Jak sprawdzić pH żołądka – co oznaczają kwaśne, obojętne lub zasadowe pH?

O niedokwaszonym żołądku jest mowa, gdy jego pH zmienia swój odczyn z bardzo kwasowego na lekko kwasowy, obojętny lub wręcz zasadowy. Można wyróżnić dwa rodzaje niedokwasoty żołądka. Pierwszą z nich jest hipochlorhydria, kiedy produkcja soku żołądkowego jest zahamowana częściowo, a pH żołądka wynosi od 4 do 6,5. Jest to zjawisko odwracalne, po usunięciu przyczyny, pH wraca do normy.

Z kolei achlorhydria występuje w przypadku całkowitego zahamowania produkcji soku żołądkowego. W wielu przypadkach może to być stan nieodwracalny, wymagający przewlekłej suplementacji, w celu  zapewnienia odpowiedniego pH żołądka. Należy pamiętać, że zobojętnienie żołądka prowadzi do problemów z trawieniem białek, wchłanianiem koniecznych składników odżywczych czy profilaktyką przed zakażeniami infekcyjnymi [1].

Niedokwaszony żołądek – objawy. Po czym poznać tę dolegliwość?

W przypadku wystąpienia niedokwasoty żołądka najczęściej występują następujące objawy:

• uczucie zalegania pokarmu w żołądku,
• zgaga, odbijanie się oraz wzdęcia;
• utrata masy ciała;
• brak ochoty do spożywania pokarmów mięsnych;
• częstsze występowanie infekcji układu pokarmowego;
• zwiększona szansa wystąpienia alergii pokarmowych (upośledzona degradacja białka);
• może wystąpić anemia i inne niedobory pokarmowe (często żelaza i witaminy B12) [2].

Jakie są przyczyny niedokwaszonego żołądka?

Przyczyn niedokwaszonego żołądka może być wiele. Do najważniejszych należą:

• zakażenie Helicobacter pylori – jest on również przyczyną choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, do niedokwaszonego żołądka prowadzi poprzez wydzielenie dużych ilości ureazy, która neutralizuje kwaśne środowisko w żołądku;
• przyjmowanie leków zmniejszających wydzielanie HCl (kwasu solnego) takie jak inhibitory pompy protonowej (pantoprazol np. Controloc Control czy omeprazol np. Ortanol Max), antagoniści receptora H2 (famotydyna np. Famotydyna Ranigast), w przypadku przerwania terapii tymi lekami nie należy tego robić z dnia na dzień, bo może to doprowadzić do nadkwasoty żołądka;
• autoimmunologiczne zapalenie żołądka – układ odpornościowy pacjenta kieruje swoje przeciwciała przeciwko komórkom okładzinowym (odpowiadają za produkcję kwasu solnego w żołądku);
• niedoczynność tarczycy – ilość hormonów tarczycy jest niewystarczająca żeby stymulować produkcję kwasu solnego na odpowiednim poziomie;
• dysfunkcja nerwu błędnego – zmniejszona aktywność nerwu błędnego lub jego uszkodzenie chociażby w przebiegu operacji lub wypadku, może zmniejszać aktywność układu przywspółczulnego i przyczyniać się do niedokwasoty żołądka [1,3].

Test na pH żołądka. Jak go wykonać?

W przypadku wystąpienia niedokwasoty żołądka, przyjmowanie leków zmniejszających kwaśność żołądka może jedynie pogłębić ten stan. Dlatego zamiast tego, w przypadku niepokojących objawów należy udać się do lekarza w celu otrzymania diagnozy, a nie leczyć się na własną rękę. Lekarz z pewnością zaordynuje leczenie polegające na zakwaszeniu żołądka i zmianie nawyków żywieniowych [1]. 

Określenie pH żołądka nie jest takie proste. Należy wykonać specjalistyczny pomiar pH pobierając próbkę soków żołądkowych bezpośrednio z organizmu. Łatwiejsze jest wykonanie domowego testu z sodą oczyszczoną, ale jego wyniki, są delikatnie mówiąc, mało wiarygodne. Aby go wykonać, należy przygotować 3/4 szklanki letniej wody i rozpuścić w niej płaską łyżeczkę sody oczyszczonej. Następnie wypić ten roztwór i zmierzyć czas do momentu samoistnego odbicia gazem (beknięcia):

• następujące w ciągu 40 sekund może oznaczać nadkwasotę żołądka;
• pomiędzy 40 a 90 sekund oznacza prawidłowe pH żołądka;
• powyżej 90 sekund może wskazywać na niedokwasotę żołądka [2].

Jak zakwasić żołądek?

Do najważniejszych zaleceń pomagających w przypadku niedokwasoty żołądka należą:

• nawodnienie organizmu (1,5-2,5 litra wody dziennie), ale unikanie picia bezpośrednio przed i po posiłku;
• odpowiednia dieta, w szczególności unikanie potraw absorbujących kwas żołądkowy, takich jak tłuste, smażone mięsa oraz inne produkty z dużą zawartością białka;
• spożywanie pokarmów (kwaśne, gorzkie) i suplementów diety powodujących zakwaszanie organizmu np. Betaina HCL [3].

Betaina HCL Yango kapsułki, suplement diety 

Skład

1 kapsułka zawiera 500 mg chlorowodorku betainy.

Wskazania

Suplement diety wpływa na metabolizm homocysteiny, wchłanianie składników odżywczych i trawienie białek.

Stosowanie 

Osoby dorosłe powinny stosować 3 kapsułki dziennie, po posiłku popijając wodą.

O produkcie 

• preparat jest niewskazany dla dzieci, kobiet w ciąży i kobiet karmiących;
• suplement diety jest odpowiedni dla wegetarian i wegan[4].

Niedokwasota żołądka – domowe sposoby

Najczęściej stosowanym domowym sposobem zakwaszenia żołądka jest użycie octu jabłkowego. Jest on produktem fermentacji alkoholowej powstałej po zmieszaniu rozdrobnionych owoców z drożdżami. Zawiera głównie kwas octowy, ale również pektyny, aminokwasy, enzymy, witaminy z grupy B i C, magnez czy żelazo. Można go sporządzić samodzielnie, jednak zajmuje to kilka tygodni i wymaga specjalnych warunków, dlatego łatwiej kupić już gotowy produkt. Nie należy go pomylić z octem spirytusowym, który może przynieść więcej szkód, niż pożytku. W celu zakwaszenia organizmu należy przygotować roztwór 1 do 2 łyżek octu jabłkowego na pół szklanki wody.  Następnie tak sporządzony roztwór trzeba pić przed każdym głównym posiłkiem (śniadanie, obiad i kolacja). Taka kuracja powinna być kontynuowana przez przynajmniej kilka tygodni [2, 3]. 

Podsumowanie

Niedokwasota żołądka występuje rzadziej niż jego przeciwieństwo, czyli nadkwasota. Zarówno jedna, jak i druga przypadłość mogą dawać podobne objawy. Niestety ich leczenie jest przeciwstawne, a część pacjentów, w przypadku problemów żołądkowych, błędnie zakłada nadkwasotę i stosuje chociażby inhibitory pompy protonowej. Takie leczenie niestety powoduje jedynie nasilenie objawów. Z tego względu warto poddać się odpowiedniej diagnostyce i udać się do lekarza. Leczenie w zależności od stopnia dolegliwości może się różnić. Ważna jest również zmiana nawyków żywieniowych i aktywność fizyczna.