Jak diagnozuje się kifozę? Kompleksowa diagnostyka deformacji kręgosłupa

Kifoza to schorzenie charakteryzujące się nadmierną krzywiznę kręgosłupa w odcinku piersiowym, która może prowadzić do powstania garbatego wyglądu pleców1. Prawidłowa diagnostyka tego schorzenia jest kluczowa dla wdrożenia odpowiedniego leczenia i zapobiegania progresji deformacji.

Badanie fizyczne jako podstawa diagnostyki

Diagnostyka kifozy rozpoczyna się od szczegółowego badania fizykalnego przeprowadzanego przez lekarza specjalistę2. Podczas badania pacjent jest proszony o pochylenie się do przodu od pasa, co umożliwia lekarzowi obserwację kręgosłupa z boku i ocenę stopnia krzywizny3. Lekarz może również poprosić pacjenta o wykonanie różnych ruchów i przyjęcie różnych pozycji, aby ocenić ruchomość kręgosłupa i określić, czy określone ruchy powodują ból3.

Ważne: Wczesne rozpoznanie kifozy jest kluczowe dla skutecznego leczenia. U dzieci i młodzieży kifoza może być wykryta podczas rutynowych badań przesiewowych w szkole lub podczas kontroli pediatrycznej14.

Istotnym elementem badania jest również ocena neurologiczna, która obejmuje sprawdzenie odruchów i siły mięśniowej2. Lekarz bada również, czy występują jakiekolwiek zmiany neurologiczne, takie jak osłabienie, porażenie lub zmiany czucia poniżej krzywizny5. Dodatkowo sprawdzane są różnice w odruchach, które mogą wskazywać na uciśnięcie struktur nerwowych.

Obrazowanie medyczne w diagnostyce kifozy

Podstawowym badaniem obrazowym w diagnostyce kifozy jest zdjęcie rentgenowskie kręgosłupa6. RTG pozwala na potwierdzenie diagnozy i określenie przyczyny kifozy, a także umożliwia precyzyjny pomiar stopnia krzywizny kręgosłupa7. Złotym standardem obiektywnej oceny kifozy jest wykonanie zdjęcia RTG kręgosłupa w projekcji bocznej w pozycji stojącej8.

Do postawienia diagnozy kifozy konieczne jest obliczenie kąta Cobba8. Prawidłowa krzywizna kręgosłupa piersiowego wynosi między 20 a 45 stopni, natomiast kifoza jest rozpoznawana, gdy krzywizna przekracza 50 stopni19. Badanie RTG jest również głównym narzędziem monitorowania krzywizny w miarę wzrostu pacjenta7.

Zaawansowane metody obrazowania

W przypadkach wymagających bardziej szczegółowego obrazowania lekarz może zalecić wykonanie tomografii komputerowej (TK)2. Badanie TK wykorzystuje kombinację promieni rentgenowskich i technologii komputerowej do tworzenia szczegółowych obrazów różnych części ciała, w tym kości, mięśni, tkanki tłuszczowej i narządów10. Obrazy TK są bardziej szczegółowe niż zwykłe zdjęcia RTG.

Rezonans magnetyczny (MRI) wykorzystuje silne pole magnetyczne do wykrywania świeżych złamań kręgosłupa2. MRI używa pól magnetycznych i fal radiowych do tworzenia szczegółowych dwu- i trójwymiarowych obrazów rdzenia kręgowego, nerwów i otaczających tkanek miękkich11. Jeśli pacjent doświadcza promieniującego bólu w ramionach lub nogach, lub odczuwa osłabienie lub mrowienie, badanie MRI może ujawnić, czy ten ból jest wynikiem uciśnięcia nerwu w pobliżu kręgosłupa.

Nowszą techniką obrazowania jest EOS imaging, rodzaj zdjęcia RTG używany do uzyskania trójwymiarowych obrazów całego ciała, w tym wszystkich części kręgosłupa i wszelkich tkanek miękkich, które mogą być dotknięte przez kręgosłup11. Podczas diagnostyki kifozy szczególnie przydatne mogą być Zobacz więcej: Zaawansowane metody obrazowania w diagnostyce kifozy - MRI, TK, EOS.

Dodatkowe badania diagnostyczne

W przypadku podejrzenia problemów neurologicznych mogą być konieczne badania sprawdzające, jak dobrze impulsy nerwowe przemieszczają się między rdzeniem kręgowym a kończynami2. Testy te obejmują elektromiografię (EMG) i badania przewodnictwa nerwowego, które mierzą aktywność elektryczną generowaną przez mięśnie i nerwy12.

Uwaga: U osób starszych ważne jest wykonanie badania gęstości kości, ponieważ niska gęstość kości może zwiększać ryzyko złamań kompresyjnych i często można ją poprawić za pomocą leków2. Badanie densytometryczne pomaga wykluczyć osteoporozę jako przyczynę kifozy.

W niektórych przypadkach mogą być wykonane badania krwi w celu poszukiwania powiązanych schorzeń metabolicznych13. Testy funkcji płuc mogą być używane do sprawdzenia funkcji płuc dziecka, jeśli jego oddychanie jest dotknięte kifozą, jednak nie jest to standardowa część diagnostyki kifozy13. Szczegółowe informacje na temat różnych metod diagnostycznych znajdziesz w sekcji Zobacz więcej: Diagnostyka różnicowa kifozy - rozróżnianie typów i przyczyn krzywizny.

Diagnostyka różnicowa

Podczas procesu diagnostycznego ważne jest odróżnienie różnych typów kifozy. Kifoza może być spowodowana problemami posturalnymi lub zmianami strukturalnymi w kręgach14. Zarówno badanie fizyczne, jak i radiogramy (zdjęcia RTG) są potrzebne do określenia, czy kifoza ma charakter posturalny, czy jest spowodowana zmianami strukturalnymi w kręgach.

Proces różnicowania obejmuje również wykluczenie innych schorzeń, które mogą prezentować podobne objawy lub deformacje kręgosłupa15. Główne rozpoznania różnicowe, które należy rozważyć, to idiopatyczna hiperkifoza piersiowa, schorzenia nerwowo-mięśniowe, dysplazje szkieletowe, guzy rdzenia kręgowego, infekcje, kifoza po laminektomii, kifoza pourazowa, zaburzenia tkanki łącznej oraz kifoza wrodzona16.

Znaczenie wczesnej diagnostyki

Wczesne wykrycie kifozy ma kluczowe znaczenie dla powodzenia leczenia1. Większość osób, które otrzymują wczesną diagnozę, nie potrzebuje operacji i może zarządzać schorzeniem za pomocą opcji niechirurgicznych. Kifoza może się pogorszyć, jeśli zostanie pozostawiona bez leczenia, co może powodować problemy zdrowotne, takie jak trudności w oddychaniu.

Specjaliści od kręgosłupa w dziedzinie ortopedii, neurochirurgii, neurologii i radiologii współpracują przy diagnozowaniu deformacji kręgosłupa u dorosłych, aby zapewnić, że kręgosłup i otaczające go nerwy oraz mięśnie są oceniane jako połączony system3. Eksperci używają nowych technik obrazowania do identyfikacji wyraźnej krzywizny i określenia, czy kręgosłup jest niestabilny lub wpływa na pobliskie nerwy lub narządy.

Pytania i odpowiedzi

Jak wygląda badanie fizyczne przy podejrzeniu kifozy?

Badanie fizyczne obejmuje prośbę o pochylenie się do przodu od pasa, aby lekarz mógł obserwować kręgosłup z boku. Sprawdzane są również odruchy, siła mięśniowa oraz czy występują zmiany neurologiczne.

Kiedy kifoza jest rozpoznawana na podstawie RTG?

Kifoza jest rozpoznawana, gdy krzywizna kręgosłupa przekracza 50 stopni na zdjęciu RTG. Prawidłowa krzywizna kręgosłupa piersiowego wynosi między 20 a 45 stopni.

Czy do diagnostyki kifozy zawsze potrzebne jest MRI?

MRI nie jest zawsze konieczne. Jest zalecane głównie w przypadku podejrzenia guza, infekcji, objawów neurologicznych lub gdy występuje promieniujący ból w kończynach.

Dlaczego wczesna diagnostyka kifozy jest tak ważna?

Wczesne rozpoznanie kifozy prowadzi do najlepszych rezultatów leczenia. Większość pacjentów z wczesną diagnozą nie potrzebuje operacji i może zarządzać schorzeniem metodami niechirurgicznymi.

Jakie dodatkowe badania mogą być potrzebne w diagnostyce kifozy?

Mogą być potrzebne badania funkcji płuc (jeśli kifoza wpływa na oddychanie), densytometria kości (u osób starszych), badania krwi oraz testy neurologiczne jak EMG.

REKLAMA