Data publikacji:
Ostatnia aktualizacja:
Artykuł zawiera lokowanie produktu
Co na ból głowy? Skuteczne tabletki i domowe sposoby leczenia
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie są rodzaje bólu głowy i czym się różnią?
- Po czym poznać migrenę, ból klasterowy i napięciowy?
- Jakie tabletki na ból głowy warto mieć w domu?
- Jak prawidłowo dawkować paracetamol, metamizol i ibuprofen?
- Które leki złożone szybciej przynoszą ulgę i dlaczego?
- Jakie domowe sposoby pomagają w walce z bólem głowy?
- Kiedy ból głowy jest sygnałem, by pilnie zgłosić się do lekarza?
Mapa bólu głowy. Jakie są rodzaje bólu głowy?
Ból głowy to przypadłość, która zwykle jest czymś normalnym. Najczęściej łączymy go z przemęczeniem, brakiem wyspania się lub początkiem przeziębienia. Niestety czasami ból głowy może być objawem charakterystycznych dolegliwości, które mają swoją nazwę. Tabela 1. prezentuje najczęściej wyróżniane rodzaje bólów głowy.
Tabela 1. Rodzaj bólu głowy i jego charakterystyka [1,2].
| Typ bólu głowy | Charakterystyka |
| Migrenowy ból głowy | Lokalizacja bólu po jednej lub obu stronach. Ból pulsacyjny. Zwykle uniemożliwia wykonywanie codziennych czynności lub zmniejsza ich jakość i intensywność. Moc bólu określana jako średnia do poważnej. Może pojawić się nadwrażliwość na światło i dźwięki. Jeśli bólowi towarzyszy aura, to pojawiają się zaburzenia widzenia, mrowienie i drętwienie lub nawet problemy z mową. Może trwać od kilku godzin nawet do 3 dni. |
| Klasterowy ból głowy | Najczęściej jednostronny, w okolicy oka. Bardzo mocny, intensywny, kłujący. Powoduje niepokój i pobudzenie. Mogą pojawić się takie objawy jak zaczerwienienie i łzawienie oczu, opuchnięcie powiek, nadpotliwość okolicy twarzy, cieknący lub zatkany nos. Trwa najczęściej od kilkunastu minut do 3 godzin. |
| Napięciowy ból głowy | Zwykle pojawia się po obu stronach. Nasilenie bólu jest średnie. Nie powoduje trudności w wykonywaniu codziennych czynności. Trwa najczęściej kilkanaście minut, ale może się przedłużyć. |
Powyższe rodzaje bólów głowy, szczególnie migrenowy i klasterowy są bardzo poważne i mocno nasilone. Tutaj często klasyczne leki przeciwbólowe, które zostaną omówione w tym artykule, mogą nie pomóc. Jeśli podejrzewasz u siebie migrenę lub klasterowe bóle głowy to warto skonsultować się z neurologiem. Zachęcamy również do przeczytania naszych artykułów na temat tych przypadłości.
Co stosować na ból głowy?
Co pomaga na ból głowy? Pierwsze co przychodzi na myśl to z pewnością tabletki na ból głowy, które zostaną omówione poniżej. Wiele osób szuka informacji, jak pozbyć się bólu głowy w 5 minut, jednak w praktyce czas potrzebny na ulgę zależy od wybranej metody i konkretnego leku. Istnieją również inne, szybkie sposoby na ból głowy, jednak ich skuteczność często zależy od danej osoby i nie zawsze są to metody zweryfikowane naukowo. Skupmy się na tym, co z pewnością pomaga.
Tabletki na ból głowy
Tabletki na ból głowy są zdecydowanie najlepszym i szybkim sposobem. Warto jednak wiedzieć, że leki na ból głowy różnią się między sobą substancją czynną. Są to głównie Nieopioidowe Leki Przeciwbólowe jak, chociażby paracetamol (np. Apap) czy metamizol (np. Pyralgina). Na ból głowy pomagają również Niesteroidowe Leki Przeciwzapalne jak np. ibuprofen (np. Ibumax) lub ketoprofen (np. Ketolek). Co na silny ból głowy, którego nie łagodzą standardowe preparaty? W bardziej poważnych przypadkach można sięgnąć nawet po opioidowe leki przeciwbólowe.
Paracetamol na ból głowy
Paracetamol to często polecany lek na ból głowy. Jest skuteczny i bezpieczny. Pamiętajmy o tym, że jedynie paracetamol mogą przyjmować dzieci poniżej 6. miesiąca życia, kobiety w ciąży i karmiące piersią. Jest również zalecany osobom starszym, gdyż wykazuje najmniej działań niepożądanych i interakcji.
Jak stosować paracetamol na ból głowy? Tabela 2. przedstawia zalecenia dotyczące stosowania paracetamolu.
Tabela 2. Dawkowanie paracetamolu [3].
| Wiek | Dawkowanie |
| Osoby dorosłe | 1000 mg 4 razy na dobę.Maksymalna dawka dobowa to 4000 mg. Pomiędzy kolejnymi dawkami zachować minimum 6 godzin przerwy. |
| Dzieci | 15 mg/kg mc. co 6 godziny LUB 10 mg/kg mc. co 4 godziny.Maksymalna dawka dobowa to 60 mg/kg mc. |
Paracetamol występuje w postaci tabletek (np. Apap), tabletek musujących (np. Efferalgan), zawiesin i roztworów doustnych (np. Pedicetamol) i czopków (np. Infacetamol). Dzięki temu możemy zawsze dobrać odpowiednią dawkę leku w zależności od wieku i masy ciała pacjenta.
Metamizol
Innym lekiem z grupy Nieopioidowych Leków Przeciwbólowych jest metamizol sodowy (np. Pyralgina). To silny lek na ból głowy bez recepty, jednak mogą go zażywać jedynie osoby od 15. roku życia i ważące powyżej 53 kg. Metamizol działa już po 30 minutach, a jego dawkowanie wygląda następująco:
- Zalecana dawka jednorazowa to 1000 mg, co 6 do 8 godzin.
- Maksymalna dawka dobowa to 4000 mg.
- Leku nie można stosować w 3. trymestrze ciąży. Dla bezpieczeństwa nie powinno się go również stosować w 1. i 2. trymestrze ciąży [4].
Metamizol występuje także w postaci kropli doustnych (np. Pyralgin) lub roztworu do wstrzykiwań – obie te postacie są dostępne jedynie na receptę. W takiej formie jego dawkowanie jest możliwe u dzieci, jednak musi być zlecone przez lekarza. Dawkowanie metamizolu u dzieci wynosi 8 mg do 16 mg na kilogram masy ciała jako dawka jednorazowa [5].
Niesteroidowe leki przeciwzapalne
Sztandarowym przykładem NLPZ będzie każdemu znany ibuprofen (np. Ibumax). To lek działający przeciwbólowo, przeciwzapalnie i przeciwgorączkowo. Ibuprofen możemy podawać dzieciom od 6. roku życia.
Dawkowanie dla dorosłych to 400 mg 3 razy na dobę. Istnieją także tabletki z 600 mg ibuprofenu, np. Ibumax Forte i wtedy dawkuje się go jedynie 2 razy na dobę po 1 tabletce.
W przypadku dzieci dawkowanie opiera się o masę ciała. Zalecana dawka jednorazowa to 10 mg/kg mc. 3 razy na dobę. Maksymalnie na dobę można podać 30 mg/kg mc. leku [6].
Inne tabletki na ból głowy z NLPZ mogą zawierać, np. ketoprofen, deksketoprofen, diklofenak lub naproksen. Tabela 3. przedstawia przykładowe preparaty oraz ich dawkowanie.
Tabela 3. Dawkowanie NLPZ bez recepty [7-12].
| Substancja lecznicza | Nazwa handlowa | Dawkowanie | Uwagi |
| Ketoprofen | Ketonal active, Ketonal sprint, Ketokaps Max, Ketolek | 50 mg co 8 godzin | Nie stosować u osób z wrzodami.Można stosować, jeśli pacjent ma wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe i dodatkowo stosuje kwas acetylosalicylowy (ASA) w dawkach przeciwzakrzepowych. |
| Deksketoprofen | Dexak, Dexak SL, Metafen Dexketoprofen | 25 mg co 8 godzin | Nie stosować u osób z wrzodami. |
| Diklofenak | Voltaren Express Forte, Voltaren Acti Forte, Diclomax | Jeśli pacjent nie ma wrzodów ani chorób sercowo-naczyniowych to zaleca się stosować ten lek do leczenia silnego bólu. | |
| Naproksen | Naproxen Aflofarm, Aleve, Naxii | 220 mg co 12 godzin LUB 440 mg i po 12 godzinach 220 mg.Maksymalna dawka dobowa to 660 mg. | Można stosować przy wysokim ryzyku sercowo-naczyniowym i braku stosowaniu ASA. |
Aspiryna, czyli kwas acetylosalicylowy (np. Aspirin) zwykle bywa kojarzony głównie z leczeniem objawów przeziębienia. Jednak to także NLPZ, który polecany jest jako lek I rzutu przy np. napięciowym bólu głowy. Pamiętajmy, że w takich przypadkach jednorazowo należy wziąć 1000 mg ASA [1-2].
Inne tabletki na ból głowy mogą zawierać kwas tolfenamowy, który znajdziemy w preparacie Migea. Jedna tabletka zawiera 200 mg leku i jest przeznaczona jedynie dla dorosłych. Jednorazowo stosuje się 1 tabletkę leku, a jeśli ból nie przejdzie, to po 1 do 2 godzin można ponowić dawkę. Na dobę można przyjąć jedynie 2 tabletki. Migea jest głównie polecana na migrenowe bóle głowy [13].
Szybki sposób na ból głowy, czyli leki złożone
Gdy potrzebne są tabletki na silny ból głowy, pomocnym rozwiązaniem bywa zażycie kilku substancji jednocześnie. Trzeba tutaj wiedzieć o tym, żeby nie łączyć leków o podobnym mechanizmie działania. Zażycie jednocześnie dwóch NLPZ, np. ibuprofenu i ketoprofenu jest niebezpieczne dla zdrowia i może nasilić działania niepożądane.
Jeśli chcemy zwiększyć siłę działania przeciwbólowego, to możemy łączyć substancje o odmiennym mechanizmie działania. Dzięki takiemu połączeniu otrzymamy lepszy efekt przeciwbólowy, niż byśmy zażywali je oddzielnie. Najczęściej spotykane preparaty wieloskładnikowe przedstawia Tabela 4.
Tabela 4. Wieloskładnikowe tabletki na ból głowy.
| Nazwa handlowa | Substancje lecznicze [1 tabletka] | Dawkowanie |
| Apap Extra | Paracetamol (500 mg) + Kofeina (65 mg) | 2 tabletki co 4-6 godzin. Maksymalnie 8 tabletek na dobę. |
| Apap Migrena | Paracetamol (250 mg) + Kwas acetylosalicylowy (250 mg) + Kofeina (65 mg) | 2 tabletki co 8 godzin. Maksymalnie 6 tabletek na dobę. |
| Antidol 15 | Paracetamol (500 mg) + Kodeina (15 mg) | |
| Solpadeine | Paracetamol (500 mg) + Kodeina (8 mg) + Kofeina (30 mg) | 2 tabletki co 6 godzin. Maksymalnie 8 tabletek na dobę. |
| Solpadeine Max | Paracetamol (500 mg) + Kodeina (12,8 mg) + Kofeina (30 mg) | |
| Excedrin MigraStop | Paracetamol (250 mg) + Kwas acetylosalicylowy (250 mg) + Kofeina (65 mg) | |
| Etopiryna | Kwas acetylosalicylowy (300 mg) + Etenzamid (100 mg) + Kofeina (50 mg) | 2 tabletki co 8 godzin. Maksymalnie 6 tabletek na dobę. |
| Saridon | Paracetamol (250 mg) + Propyfenazon (150 mg) + Kofeina (50 mg) | |
| Cefalgin Migrastop |
Domowe sposoby na ból głowy. Czym się wspomagać?
Leczenie bólu głowy może obejmować różne metody, zarówno farmakologiczne, jak i niefarmakologiczne. Oto kilka niefarmakologicznych metod leczenia bólu głowy:
- Relaksacja i techniki oddechowe – Ćwiczenia relaksacyjne, takie jak joga, medytacja, tai chi lub głębokie oddychanie, mogą pomóc w zmniejszeniu napięcia mięśniowego i stresu, które mogą prowadzić do bólu głowy.
- Masaż – Masaż karku, ramion i szyi może pomóc w rozluźnieniu napiętych mięśni i złagodzeniu bólu głowy, szczególnie w przypadku migren.
- Unikanie wyzwalaczy – W przypadku migreny i innych rodzajów bólów głowy warto unikać potencjalnych wyzwalaczy, takich jak niektóre pokarmy, alkohol, stres czy nieprawidłowy sen.
- Regularny sen – Wystarczająca ilość snu i utrzymanie regularnego rytmu snu może pomóc w zapobieganiu bólom głowy.
- Dieta i nawodnienie – Jedzenie zdrowej diety i dbanie o odpowiednie nawodnienie organizmu mogą pomóc w zapobieganiu bólom głowy. Warto unikać potencjalnych wyzwalaczy.
- Aktywność fizyczna – Regularna aktywność fizyczna może pomóc w zmniejszeniu częstości i nasilenia bólów głowy poprzez poprawę krążenia krwi i redukcję napięcia mięśniowego.
Warto pamiętać, że skuteczność niefarmakologicznych metod leczenia bólu głowy może być różna w zależności od rodzaju bólu głowy i osoby. Jeśli bóle głowy są uporczywe lub nasilają się, zawsze warto skonsultować się z lekarzem, aby wykluczyć poważniejsze schorzenia i uzyskać odpowiednie zalecenia dotyczące leczenia.
Kiedy warto zgłosić się do lekarza z bólem głowy?
Ból głowy jest powszechnym dolegliwością, ale istnieją okoliczności, w których konieczna jest konsultacja lekarska. Poniżej przedstawiam sytuacje, w których warto skonsultować się z lekarzem z powodu bólu głowy:
- Nagłe i intensywne bóle głowy – Jeśli nagle odczujesz bardzo intensywny ból głowy, który jest opisany jako “najgorszy ból w życiu”, to może to być oznaką poważnego schorzenia, takiego jak krwotok wewnątrzczaszkowy. Natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub udaj się na oddział ratunkowy.
- Ból głowy po urazie głowy – Jeśli doświadczyłeś urazu głowy (np. wypadku samochodowego, upadku, uderzenia w głowę) i masz ból głowy, to konieczne jest skonsultowanie się z lekarzem, aby wykluczyć ewentualne uszkodzenie mózgu.
- Ból głowy towarzyszący innym objawom – Jeśli bólowi głowy towarzyszą inne objawy, takie jak utrata przytomności, zaburzenia mowy, zaburzenia wzroku, osłabienie kończyn, nudności i wymioty, to może to wskazywać na poważne schorzenie neurologiczne. Natychmiast udaj się do szpitala.
- Ból głowy po 50. roku życia – Jeśli masz powyżej 50. roku życia i zauważasz zmiany w charakterze bólów głowy, to może to wymagać oceny lekarskiej, ponieważ ryzyko powiązania z innymi schorzeniami, takimi jak nadciśnienie tętnicze czy nowotwory, wzrasta wraz z wiekiem.
- Bóle głowy, które są częste i nieustępujące – Jeśli masz częste bóle głowy, które nie ustępują pomimo stosowania dostępnych metod leczenia, warto skonsultować się z lekarzem w celu oceny przyczyn i planu leczenia.
- Bóle głowy, które wpływają negatywnie na codzienne funkcjonowanie – Jeśli bóle głowy znacząco wpływają na twoją jakość życia, utrudniają pracę czy prowadzenie normalnego życia codziennego, to warto skonsultować się z lekarzem w celu opracowania planu leczenia lub zarządzania bólem.
- W przypadku podejrzenia migreny – Jeśli podejrzewasz, że masz migrenę i nie jesteś pewien, lub jeśli twoje migreny są szczególnie uciążliwe, skonsultuj się z lekarzem, aby uzyskać diagnozę i leczenie migreny.
Pamiętaj, że każdy przypadek bólu głowy jest inny, i jeśli jesteś niepewny, czy powinieneś skonsultować się z lekarzem, zawsze lepiej jest skonsultować się z profesjonalistą medycznym w celu oceny i odpowiednich zaleceń. Lekarz będzie w stanie wykluczyć poważniejsze schorzenia i pomóc w ustaleniu najlepszego sposobu leczenia bólu głowy.
Podsumowanie
Ból głowy to powszechna dolegliwość, która może przybierać różne formy – od bólu napięciowego, przez migrenowy, aż po bardzo intensywny ból klasterowy. W codziennym łagodzeniu bólu sprawdzają się przede wszystkim leki przeciwbólowe dostępne bez recepty, takie jak paracetamol (np. Apap), metamizol (np. Pyralgina), ibuprofen (np. Ibumax), ketoprofen (np. Ketolek), deksketoprofen (np. Dexak), naproksen (np. Aleve) czy kwas acetylosalicylowy (np. Aspirin). Gdy potrzebna jest większa siła działania, pomocne bywają preparaty złożone, np. Apap Extra czy Etopiryna, łączące substancje o odmiennym mechanizmie działania – pamiętaj jednak, by nigdy nie łączyć dwóch leków z tej samej grupy. Warto również wspomagać się metodami niefarmakologicznymi, takimi jak relaksacja, masaż, regularny sen, właściwe nawodnienie i unikanie wyzwalaczy bólu. Kluczowe jest, aby nie bagatelizować niepokojących sygnałów – nagły, bardzo silny ból, ból po urazie głowy lub taki, któremu towarzyszą zaburzenia mowy czy widzenia, wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej. W razie podejrzenia migreny lub bólu klasterowego oraz przy uporczywych, nawracających dolegliwościach zawsze warto skonsultować się z lekarzem lub neurologiem.
❓ Jak odróżnić migrenę od napięciowego bólu głowy?
Migrena to zwykle jednostronny, pulsacyjny ból o średnim lub dużym nasileniu, który utrudnia codzienne czynności i może dawać nadwrażliwość na światło. Ból napięciowy jest obustronny, słabszy i nie przeszkadza w normalnym funkcjonowaniu.
❓ Czy paracetamol jest bezpieczny w ciąży i dla małych dzieci?
Tak, paracetamol mogą przyjmować dzieci poniżej 6. miesiąca życia oraz kobiety w ciąży i karmiące piersią. Jest też zalecany osobom starszym, bo daje najmniej działań niepożądanych.
❓ Od jakiego wieku można stosować metamizol?
Metamizol w tabletkach mogą zażywać osoby od 15. roku życia i ważące powyżej 53 kg. Nie należy go stosować w ciąży, a u dzieci tylko w formie na receptę i po zaleceniu lekarza.
❓ Czy można łączyć różne leki przeciwbólowe?
Nie wolno łączyć leków o podobnym mechanizmie działania, np. dwóch NLPZ jak ibuprofen (Ibumax) i ketoprofen (Ketolek), bo to niebezpieczne dla zdrowia. Można za to łączyć substancje o odmiennym działaniu, co daje lepszy efekt przeciwbólowy.
❓ Jakie domowe sposoby pomagają na ból głowy?
Ulgę mogą przynieść techniki relaksacyjne i oddechowe, masaż karku i szyi oraz regularny sen. Ważne są też odpowiednie nawodnienie, zdrowa dieta i unikanie wyzwalaczy bólu.
❓ Kiedy ból głowy wymaga pilnej wizyty u lekarza?
Do lekarza lub na SOR zgłoś się natychmiast, gdy ból jest nagły i opisujesz go jako “najgorszy w życiu” lub pojawił się po urazie głowy. Niepokojące są też bóle z zaburzeniami mowy, wzroku, osłabieniem kończyn czy utratą przytomności.
Bibliografia
- W. J. Becker, T. Findlay, C. Moga, N. A. Scott, C. Harstall, i P. Taenzer, „Guideline for primary care management of headache in adults”, Can. Fam. Physician, t. 61, nr 8, s. 670–679, sie. 2015.
- „NICE headache guideline”, Guidelines. https://www.guidelines.co.uk/pain/nice-headache-guideline/235963.article (dostęp 16 październik 2022).
- Apap - Charakterystyka Produktu Leczniczego.
- Pyralgina – Charakterystyka Produktu Leczniczego.
- Pyralgin – Charakterystyka Produktu Leczniczego.
- Nurofen dla dzieci – Charakterystyka Produktu Leczniczego.
- O. H. Nielsen, M. Ainsworth, C. Csillag, i J. Rask-Madsen, „Systematic review: coxibs, non-steroidal anti-inflammatory drugs or no cyclooxygenase inhibitors in gastroenterological high-risk patients?”, Aliment. Pharmacol. Ther., t. 23, nr 1, s. 27–33, 2006, doi: 10.1111/j.1365-2036.2006.02745.x.
- W. Samborski, K. J. Filipiak, J. Kaczmarczyk, i A. Tykarski, „Niesteroidowe leki przeciwzapalne a powikłania sercowo-naczyniowe i gastroenterologiczne — algorytm wyboru.”, s. 8, 2016.
- Ketolek – Charakterystyka Produktu Leczniczego.
- Dexak – Charakterystyka Produktu Leczniczego.
- Voltaren Express Forte – Charakterystyka Produktu Leczniczego.
- Aleve – Charakterystyka Produktu Leczniczego.
- Migea – Charakterystyka Produktu Leczniczego.
- Ibumax – Charakterystyka Produktu Leczniczego.
Omawiane substancje
Omawiane schorzenia
Autor poradnika:













Dodaj komentarz