Co to są zaparcia?

Z definicji zaparcia (zatwardzenie) oznaczają zaburzenie częstości wypróżnień lub oddawanie stolca o nieprawidłowej objętości, lub też konsystencji. O zaparciach u dziecka mówimy kiedy: 

• oddaje ono stolec maksymalnie 2 razy/tydzień;
• wypróżnieniu towarzyszy znaczny wysiłek;
• oddany stolec ma nadmiernie twardą konsystencję, a jego wydalenie powoduje ból;
• w odbytnicy występują zalegające masy kałowe;
• dochodzi do brudzenia bielizny kałem przez dziecko  (dotyczy to dzieci, które kontrolują już oddawanie stolca);
• dziecko celowo wstrzymuje wypróżnienie;
• pojawiają się stolce o bardzo dużej objętości.

Jeśli wystąpią co najmniej 2 ze wspomnianych powyżej objawów w okresie co najmniej miesiąca, to można mówić o zatwardzeniach u niemowlaków i starszych dzieci [1,2].

Zatwardzenie u dziecka – jakie są przyczyny?

Najczęstszym rodzajem zaparć czyli zatwardzeń u dzieci są zaparcia czynnościowe, które mogą mieć różne podłoże. Niekiedy przyczyną twardej kupki u niemowlaka i starszego dziecka może być nieodpowiednia dieta m.in. uboga w błonnik, a także zbyt mała podaż płynów. Zaparcia u dzieci, szczególnie tych najmłodszych często mają podłoże psychologiczne. Celowe wstrzymywanie stolca może być w tym przypadku spowodowane m.in. nieprzyjemnymi doświadczeniami z jego oddawaniem. Zbyt duży nacisk na odpieluchowanie ze strony rodziców lub też zmiana szkoły, lub przedszkola to często wymieniane czynniki sprzyjające wystąpieniu zaprać. Zdarza się, że dzieciom towarzyszą zaparcia w podróży, a niekiedy są one w stanie wypróżnić się tylko w swojej domowej toalecie. Zdecydowanie rzadziej przyczyną zaparć u dzieci mogą być choroby, jak np. choroba Hirschsprunga, mukowiscydoza czy też celiakia. Czasami zaparcia mogą wynikać z rozregulowania mikrobioty jelit i wtedy warto zastosować dobry probiotyk na zaparcia, jednak nie jest to zwykle pierwszorzędowa przyczyna. Zatwardzenia u dziecka to poważny problem. Co dać dziecku na zatwardzenie? Już to wyjasniamy [1,3].

Co stosować na zaparcia u dzieci?

Co dać dziecku na zatwardzenie? Istnieje kilka metod walki z tym problemem. Przede wszystkim w pierwszej kolejności warto postawić na domowe sposoby na zatwardzenie u dziecka, takie jak modyfikacja diety i nawodnienia, czy odpowiednia dawka ruchu. A o co w tym dokładnie chodzi? Zanim zaczniemy leczyć zatwardzenia u dziecka, przyjrzyjmy się jego diecie. Niekiedy to właśnie złe nawyki żywieniowe i zbyt mała ilość przyjmowanych płynów powodują zatwardzenie u dziecka. Warto podjąć próbę wprowadzenia diety bogatoresztkowej. Produkty takie jak: gruboziarniste kasze, pełnoziarniste pieczywo, otręby zbożowe, buraczki, suszone śliwki. Błonnik pokarmowy pobudza perystaltykę jelit i pomaga zwiększyć częstotliwość defekacji. Ważny jest także ruch. Codzienna aktywność fizyczna sprzyja i wzmaga ruchy perystaltyczne jelit. Dlatego też dzieciom u których pojawiają się zaparcia, szczególnie zaleca się codzienną aktywność fizyczną. Jeśli dziecko nie jest do niej przyzwyczajone, wprowadzanie dobrych nawyków można zacząć od spacerów. Co zrobić, jeśli te działania nie pomogły i stwierdzamy nadal twardą kupkę u niemowlaka lub zatwardzenie u dziecka staje się jeszcze cięższe? Wtedy warto zastosować dobre leki na zaparcia dla dzieci.

Jakie są najlepsze leki na zaparcia u dzieci?

Istnieje kilka grup leków do leczenia zatwardzenia u dziecka. Wśród nich wyróżnia się m.in. makrogole, laktulozę, czy czopki glicerynowe.Lekiem pierwszego rzutu w leczeniu zaparć u dzieci są makrogole (Dicopeg, Dicopeg Junior, DulcoSoft, Xenna Balance Junior). Ich mechanizm działania polega na ściąganiu wody do jelita (mechanizm osmotyczny), dzięki czemu mają one zdolność zmiękczania zalegających mas kałowych i tym samym ułatwiają ich wydalanie. Nie wchłaniają się z przewodu pokarmowego, działają tylko tam, gdzie potrzeba, nie wywołując działania ogólnoustrojowego. Dzięki temu mogą być stosowane w leczeniu zaparć przez długi czas. Nie uzależniają i nie rozleniwiają jelit. Są odpowiednie dla dzieci powyżej 6. miesiąca życia.

Xenna Balance Junior, saszetki

O produkcie

• wyrób medyczny;
• działa łagodnie;
• przywraca regularność wypróżnień;
• łatwa do podania forma;
• nie wchłania się do organizmu – działa tylko w jelitach;
• od 6. miesiąca życia;
• nie zawiera laktozy;
• pomarańczowy smak.

Dicopeg Junior, saszetki

O produkcie

• łatwa forma do podania;
• działa łagodnie, tylko w jelitach;
• dla dzieci od 6. miesiąca życia;
• nie zawiera laktozy;
• zawiera aromat smakowy;
• występuje w formie saszetek w różnej ilości oraz proszku.

Dobry syrop na zatwardzenie u niemowlaka

Innym lekiem zalecanym w przypadku zaparć u dzieci jest laktuloza (Duphalac, Lactulose-MIP). Podobnie jak w przypadku makrogoli, wykazuje ona mechanizm osmotycznego działania w jelicie, dzięki czemu „przyciąga” wodę, a to pomaga zmiękczyć zalegające masy kałowe i ułatwia ich wydalenie.  Laktuloza nie powinna być stosowana w przypadku nietolerancji laktozy bądź galaktozy. Syropy z laktulozą sa polecane nawet na zatwardzenie u niemowlaków.

Duphalac, syrop

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera największe stężenie laktulozy z dostępnych syropów na zaparcia;
• preparat występuje w dwóch różnych objętościach;
• nie zawiera konserwantów i sztucznych dodatków;
• zawiera cukry;
• występuje w formie preparatu smakowego – Duphalac Fruit;
• można stosować u niemowląt;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości.

Lactulose-MIP, syrop

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera aromat wiśniowy;
• po otwarciu można przechowywać przez 6 miesięcy;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• odpowiedni dla niemowląt.

Czopki glicerynowe dla dzieci

Wymienione wcześniej preparatu doustne na zatwardzenia u dzieci są dobrym rozwiązaniem, ale mają jeden, duży minus. Musi upłynąć trochę czasu (około kilku – kilkunastu godzin), aby zaczęły działać. Jeśli twoje dziecko nie odwiedzało toalety już przez dłuższy czas, to warto zadziałać szybko. Co stosować na zaparcia w takim przypadku? Warto sięgnąć po czopki, które działają prawie natychmiastowo. Tradycyjne glicerolowe czopki dla dzieci (Czopki glicerolowe 1g Farmina), wykazują działanie miejscowo drażniące, przez co zostaje pobudzona perystaltyka jelit i dochodzi do wypróżnienia. Stosunkowo nową alternatywą dla wspomnianych czopków glicerolowych są musujące czopki dla dzieci na zaparcia (Eva/qu bambini). Czopki podczas stopniowego rozpuszczania się w odbycie uwalniają pęcherzyki gazu — dwutlenku węgla. Pod jego wpływem kał zablokowany w dolnym odcinku odbytu może zostać łatwo usunięty. Czopki na zaparcia polecane są do stosowania doraźnego, a nie przewlekłego. Sprawdzają się przede wszystkim u małych dzieci, kiedy podanie leków z grupy pierwszego rzutu (makrogole) jest niemożliwe lub gdy potrzebne jest szybkie wywołanie wypróżnienia.

Eva/qu Bambini, czopki

O produkcie

• wyrób medyczny;
• w opakowaniu 6 czopków;
• dla dzieci od 2. roku życia;
• działają łagodnie.

Czopki glicerolowe farmina, czopki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• w opakowaniu 10 sztuk;
• dla dzieci od 3. roku życia;
• efekt przeczyszczający następuje po kilkunastu minutach.

Inne leki na zatwardzenie u dzieci

Co jeszcze dać dziecku na zatwardzenie? Ostatnia opcja na twardą kupkę u niemowlaka i starszych dzieci to, np. wlewki. Wlewki doodbytnicze mogą być wykonane z różnych roztworów — m.in. chlorku sodu lub też roztworu fosforanów, a także składników pochodzenia naturalnego (Enema, Melilax pediatric). Jest to skuteczna metoda, jednak powinna być stosowana tylko w wyjątkowych przypadkach pod kontrolą lekarza. Można też rozważyć parafinę płynną. To preparat poślizgowy, który ułatwia przemieszczanie się mas kałowych w jelitach, jednak na efekt też trzeba trochę poczekać [1,2].

Melilax Pediatric, wlewka doodbytnicza

O produkcie

• wyrób medyczny;
• w formie wlewu doodbytniczego;
• nie zawiera glutenu;
• wlewka na bazie miodu;
• wyrób jednorazowego użytku;
• odpowiednia dla niemowląt.

Podsumowanie

Zaparcia u dzieci to częsty problem, który objawia się rzadkimi, bolesnymi wypróżnieniami i twardym stolcem. Najczęstszą przyczyną są błędy w diecie, brak błonnika, niedostateczne nawodnienie i stres. Domowe sposoby na zaparcia u dzieci obejmują zmianę diety na bogatą w błonnik (pełnoziarniste pieczywo, suszone śliwki) i zwiększenie aktywności fizycznej. Jeśli objawy nie ustępują, warto sięgnąć po makrogole (np. Dicopeg Junior) lub syropy z laktulozą (np. Duphalac). W nagłych przypadkach skuteczne będą czopki glicerynowe lub wlewki doodbytnicze. Czasami warto spróbować wdrożyć sprawdzone probiotyki na zaparcia.