Suchość jamy ustnej

Suchość jamy ustnej jest to odczuwanie braku śliny i zmniejszenia wilgotności w jamie ustnej. Dolegliwość spowodowana jest zmniejszeniem wydzielania śliny często w wyniku patologii ślinianek lub w przebiegu chorób ogólnoustrojowych. Jest jednym z pierwszych i ważniejszych objawów w diagnostyce odwodnienia. Pozbawione wilgoci śluzówki policzków, języka oraz warg stają się matowe i podatne na uszkodzenia czy tworzenie się aft.

Wśród przyczyn dolegliwości wymienia się patologie ślinianek, choroby ogólnoustrojowe (np. cukrzyca), zaburzenia hormonalne, niedostateczne nawodnienie organizmu, niehigieniczny tryb życia, stres, nadużywanie alkoholu, palenie papierosów, nadmierne spożywanie ostrych i słonych potraw, terapię onkologiczną, stosowanie niektórych leków (np. leków moczopędnych, przeciwhistaminowych, przeciwdepresyjnych), zaburzenia odżywiania (anoreksja, bulimia), zaburzenia na tle psychicznym (np. przewlekły stres, nerwice lub psychozy).

Odczucie suchości i zmniejszenia wilgotności w jamie ustnej to główne objawy tej przypadłości. Oprócz tego mogą wystąpić takie objawy jak pieczenie języka, spierzchnięcie i pękanie warg, zaburzone odczuwanie smaku, nieprzyjemny zapach z ust. Dolegliwość ponadto może utrudniać mówienie, jedzenie, przełykanie oraz zwiększać ryzyko rozwoju próchnicy zębów.

Rozpoznanie zwykle opiera się na przeprowadzeniu szczegółowego wywiadu lekarskiego oraz ocenie objawów klinicznych. Dolegliwość często jest efektem ubocznym przyjmowanych leków, dlatego warto się zwrócić do lekarza prowadzącego leczenie choroby podstawowej. Niekiedy konieczne mogą być dodatkowe badania (np. badania mikrobiologiczne, badania laboratoryjne krwi), aby wykluczyć inne podłoże dolegliwości.

Najbardziej skuteczną metodą leczenia dolegliwości jest leczenie przyczynowe. Niekiedy wystarczy wprowadzić terapię schorzenia, które wywołało suchość w ustach albo zmienić preparat lub dawkę leku stosowanego w chorobie podstawowej. Niestety w niektórych przypadkach trudno ustalić podłoże dolegliwości. W leczeniu objawowym można wykorzystać substytuty śliny oraz środki ślinopędne. Domowe sposoby obejmują stosowanie płukanek ziołowych (np. z siemienia lnianego, malwy i prawoślazu), żucie bezcukrowych gum oraz spożywanie dużej ilości płynów w małych porcjach.

Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia suchości jamy ustnej istotna jest eliminacja czynników sprzyjających jej powstaniu. Ważna jest staranna higiena jamy ustnej, odpowiednie nawodnienie organizmu oraz prawidłowe leczenie chorób podstawowych.