Jakiego rodzaju bólu może doświadczać dziecko?

Dziecko może doświadczać różnego rodzaju bólu, m.in. brzucha, głowy, uszu, gardła, a także bólu pleców, mięśni czy stawów. Te ostatnie mogą wynikać z różnych przyczyn, np. przeciążenia, nadmiernego napięcia mięśni, niewłaściwego pozycjonowania ciała, stanów zapalnych i infekcji, a także zwichnięć, złamań oraz stanów po zabiegach operacyjnych [1,2].

Co to są bóle wzrostowe u dzieci?

Niektóre dzieci zmagają się z tzw. bólem wzrostowym, czyli takim, który jest związany z procesem wzrostu organizmu. Problem dotyczy zarówno dziewczynek, jak i chłopców, a objawy pojawiają się najczęściej między 2. a 12. rokiem życia. Co ciekawe, bóle wzrostowe obejmują jedynie kończyny dolne, natomiast nie stwierdzono występowania tego rodzaju dolegliwości w kończynach górnych. 

Ból tego typu pojawia się najczęściej w godzinach wieczornych i nocnych. Ma charakter rozlany i jest zwykle odczuwalny poniżej kolana, przez goleń, aż do stopy, co wiąże się z przeciążeniem mięśnia piszczelowego przedniego. Zaobserwowano, że bóle wzrostowe występują najczęściej u dzieci aktywnych ruchowo [1,2].

Ból u dzieci a aktywność ruchowa

Bywa, że ból kończyn dolnych lokalizuje się w okolicy mięśnia piszczelowego tylnego i jest odczuwalny bardziej przyśrodkowo. Dotyczy to najczęściej dzieci i młodzieży, która odbywa intensywne treningi taneczne lub biegowe. Mówi się wówczas o syndromie “shin splints”, czyli bólu goleni, któremu może towarzyszyć może tkliwość, nadmierne napięcie mięśni, a niekiedy również obrzęk.

Na bóle narządu ruchu są również narażone dzieci wykazujące niską lub umiarkowaną aktywność fizyczną. Bóle ruchowe mogą również wynikać z problemów natury ortopedycznej, nadwagi i otyłości, a także niepełnosprawności [1,2].

Dlaczego maści przeciwbólowe należy stosować ostrożnie u dzieci?

Choć półki apteczne wprost uginają się pod ciężarem preparatów przeciwbólowych w postaci żeli i maści, wiele z nich jest przeciwwskazanych do stosowania u dzieci do ok. 12.-14. roku życia. Aby lek mógł być stosowany w danej grupie wiekowej, musi zostać przebadany pod kątem bezpieczeństwa. Wynika to z różnic w budowie i grubości poszczególnych warstw skóry – substancja może bowiem przechodzić w głąb skóry, przedostawać się do krwi i wywoływać reakcje ogólne.  Dlatego zanim sięgniesz po jakikolwiek preparat skonsultuj się z lekarzem, farmaceutą bądź dokładnie przeczytaj ulotkę. Znajdziesz w niej informację o tym, od jakiego wieku można stosować dany lek. 

Przykładowo, u dzieci poniżej 12. roku życia nie należy stosować preparatów zawierających salicylany (np. Bengay). Jest to spowodowane ryzykiem wystąpienia zespołu Reye’a, który może doprowadzić do uszkodzenia mózgu oraz wątroby.  Przeciwwskazany do stosowania zarówno u dzieci, jak i młodzieży jest również etofenamat (np. Traumon, Difortan) – brakuje danych na temat bezpieczeństwa substancji w tej grupie wiekowej [3,4].

Jaka maść przeciwbólowa jest najlepsza dla dziecka?

Na rynku dostępnych jest stosunkowo niewiele żeli i maści przeciwbólowych, które można bezpiecznie stosować u dzieci. Większość z nich jest przeznaczona dla starszych dzieci i nastolatków.  Warto podkreślić, że maści i żele przeciwbólowe należy stosować ostrożnie u dzieci, które zmagają się z alergią, są uczulone na dany składnik czynny (np. salicylany czy inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, np. ibuprofen, diklofenak) lub substancję pomocniczą. Co więcej, nie wolno aplikować tego typu preparatów na skórę uszkodzoną.

Naproxen Emo, żel 

Opokan Actigel, żel

Diklofenak Perrigo, żel

Olfen hydrożel, żel

Nurofen Mięśnie i Stawy, żel

Podsumowanie

Pamiętaj, że preparat preparatowi nierówny. Każdy z nich, pomimo nawet tej samej substancji czynnej i dawki, może mieć inną rejestrację wiekową. Co więcej, jeśli ból utrzymuje się pomimo stosowania konkretnego preparatu, skontaktuj się z lekarzem.

Nie lekceważ zwłaszcza tych objawów bólowych, którym towarzyszą utrata apetytu, gorączka i nieprzemijające zmęczenie. Mogą to być bowiem symptomy innych chorób, które wymagają przeprowadzenia szerszej diagnostyki [1,2].