Jak wyleczyć mokry kaszel u dziecka?

Kaszel u dzieci oraz dorosłych to częsty symptom przeziębienia. Co prawda kaszel w ciągu doby jest rzeczą normalną i nasze pociechy mogą kasłać kilka razy na dobę, jednak jeśli ten objaw przybiera na intensywności lub pojawia się wydzielina, to niebezpieczny znak. Skąd bierze się mokry kaszel i wydzielina? W naszych drogach oddechowych śluz obecny jest cały czas. Jednak jest to wydzielina o niskiej lepkości i naturalny ruch nabłonka pozwala na jego usuwanie w kierunku jamy nosowej. Jeśli pojawia się czynnik infekcyjny, który wywołuje stan zapalny, to dochodzi do nadprodukcji gęstego śluzu i zmniejszenia efektywności pracy nabłonka. Z tego powodu flegma zalega, ciężko ją usunąć podczas kaszlu. To wszystko dodatkowo podrażnia drogi oddechowe i pogarsza objawy. Jak można wyleczyć mokry kaszel u dziecka? Które leki na kaszel mokry będą najlepsze [1]?

Leki na mokry kaszel dla dzieci

Do leczenia kaszlu mokrego u dzieci wykorzystuje się leki wykrztuśne, tzw. mukolityki. Podstawowym celem tych związków jest ułatwienie odkrztuszania zalegającej wydzieliny. Jak to się dzieje? Substancje wykrztuśne zmniejszają gęstość i lepkość nagromadzonej w drogach oddechowych flegmy, przez co jest ona bardziej płynna. Z drugiej strony zwiększają aktywność nabłonka rzęskowego ścian dróg oddechowych, co ułatwia i przyspiesza usuwanie wydzieliny podczas kaszlu. Typowe substancje wykrztuśne w lekach na mokry kaszel dla dzieci to ambroksol, acetylocysteina, bromheksyna, gwajafenezyna, karbocysteina lub erdosteina. Oprócz mnogości substancji mamy do dyspozycji także różne formy podania, tj. tabletki, tabletki musujące, syropy i saszetki. W dalszej części artykułu omówimy każdą substancję i przedstawimy wybrane produkty lecznicze [2].

Leki roślinne na mokry kaszel

W leczeniu infekcji dróg oddechowych przebiegających z kaszlem mokrym stosuje się nie tylko klasyczne leki syntetyczne, ale również preparaty pochodzenia roślinnego o działaniu wykrztuśnym. Od nich zaczniemy. Do najczęściej wykorzystywanych należą produkty zawierające wyciągi z tymianku, pierwiosnka, dziewanny czy złożone kompozycje ziołowe, które rozrzedzają wydzielinę i ułatwiają jej usuwanie z dróg oddechowych. Część substancji naturalnych wykazuje dodatkowo działanie przeciwzapalne oraz łagodzące podrażnienie błony śluzowej. W tej grupie znajdują się również preparaty zawierające 1,8-cyneol, naturalny składnik olejku eukaliptusowego, stosowany wspomagająco m.in. w zapaleniu zatok i chorobach zapalnych dróg oddechowych. Przykładem leku z tą substancją jest Soledum Forte, przeznaczony do stosowania u młodzieży powyżej 12. roku życia.

Soledum fortekapsułki, 200 mg

Lek dostępny bez recepty

O leku

• stosowany wspomagająco przy zapaleniu zatok oraz w chorobach zapalnych dróg oddechowych;
• jako jedyny na rynku zawiera czysty 1,8-cyneol wyizolowany z olejku eukaliptusowego¹;
• do stosowania powyżej 12. roku życia;
• działa przeciwzapalnie, wykrztuśnie, zmniejsza produkcję śluzu, a jednocześnie działa rozkurczowo na oskrzela, co łagodzi kaszel;
• działa przeciwwirusowo, przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo;
• może być stosowany u osób z chorobą wrzodową, astmą i POChP;
• działanie produktu potwierdzone badaniami klinicznymi i laboratoryjnymi.

1. Dane pobrane z rejestru produktów leczniczych: https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public, stan na dzień: 23.05.2025.

 

Wskazania

Produkt stosuje się w przypadku , ostrego zapalenia oskrzeli oraz kaszlu mokrego.

Skład

W skład preparatu wchodzi cyneol.

Dawkowanie

W przypadku ostrych stanów zapalnych podaje się zazwyczaj jedną kapsułkę preparatu Soledum forte 3 razy na dobę. W stanach przewlekłych bądź podczas kontynuacji terapii dawkę zmniejsza się do jednej kapsułki dwa razy dziennie.
Jeśli dolegliwości utrzymują się powyżej 7 dni bądź pojawią się takie objawy jak zaburzenia oddychania, gorączka, ropne lub krwawe odkrztuszanie, należy skonsultować się z lekarzem.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Herbapect Junior, syrop

O produkcie

• wyrób medyczny;
• zawiera naturalne wyciągi roślinne o udowodnionym działaniu na kaszel;
• produkt bez dodatku cukru, bezpieczny dla diabetyków;
• zawiera naturalne aromaty;
• w składzie są konserwanty;
• do opakowania dołączona jest miarka ułatwiająca dawkowanie;
• można stosować od 1. roku życia lub powyżej 8 kg masy ciała;
• dobry smak.

Herbapect, syrop

O produkcie

• to lek dostępny bez recepty;
• zawiera składniki roślinne o potwierdzonym działaniu wykrztuśnym i łagodzącym oraz inne substancje o działaniu wykrztuśnym;
• lek zawiera etanol, dlatego można go stosować od 4. roku życia;
• nie zaleca się stosowaniu syropu u kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• lek zawiera sorbitol;
• syrop ma miarkę ułatwiającą dawkowanie.

GrinTuss Pediatric, syrop

O produkcie

• wyrób medyczny;
• bogaty skład naturalnych ekstraktów roślinnych oraz miodu o udowodnionym działaniu na kaszel suchy i mokry;
• składniki roślinne i miód pochodzą z upraw ekologicznych;
• produkt bezglutenowy;
• syrop występuje w dwóch wielkościach;
• łatwe dawkowanie dzięki dołączonej miarce;
• do stosowania od 1. roku życia;
• po otwarciu można stosować 3 miesiące.

Syrop islandzki na kaszel, syrop

O produkcie

• jest to wyrób medyczny;
• bezpieczny dla dzieci od 1. roku życia;
• może być stosowany przez osoby nietolerujące laktozy i glutenu;
• bez dodatku sacharozy i alkoholu;
• bezpieczny dla diabetyków;
• ważny po otwarciu przez 28 dni;
• może być używany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią.

Ambroksol w lekach wykrztuśnych

Ambroksol to popularna substancja z grupy mukolityków w lekach wykrztuśnych dla dzieci. Oprócz klasycznego efektu dla tej grupy leków ambroksol zwiększa produkcję surfaktantu przez pneumocyty, czyli komórki pęcherzyków płucnych. Surfaktant ma wiele właściwości. Sprawia, że śluz słabiej przylega do nabłonka dróg oddechowych. Związek ten wykazuje działanie przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne oraz działa przeciwzapalnie [3].

Jakie leki zawierają ambroksol? Dostępny jest w wielu postaciach. Można tu wyróżnić tabletki lub kapsułki (Deflegmin Effect, Flavamed, Mucosolvan, Deflegmin, Ambroksol Hasco Max, Tussal Expectorans), tabletki musujące (Flavamed), syropy (Mucosolvan, Mucosolvan Mini, Deflegmin, Deflegmin Junior, Ambrosol Teva, Flavamed, Flavamed Max, Envil Kaszel, Envil Kaszel Junior) lub krople (Deflegmin Baby). Każda grupa wiekowa znajdzie dla siebie odpowiedni preparat. Różnorodność form ułatwia wybór, np. dla osób, które nie lubią połykać tabletek. Tabela 1. przedstawia zalecane dawkowanie ambroksolu w poszczególnych grupach wiekowych [4].

Deflegmin, syrop

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• uniwersalny, gdyż można stosować nawet od 1. roku życia;
• zawiera substancje słodzące i konserwujące oraz aromaty;
• nie zawiera laktozy;
• zawiera miarkę ułatwiającą dawkowanie;
• odpowiednia forma dla osób, które mają problemy z połykaniem;
• występuje także w wersji Deflegmin baby (krople) – łatwiejsze dawkowanie u dzieci;
• dostępny jako Deflegmin Junior – mniejsze stężenie leku, więcej płynu do podania.

Flavamed, tabletki musujące

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• wymaga rozpuszczenia w wodzie;
• dobry dla osób, które mają problemy z połykaniem;
• smak wiśniowy;
• nie zawiera laktozy;
• zawiera substancje słodzące, ale nie zawiera glukozy;
• do stosowania od 12. roku życia.

Mokry kaszel u dzieci i acetylocysteina

Kolejna substancja wykrztuśna to acetylocysteina. Jej główną, dodatkową cechą jest działanie przeciwzapalne, co bywa korzystne w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych. Acetylocysteina to popularny lek dla najmłodszych na mokry kaszel, ale występuje tylko w postaci tabletek musujących (ACC, ACC Optima, Fluimucil Forte, Mucofortin, Mucoatac), syropu (ACC Classic), granulatu do sporządzania roztworu doustnego (Fluimucil Muko, Fluimucil Muko Junior) oraz proszku doustnego (ACC Optima Active). Typowe tabletki do połykania są niedostępne. Tabela 2. przedstawia zasady dawkowania acetylocysteiny w zależności od wieku [2].

ACC Classic, syrop

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• uniwersalne dawkowanie – dla dzieci od 3. roku życia i dorosłych;
• przyjemny, wiśniowy smak;
• nie zawiera laktozy;
• zawiera substancje słodzące, konserwujące i aromaty;
• posiada miarkę, która ułatwia dawkowanie;
• po otwarciu zużyć w ciągu 11 dni;

ACC Optima Active, proszek doustny

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• można stosować bezpośrednio do jamy ustnej – nie wymaga popijania;
• można także rozpuścić w wodzie;
• nie zawiera laktozy;
• zawiera substancje słodzące i aromaty;
• smak jeżynowy;
• do stosowania od 14. roku życia;
• saszetki do podania doustnego – zawierają mało miejsca, dobre na podróż.

Bromheksyna w mokrym kaszlu u dziecka

Co jeszcze można podawać dziecku na mokry kaszel? Dobrze sprawdzi się bromheksyna. To dość uniwersalny środek, który można podawać dzieciom od 3. roku życia. Znajdziemy ją w syropach (Flegmina Classic, Flegamina Classic Junior, Flegtac Kaszel, Flegafortan), kroplach (Flegamina Baby), tabletkach (Flegamina Classic) oraz tabletkach ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Flegamina Fast, Flegtac ORO). Mechanizm działania tego związku jest podobny do innych. Istnieją doniesienia o zwiększaniu stężenia antybiotyków w wydzielinie, jednak dotyczy to tylko oksytetracykliny, która nie jest dość często stosowanym antybiotykiem. Zasady stosowania opisano w Tabeli 3. [6].

Flegamina Baby, krople doustne

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• forma kropli ułatwia podanie dzieciom;
• kroplomierz w butelce pomaga w dokładnym odmierzeniu ilości płynu;
• nie zawiera laktozy;
• do stosowania od 2. roku życia;
• po użyciu zużyć w ciągu 28. dni.

Flegtac ORO, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera naturalne aromaty;
• nie zawiera laktozy;
• zawiera substancje słodzące;
• do stosowania od 2. roku życia;
• występuje w dwóch wersjach o różnej dawce – łatwo dobrać preparat do wieku;
• truskawkowy smak;
• nie wymaga popijania – tabletka błyskawicznie rozpuszcza się na języku;
• można połykać lub rozpuścić w wodzie.

Karbocysteina dla dzieci

Ciekawym lekiem wykrztuśnym jest karbocysteina. Dostępna jest w lekach na receptę, ale i bez recepty (np. Flegamax, Mucopect Kids, Mucolina, Flegamax Forte). Związek ten dodatkowo zwiększa objętość śluzu, co poprawia odkrztuszanie zalegającej wydzieliny. Karbocysteina jest bezpieczna u astmatyków, bo nie podrażnia błony układu oddechowego. Poleca się go do stosowania u osób z zaleganiem wydzieliny w nosie i zatokach [2].

Mucopect Kids, syrop

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera substancje słodzące;
• nie zawiera laktozy;
• smak agrestowy;
• do stosowania od 6. roku życia;
• zużyć po otwarciu w ciągu 3. miesięcy.

Flegamax Forte, granulat do sporządzania roztworu doustnego

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera substancje słodzące;
• nie zawiera laktozy;
• smak pomarańczowy;
• do stosowania od 12. roku życia;
• do rozpuszczenia w wodzie.

Erdosteina na kaszel mokry

Erdosteina to bardzo dobry lek wykrztuśny dla dzieci, który do niedawna był dostępny jedynie na receptę. Erdomed Muko i Erdosol Respiro są teraz do nabycia bez recepty. Można je podawać od 12. roku życia w ilości 1 tabletka lub saszetka 2 razy na dobę. Ten lek na mokry kaszel u dziecka jako prezentuje też efekt przeciwkaszlowy oraz przeciwzapalny. Erdosteinę warto stosować, jeśli infekcję dróg oddechowych leczymy za pomocą antybiotyku (amoksycyliny), bo zwiększa on jego moc działania [2].

Erdomed Muko, saszetki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• smak jabłkowy;
• bez dodatku cukru, ale zawiera substancje słodzące;
• nie zawiera laktozy;
• saszetki do rozpuszczenia w wodzie, odpowiednie dla osób, które mają problemy z połykaniem;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• do stosowania od 12. roku życia.

Erdosol Respiro, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• nie zawiera laktozy;
• do stosowania od 12. roku życia.

Wykrztuśne działanie gwajafenezyny

W aptekach nadal można spotkać syrop z gwajafenezyną (Guajazyl), która jest dość starym lekiem wykrztuśnym. Można podawać ją dzieciom od 6. roku życia. Stosuje się wtedy 5 ml syropu 4 razy na dobę. U młodzieży od 12. roku życia dawka wynosi 15 ml syropu 4 razy na dobę [10,11].

Guajazyl, syrop

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera substancje słodzące i konserwujące oraz barwniki;
• nie zawiera laktozy;
• ma w składzie etanol;
• występuje w opakowaniach o dwóch wielkościach.

Ile trwa mokry kaszel u dziecka?

Kaszel w infekcjach górnych dróg oddechowych ma tendencję do pozostawania z dzieckiem dłużej. Często rodzice martwią się i myślą, że leczenie jest nieefektywne. Czy jest się czego bać? Czas trwania kaszlu bywa różny. Najczęściej rozpoczyna się on już podczas 1. lub 2. doby infekcji i trwa około tygodnia. Natomiast do całkowitego wyleczenia dziecka, rozumianego jako zakończenie kaszlu, może upłynąć nawet od 2. do 3. tygodni. Jest to wartość średnia, ale czasami przedłuża się to do 4. tygodni. Jeśli intensywność kaszlu nie jest mocna i dziecko nie prezentuje innych objawów (np. gorączka), to zwykle trzeba to przeczekać. Można wspomagać się dodatkowo lekami przeciwkaszlowymi lub wykrztuśnymi. Natomiast każdy długo trwający kaszel należy skonsultować z lekarzem [12].

Podsumowanie

Jak wyleczyć mokry kaszel u dziecka? Często wynika on z infekcji wirusowej, dlatego zwykle należy go przeczekać i stosować leki na objawy przeziębienia. Jeśli chodzi o leki na mokry kaszel u dzieci, to istnieje wiele substancji. U młodszych dzieci warto sięgnąć po ambroksol (od 1. roku życia) lub bromheksyne (od 2. roku życia). Jeśli dziecku towarzyszy infekcja bakteryjna i stosuje amoksycylinę, to warto zastosować erdosteinę, która dodatkowo polepsza działanie antybiotyku. Jeśli dziecko ma problem z połykaniem tabletek, to warto podawać mu syropu lub formy rozpuszczalne w wodzie. Przy mokrym kaszlu u dziecka zaleca się również zwiększenie podaży płynów, co dodatkowo poprawia usuwanie zalegającej flegmy. Ostatnią dawkę leku warto podać około 2-3 godzin przed snem, aby nie indukować dodatkowo odruchu kaszlu podczas snu. Ile może trwać mokry kaszel u dziecka. Zwykle ustępuje po tygodniu lub dwóch, ale może się to przedłużyć nawet do miesiąca. Każdy dłużej trwający kaszel powinno się skonsultować z lekarzem.