Czym jest i jak działa pranobeks inozyny?

Pranobeks inozyny (IP) to kombinacja trzech związków: inozyny, acedobenu i dimetyloaminoizopropanolu. Mechanizm działania polega na zwiększeniu proliferacji limfocytów T oraz komórek Natural Killer (NK). Dochodzi także do wzrostu poziomu  prozapalnych cytokin. Dzięki temu obserwuje się podwyższenie odporności — głównie u osób z immunosupresją. Badania wskazują, że substancja może oddziaływać z wirusowym RNA. Skutkuje to zmniejszeniem replikacji niektórych wirusów. Co ciekawe, dokładna aktywność związku nie jest do końca poznana [1][2].

Aktywność przeciwwirusowa

Pranobeks inozyny oprócz działania immunomodulującego wykazuje również aktywność przeciwwirusową. Czy jest to środek dobry na wszystkie infekcje wirusowe? Według Charakterystyki Produktu Leczniczego związek może być wykorzystywany do leczenia opryszczki warg i skóry twarzy wywołanych przez wirus opryszczki pospolitej (Herpes simplex, HSV). Schorzenie dotyczące okolicy twarzy wywoływane jest głównie przez HSV-1. HSV-2 odpowiada najczęściej za opryszczkę narządów rodnych.  Głównym lekiem, który stosuje się w terapii tej choroby, jest acyklowir. Warto pamiętać, że opryszczka ma charakter nawrotowy. Zarówno jeden jak i drugi środek faktycznie skracają czas występowania opryszczki i wydłużają okres pomiędzy nawrotami. Jednak ciężko stwierdzić, który z nich jest faworytem [1][3].

Co mówią badania?

Rhinowirusy są jedną z przyczyn występowania infekcji górnych dróg oddechowych. Pranobeks inozyny pojawia się również w badaniach, które dotyczą tego schorzenia. Jedno z nich dowodzi korzyści z przyjmowania leku w porównaniu z placebo. Rzeczywiście jednak z grupy zażywającej środek leczniczy zachorowało 5 osób z 19, a z kontrolnej 14 z 20. Objawy choroby były niewiele lżejsze u stosujących tę substancję chemiczną. Inny eksperyment potwierdza korzyść ze stosowania IP, jednak tylko w przypadku konkretnych typów rhinowirusów, a nie wszystkich. Kolejna analiza wskazuje, że pranobeks inozyny nie zmniejsza okresu choroby. Jednak pozwala na szybszą redukcję objawów grypopodobnych. W ramach ciekawostki warto przytoczyć badanie wykonane na myszach. Dotyczyło ono wirusa grypy A(H3N2). Zwierzętom laboratoryjnym podawano oseltamivir, pranobeks inozyny oraz kwas elagowy. Zastosowanie potrójnego połączenia znacząco zwiększyło przeżywalność stworzeń [4][5][6].

REKLAMA
REKLAMA

Inne wskazania

Pranobeks inozyny znajduje również zastosowanie w mniej znanych schorzeniach. Podostre stwardniające zapalenie mózgu (SSPE) to przewlekła choroba, będąca powikłaniem po odrze. Preparat okazał się być skuteczny klinicznie w monoterapii jak i podczas politerapii z IFN-α. Lepsze efekty uzyskiwano jednak podczas leczenia łagodnej formy schorzenia. Z tego powodu warto szczepić się przeciwko odrze. Znajduje się w kalendarzu szczepień obowiązkowych i nie powinniśmy tego lekceważyć [1].

Brodawki narządów płciowych wywołują wirusy HPV. Standardowa terapia polega na zastosowaniu podofiliny, krioterapii, lasera CO2 lub zabiegów chirurgicznych. Dołączenie pranobeksu inozyny w formie doustnej lub miejscowej w politerapii, okazało się być korzystniejsze niż stosowanie monoterapii [7].

Dawkowanie pranobeksu inozyny

W aptekach pranobeks inozyny (Eloprine, Eloprine Forte, Groprinosin, Neosine, Neosine Forte, Pranosin) występuje pod postacią tabletek w dawkach 500 mg i 1000 mg. W formie syropu stężenie substancji aktywnej wynosi 50 mg/ml lub 100 mg/ml. Lekiem OTC, który dodatkowo zawiera jony cynku, jest Neosine Plus. Pranobeks inozyny z cynkiem możemy dostać także jako lek przepisywany na receptę (Neosine Duo). Preparat może być stosowany u dzieci powyżej 1. roku życia. Zaleca się przyjmowanie 50 mg substancji na kilogram masy ciała w 3 lub 4 podzielonych dawkach. Dorosły, który waży 80 kg, powinien przyjmować 4 g pranobeksu inozyny na dobę. Przyjmując tabletki o zawartości 500 mg substancji, powinniśmy stosować 2 tabletki 4 razy na dobę. Maksymalna dawka dobowa IP wynosi 4 g.

Lek należy przyjmować w ściśle określonej ilości, gdyż tylko taka terapia ma możliwość powodzenia. Jeżeli połknięcie tabletki stanowi problem, a pacjent nie preferuje syropu, to można je rozkruszyć i rozprowadzić w wodzie. Standardowa terapia powinna trwać od 5 do 14 dni. Po ustąpieniu objawów zaleca się stosowanie preparatu jeszcze przez 1-2 dni.

Pranobeks inozyny jest stosunkowo bezpieczną substancją. Jednym z działań niepożądanych może być przemijające zwiększenie stężenia mocznika we krwi. Z tego względu pacjenci cierpiący na dnę moczanową powinni unikać tego preparatu. Nie należy go również stosować podczas terapii lekami immunosupresyjnymi.

Podsumowanie

Przeziębienie najczęściej jest schorzeniem samoograniczającym. Często wystarczy działanie objawowe. Dzięki temu zredukujemy negatywne symptomy choroby i przeczekamy okres, w którym układ immunologiczny będzie zwalczał patogen. Niekiedy zastosowanie leków może przyspieszyć okres zdrowienia. Pranobeks inozyny jest ciekawą substancją, jednak jego skuteczność w leczeniu infekcji została potwierdzona jedynie u osób z osłabioną odpornością (czytaj także: Zastosowanie tranu w zaburzeniach odporności). Nie zmienia to jednak faktu, że ze względu na stosunkowo bezpieczny profil farmakologiczny, można rozważyć włączenie tego preparatu podczas przeziębienia. Jednak pamiętajmy także o tym, aby ostateczną decyzję podjąć po konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.