Co bezpiecznie stosować na ból u dziecka?

Dlaczego pojawia się ból u dziecka?

Tak naprawdę ból pojawiający się u dziecka może mieć wiele różnych przyczyn. Im dziecko jest młodsze, tym trudniej jednoznacznie określić źródło bólu, a tym samym podjąć odpowiednie kroki do jego eliminacji. Bóle brzucha należą do najczęstszych przyczyn zgłaszania się dzieci na pediatryczne oddziały ratunkowe, a także do przychodni POZ.

U dziecka zgłaszającego się do lekarza rodzinnego z bólem brzucha, który pojawił się nagle, bardzo istotne jest wykluczenie „ostrego brzucha”. Należy pamiętać, że u dzieci powyżej 12. roku życia najczęstszą przyczyną ostrego bólu brzucha jest zapalenie wyrostka robaczkowego. Dziecko w wieku przedszkolnym na pytanie o ból wskazuje intuicyjnie okolicę pępka, nie potrafi go dokładnie zlokalizować. Dopiero dziecko w wieku szkolnym podaje rodzicom i lekarzowi dokładne informacje dotyczące lokalizacji i charakteru bólu brzucha [1]. 

Czy u dziecka można stosować przeciwbólowe leki opioidowe?

Tak, ale według ściśle określonych zasad, dotyczących między innymi dawkowania. Kiedyś funkcjonowało przekonanie, że nie powinno się leczyć bólu u dzieci opioidami. Uważano tak z kilku powodów. Pierwszym z nich było przekonanie, że dzieci są bardziej wrażliwe na działanie tego rodzaju leków przeciwbólowych. Dziś uważa się, że różnica między dorosłymi a dziećmi powinna dotyczyć jedynie dawkowania tych samych środków. Dzieci były uważane za znacznie bardziej podatne na uzależnienia od opioidów niż dorośli. Badania jednak pokazują, że problem ten dotyczy mniej niż 1% stosujących opioidy. Ostatnim argumentem przeciwko stosowaniu opioidów u dzieci miało być większe prawdopodobieństwo wystąpienia depresji oddechowej w tej grupy wiekowej. Do tej pory również i to twierdzenie nie znalazło potwierdzenia w badaniach naukowych [2]. 

Jakie są niefarmakologiczne metody leczenia bólu u dziecka?

W przypadku dzieci szczególnie skuteczne w uwalnianiu od bólu jest zastosowanie przeróżnych bodźców: przedmiotów, dźwięków czy też sytuacji, które odciągają ich uwagę od negatywnych sygnałów – czyli sygnałów bólowych.  Po zastosowaniu tej metody dziecko prawdopodobnie nie przestanie odczuwać bólu, ale na chwilę o nim „zapomni”.

Czy można stosować aspirynę u dziecka?

Aspiryny, czyli kwasu acetylosalicylowego nie należy stosować u dzieci poniżej 12. roku życia. To lek o dość licznych działaniach niepożądanych i skutkach ubocznych, do których zaliczyć można między innymi: poaspirynową astmę oskrzelową (o bardzo ciężkim przebiegu, która polega na tym, że zażycie leku zawierającego kwas acetylosalicylowy wywołuje napady kaszlu i duszności.) oraz zespół Reya (choroba o bardzo ciężkim przebiegu i dużej śmiertelności spowodowana zaburzeniami w funkcjonowaniu wątroby i układu nerwowego, dotykająca dzieci między 4. a 12. rokiem życia). W celu uniknięcia wyżej opisanych sytuacji, najlepiej wstrzymać się z podawaniem kwasu acetylosalicylowego do 15 roku życia.

Jak leczyć ból u dziecka?

Leczenie farmakologiczne bólu u dzieci jest zdecydowanie bardziej skomplikowane niż leczenie bólu u dorosłych. Dzieje się tak dlatego, że większość leków przeciwbólowych nie ma ustalonego dawkowania dla dzieci poniżej 12. roku życia. Najbezpieczniejszymi środkami przeciwbólowymi dla dzieci będą te, które w składzie zawierają paracetamol lub ibuprofen.  Preparaty przeciwbólowe dla niemowląt dostępne są bez recepty w formie kropli, syropu lub czopków. Efekt pojawi się szybciej po zażyciu formy doustnej. Starszym dzieciom, które nie mają problemu z połykaniem tabletek, można podać właśnie taką formę leku. Dawki preparatów na ból u dzieci dostosowywane są do ich wagi, a nie wieku. Paracetamol w środkach przeciwbólowych dla dzieci stosowany jest w dawce 10-15 mg/kg masy ciała. Można ją powtórzyć najwcześniej po 6-8 godzinach. Jednorazowa dawka ibuprofenu dla dziecka to natomiast 10 mg/kg masy ciała. Dawki tej nie należy podawać częściej niż co 8 godzin.

Pedicetamol, roztwór doustny

Apap dla dzieci forte, zawiesina doustna

Efferalgan, czopki

Ibuprom dla Dzieci Forte, zawiesina doustna

Ibum Forte, zawiesina doustna

MIG dla dzieci Forte, zawiesina doustna

Podsumowanie

Przyczyn występowania bólu jest wiele. Ważna jest obserwacja dziecka i ocena czy oprócz bólu występują jakieś inne objawy, które mogłyby ten ból tłumaczyć. Zawsze warto rozważyć wizytę u pediatry, szczególnie wtedy kiedy ból zbiega się równoczasowo z wysoką gorączką.