Czym są uderzenia gorąca i dlaczego się pojawiają?

Uderzenia gorąca to nagłe, intensywne uczucie gorąca wewnątrz organizmu, które najczęściej zaczyna się w górnej części klatki piersiowej i rozprzestrzenia na szyję oraz twarz. Towarzyszą im zazwyczaj zaczerwienienie skóry, wzmożona potliwość oraz przyspieszone bicie serca [1]. Epizod takiego uderzenia może trwać od kilkudziesięciu sekund do kilku minut i powtarzać się kilkanaście razy dziennie, co potrafi być niezwykle uciążliwe. U większości kobiet uderzenia gorąca trwają od kilku miesięcy do kilku lat, przy czym ich częstotliwość i nasilenie są bardzo indywidualne.

Główną przyczyną uderzeń gorąca są zmiany hormonalne, szczególnie spadek poziomu estrogenu, który występuje w okresie menopauzy. Ten niedobór hormonów zaburza pracę podwzgórza – części mózgu odpowiedzialnej za regulację temperatury ciała. W efekcie “termostat” organizmu działa nieprawidłowo, powodując nagłe rozszerzenie naczyń krwionośnych i uczucie gorąca [2]. Warto jednak wiedzieć, że uderzenia gorąca mogą pojawić się również z innych powodów. Choroby tarczycy, niektóre leki (zwłaszcza te stosowane w leczeniu nowotworów), a także przewlekły stres mogą wywołać podobne objawy [3].

Domowe sposoby na uderzenia gorąca

Gdy pojawia się uczucie gorąca i czerwona twarz, potrzebujemy natychmiastowej ulgi. Na szczęście istnieją sprawdzone domowe sposoby na uderzenia gorąca, które pomogą szybko złagodzić nieprzyjemne objawy. Możesz przygotować domowy spray chłodzący – wystarczy butelka z atomizerem napełniona wodą z dodatkiem kilku kropli olejku miętowego lub lawendowego. Taki preparat będzie nie tylko chłodził, ale również odświeżał i relaksował. Wystarczy spryskać twarz, szyję lub dekolt, by szybko poczuć ulgę [4].

Napary z ziół to kolejne skuteczne rozwiązanie. Szczególnie pomocna jest szałwia, która ma właściwości przeciwpotne i łagodzące [5]. Aby przygotować napar, zalej łyżkę suszonych liści szałwii szklanką gorącej wody i odstaw pod przykryciem na 10-15 minut. Pij taki napar 1-2 razy dziennie, najlepiej między posiłkami. Inne zioła, które mogą pomóc, to pluskwica groniasta, lukrecja czy czerwona koniczyna – wszystkie dostępne w formie gotowych herbat ziołowych. W przypadku intensywnego pocenia się podczas uderzeń gorąca, napoje izotoniczne mogą pomóc uzupełnić utracone elektrolity.

Co na uderzenia gorąca w menopauzie?

Gdy domowe sposoby na uderzenia gorąca nie wystarczają, warto rozważyć preparaty dostępne w aptekach. Ich skuteczność jest zazwyczaj lepiej udokumentowana, a działanie – bardziej przewidywalne. Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) to najskuteczniejsza metoda łagodzenia uderzeń gorąca w menopauzie [6]. Polega na uzupełnianiu niedoboru estrogenu, co bezpośrednio wpływa na przyczynę problemu. HTZ może zmniejszyć częstotliwość uderzeń gorąca nawet o 75%.

Fitoestrogeny to naturalne związki roślinne, które pod względem struktury przypominają ludzki estrogen i mogą naśladować jego działanie w organizmie [7]. Najczęściej spotykane są w produktach sojowych i czerwonej koniczynie. Suplementy zawierające fitoestrogeny mogą łagodzić uderzenia gorąca przy menopauzie, choć ich działanie jest łagodniejsze niż HTZ. Badania pokazują, że mogą zmniejszyć częstotliwość i intensywność uderzeń gorąca, jednak efekty są widoczne dopiero po kilku tygodniach regularnego stosowania [8].

Poniżej przedstawiamy przegląd popularnych produktów dostępnych na polskim rynku, które mogą pomóc w łagodzeniu uderzeń gorąca:

Soyfem Forte, tabletki powlekane

O produkcie

• jest to lek dostępny bez recepty;
• zawiera wyciąg z nasion soi (w jednej tabletce znajduje się 60 mg izoflawonów);
• łagodzi uderzenia gorąca, nadmierną potliwość i zaburzenia snu;
• bezpieczny przy dłuższym stosowaniu (do 2 lat);
• wygodne dawkowanie (1-2 tabletki raz dziennie);
• dostępny także w około 2-krotnie mniejszej dawce (26 mg izoflawonów w tabletce) w leku Soyfem.

Klimadynon, tabletki powlekane

O produkcie

• jest to lek dostępny bez recepty;
• zawiera wyciąg z kłącza pluskwicy groniastej;
• łagodzi dolegliwości u kobiet w wieku menopauzalnym, takie jak uderzenia gorąca oraz nadmierne pocenie się;
• dobra opcja dla kobiet, które nie mogą stosować produktów sojowych;
• proste dawkowanie – 1 tabletka 2 razy dziennie;
• lek można stosować do 6 miesięcy bez porady lekarza.

Promensil Forte, tabletki

O produkcie

• jest to suplement diety;
• zawiera standaryzowany wyciąg z czerwonej koniczyny (80 mg izoflawonoidów w jednej tabletce);
• wspomaga łagodzenie objawów menopauzy, w tym uderzeń gorąca;
• należy przyjmować jedną tabletkę dziennie;
• skuteczność potwierdzona badaniami klinicznymi;
• wyciąg z czerwonej koniczyny zawiera więcej (4) bioaktywnych izoflawonów, o lepszej biodostępności niż w przypadku wyciągu z nasion soi (2).

Femitonina, tabletki

O produkcie

• jest to suplement diety;
• zawiera wyciąg z korzenia kudzu oraz z czerwonej koniczyny, będące źródłem izoflawonów;
• oprócz tego w jej skład wchodzą także melatonina i wyciąg z szyszek chmielu;
• dzięki bogatemu składowi łagodzi objawy menopauzy oraz pomaga w zasypianiu i utrzymaniu spokojnego snu;
• należy stosować 1 tabletkę przed snem.

Climea forte hydro, tabletki musujące

O produkcie

• jest to suplement diety;
• łączy wysoką dawkę izoflawonów sojowych (100 mg) i wyciąg z szyszek chmielu, które pomagają łagodzić uderzenia gorąca oraz nadmierne pocenie się;
• dodatkowo dostarcza foliany, witaminy B6, D i E, wapń oraz nasiona lnu, które wspomagają kości, odporność oraz równowagę psychiczną;
• zawiera także elektrolity (sód, potas, chlorek, magnez), wspierające optymalne nawodnienie organizmu w okresie menopauzy;
• wygodna forma – 1 tabletka dziennie rozpuszczona w szklance wody;
• dobra opcja dla kobiet, które chcą połączyć łagodzenie objawów menopauzy z codziennym nawadnianiem.

Na co zwrócić uwagę wybierając preparat na uderzenia gorąca?

Wybór odpowiedniego preparatu na uderzenia gorąca może być trudny ze względu na mnogość dostępnych opcji. Zwracaj uwagę na standaryzację ekstraktów roślinnych, która gwarantuje stałą zawartość substancji aktywnych. W przypadku fitoestrogenów, sprawdź zawartość izoflawonów (zwykle podawana w mg). Unikaj produktów z dużą ilością dodatków chemicznych czy potencjalnych alergenów [7].

Przed rozpoczęciem stosowania nowego preparatu (szczególnie z fitoestrogenami) zawsze skonsultuj się z lekarzem i sprawdź możliwe interakcje z innymi przyjmowanymi lekami. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby stosujące HTZ, leki przeciwzakrzepowe czy leki na nadciśnienie [8]. Preparaty z fitoestrogenami nie są zalecane w ciąży i przy niektórych chorobach hormonozależnych. Wybieraj produkty renomowanych producentów, posiadające certyfikaty jakości (np. GMP, NSF) lub rekomendowane przez towarzystwa naukowe. Zwiększa to prawdopodobieństwo, że produkt zawiera dokładnie to, co deklaruje producent.

Kiedy uderzenia gorąca wymagają konsultacji lekarskiej?

Choć uderzenia gorąca są zazwyczaj nieszkodliwym, lecz uciążliwym objawem menopauzy, w niektórych przypadkach wymagają konsultacji lekarskiej. Jeśli doświadczasz uderzeń gorąca kilkanaście razy dziennie i znacząco wpływają one na jakość twojego życia, warto porozmawiać z lekarzem [6]. Również gdy towarzyszą im niepokojące objawy – takie jak omdlenia, nagła utrata masy ciała czy przyspieszone bicie serca – należy szukać pomocy medycznej.

Uderzenia gorąca pojawiające się u kobiet poniżej 40. roku życia mogą wskazywać na przedwczesną menopauzę lub inne problemy zdrowotne. Jeśli objawy nie ustępują mimo stosowania preparatów OTC przez 3 miesiące, może to oznaczać, że potrzebna jest inna forma terapii, np. HTZ [3]. Warto również pamiętać, że uderzenia gorąca u mężczyzn mogą być związane z niedoborem testosteronu lub być skutkiem ubocznym niektórych leków.

Podsumowanie

Uderzenia gorąca to częsty problem w okresie menopauzy, objawiający się nagłym uczuciem gorąca wewnątrz organizmu i czerwoną twarzą. Istnieje wiele sposobów na ich łagodzenie – od domowych metod, jak napary z szałwii czy spraye chłodzące, po preparaty apteczne zawierające fitoestrogeny lub ekstrakty ziołowe. W przypadku nasilonych objawów, które znacząco wpływają na jakość życia, skonsultuj się z lekarzem, który może Ci zaproponować hormonalną terapię zastępczą.