kończynach, a czasami na twarzy i szyi, z towarzyszącą im gorączką.

Podsumowanie

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku