Co podać dziecku na ból brzucha? Skuteczne sposoby i leki

Co może być przyczyną bólu brzucha u dziecka?

Ból jest jednym z najczęściej wysyłanych sygnałów naszego ciała, informujący nas o tym, że coś złego dzieje się w organizmie. Jest to na tyle ogólny symptom, że często wprost nie wskazuje na przyczynę jego występowania. W dodatku receptory odpowiedzialne za odczuwanie bólu są w obrębie jamy brzusznej rozłożone rzadko, co powoduje, że lokalizacja bólu brzucha, nie zawsze daje informacje na temat dokładnego miejsca, w którym występuje przyczyna bólu. Ból brzucha u dziecka – zwłaszcza w pierwszych latach życia – może pojawiać się dość często. Najczęściej jego powodem są niegroźne łagodne zaburzenia trawienia, jednak istnieją przypadki, w których ból brzucha u dziecka może być pierwszym objawem stanu zagrażającemu życiu dziecka. Co podać dziecku na ból brzucha? Jakie leki na ból brzucha u dzieci można stosować? To wszystko wyjaśniamy w dalszej części tekstu [1].

Jakie objawy powinny być alarmujące?

Ból brzucha u dziecka to nie zawsze powód do obaw, ale istnieją pewne objawy, które powinny zaniepokoić rodziców. Przede wszystkim alarm powinny wzbudzić powtarzające się bóle brzucha, którym towarzyszą inne niepokojące objawy takie jak na przykład gorączka, promieniowanie do pleców, spadek masy ciała. Niebezpieczny może być też ból brzucha u dziecka z wymiotami i biegunką – szczególnie, jeśli trwa długo. Do najczęstszych przyczyn ostrego (czyli nagłego) bólu brzucha u dzieci zaliczamy przede wszystkim infekcje zarówno wirusowe jak i bakteryjne. Mogą być one wywołane zakażeniem bakteriami od innych dzieci, lub z pożywienia. W przypadku małych dzieci ból brzucha może być spowodowany również zatruciem pokarmowym wynikającym ze spożycia przypadkowych produktów takich jak na przykład mydło czy kredki. U niemowląt ból brzucha jest często spowodowany zaparciami spowodowanymi niewystarczającym trawieniem laktozy ze spożywanego mleka [1,2].

Przewlekły ból brzucha zdarza się znacznie rzadziej, jednak najczęściej dotyczy zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego. Zespół jelita drażliwego (IBS) oraz dyspepsja czynnościowa może zacząć się objawiać już w wieku dziecięcym. W związku z tym niezwykle istotne jest prawidłowe zdiagnozowanie bólu brzucha u dziecka i wdrożenie odpowiedniego leczenia. No właśnie, ale co dać dziecku na ból brzucha? Jak postępować przy wirusowym bólu brzucha u dzieci, a jak w przypadku bólu brzucha i wymiotów [1,2]?

Ból brzucha u dziecka – co podać, jak postępować?

Pytanie “Co na ból brzucha u dziecka będzie najlepsze?” pojawia się bardzo często w głowie każdego rodzica, który chce pomóc swojemu dziecku. Dobór odpowiedniego środka zależy od wieku dziecka oraz objawów dodatkowych. W zależności od powyższych czynników zaleca się stosowanie różnych substancji. Inaczej będziemy postępować, jeśli dziecko cierpi na wzdęcia a inaczej trzeba odpowiedzieć na pytanie, co podać na ból brzucha u dziecka z wymiotami. Inne leki podamy dziecku na wirusowy ból brzucha, a inne jeśli jest to związane z bakteriami. Już wszystko wyjaśniamy!

Simetikon – kapsułki i krople na ból brzucha u dziecka

Zacznijmy od problemu bóu brzucha u dziecka związanego ze wzdęciami. Przyczyny mogą być różne, ale często wynikają, np. z nietolerancji pokarmowych. Natomiast ból brzucha i wzdęcia u dzieci dość łatwo leczyć. Mamy dostępne dobre leki bez recepty. Espumisan, czy Bobotic są wskazane w przypadku wzdęć i kolek, które u małych dzieci często dają objawy bólowe. Simetikon działa na zasadzie obniżania napięcia powierzchniowego między płynem i pęcherzykami gazu, co powoduje rozbicie pęcherzyków. Dzięki temu gaz zgromadzony w jelitach jest łatwiej uwalniany i dolegliwości bólowe ustępują. W aptece można dostać simetikon bez recepty w postaci kropel łatwych do podania dla najmłodszych dzieci [3].

Nifuroksazyd – tabletki i syrop na dolegliwości żołądkowe

Kolejną ciekawą propozycją jest nifuroksazyd. Jest to substancja wykazująca działanie przeciwbakteryjne, zwłaszcza na bakterie dające zakażenia w obrębie jelit. Stosuje się go najczęściej jeśli występują oprócz bólu brzucha takie objawy jak biegunka, wymioty. Bez recepty dostaniemy nifuroksazyd w kapsułkach, który polecamy dla dzieci powyżej 6. roku życia. Istnieją też zawiesiny dla młodszych dzieci, jednak stosowanie nifuroksazydu u najmłodszych należy skonsultować z lekarzem, który wystawi odpowiednią receptę. U dzieci powyżej 6. roku życia powinno się stosować 600-800 mg na dobę w 3-4 dawkach, więc 200 mg co 6-8 h. Czy będzie to też dobra opcja na wirusowy ból brzucha u dzieci? W takim przypadku ten lek nie pomoże, bo nie działa na wirusy a jedynie na bakterie. To co stosować na wirusowy ból brzucha u dzieci omówimy dalej [4].

Jak radzić sobie z wirusowym bólem brzucha u dzieci?

Wirusowy ból brzucha u dzieci często wiąże się z dyskomfortem i osłabieniem układu pokarmowego. W takim przypadku warto sięgnąć po probiotyki, które pomagają przywrócić równowagę flory bakteryjnej i wspierają regenerację jelit. Enterol (zawierający Saccharomyces boulardii) jest skuteczny w łagodzeniu objawów wirusowego bólu brzucha i jest dostępny w formie saszetek i kapsułek. Dla młodszych dzieci, już od urodzenia, dostępne są inne probiotyki w formie kropli (np. Dicoflor baby, BioGaia, Diflos), które są łatwe w podaniu i dobrze tolerowane przez niemowlęta. Warto również podać Smectę (zamienniki, np. Diosmolyte, DicoStop), która działa osłaniająco na błonę śluzową przewodu pokarmowego – tworzy barierę ochronną, wiąże toksyny i ułatwia ich usuwanie z organizmu. Smecta jest szczególnie pomocna w przypadku biegunki, ale dzięki działaniu ochronnemu i łagodzącemu pomaga także zmniejszyć ból brzucha. Dodatkowo, aby zapobiec odwodnieniu, należy regularnie podawać dziecku roztwory elektrolitowe – można stosować preparaty łączące w swoim składzie zarówno probiotyk jak i elektrolity (np. Dicoflor Elektrolity).

Ból brzucha u dziecka z wymiotami – co podać?

Imbir to naturalny środek, który sprawdza się szczególnie wtedy, gdy bólowi brzucha towarzyszą nudności lub wymioty. Jest to roślina od wieków stosowana w medycynie naturalnej, znana ze swoich właściwości łagodzących mdłości i wspomagających trawienie. Imbir można stosować u dzieci powyżej 3. roku życia – w aptekach dostępny jest w postaci preparatów pod nazwą handlową Lokomotiv, w formie tabletek lub syropów. W warunkach domowych można przygotować napar z imbiru ze świeżego kłącza – wystarczy zalać plasterki imbiru gorącą wodą, parzyć przez kilka minut i po ostygnięciu podawać dziecku małymi łykami. Imbir działa przeciwwymiotnie, rozkurczowo i przeciwzapalnie, co pomaga złagodzić dyskomfort w obrębie żołądka. Warto pamiętać, że w przypadku wymiotów i biegunki istnieje ryzyko odwodnienia, dlatego należy regularnie podawać dziecku elektrolity dostępne w aptekach – pomogą one uzupełnić utracone minerały i przywrócić równowagę wodno-elektrolitową [5].

Co jeśli ból brzucha u dziecka wynika z nietolerancji pokarmowej?

Jeśli ból brzucha u dziecka wynika z nietolerancji pokarmowej, najczęstszą przyczyną jest nietolerancja laktozy – cukru występującego w mleku i jego przetworach. Problem ten wynika z niedoboru lub braku enzymu laktazy, który jest niezbędny do trawienia laktozy. U niemowląt, ze względu na niedojrzałość układu pokarmowego, może dochodzić do bólu brzucha, wzdęć, kolki i luźnych stolców po spożyciu mleka. W takich przypadkach pomocne jest podanie dziecku enzymu laktazy w kroplach, który ułatwia trawienie laktozy i zmniejsza dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. W aptekach dostępne są preparaty zawierające laktazę, takie jak Kolzym, Lactocontrol (dla starszych), Mamalac enzym laktaza – można je podawać niemowlętom przed karmieniem piersią lub przed podaniem mleka modyfikowanego. Warto także obserwować reakcję dziecka na produkty mleczne i, w razie potrzeby, skonsultować się z pediatrą w celu ustalenia dalszej diety [6].

Czego nie wolno podawać dzieciom na ból brzucha?

Wiele osób ból kojarzy ze środkami przeciwbólowymi. Jednak ból brzucha jest o tyle niespecyficzny, że bez dokładnej wiedzy na temat jego źródła bezwzględnie nie wolno podawać środków przeciwbólowych. Czy ibuprofen, np. Ibum, Ibuprom lub Nurofen na ból brzucha u dziecka to dobre rozwiązanie? Te środki przeciwbólowe podrażniają śluzówkę żołądka, w związku z tym mogą zaostrzyć dolegliwości bólowe. Może lepiej podać paracetamol na ból brzucha? Jest on zdecydowanie bezpieczniejszy, ale bez konsultacji z lekarzem nigdy nie sięgamy sami po środki przeciwbólowe w przypadku bólu brzucha. Istnieje kilka sytuacji, które mogą wskazywać na konieczność skonsultowania się z lekarzem. Pamiętaj, że każde dziecko jest inne, dlatego ważne jest, aby rodzice zaufali swojemu instynktowi i skonsultowali się z lekarzem, jeśli mają jakiekolwiek wątpliwości czy obawy dotyczące bólu brzucha u swojego dziecka [7,12]:

• ciężki ból – jeśli ból brzucha u dziecka jest bardzo silny i nie ustępuje, zalecane jest skonsultowanie się z lekarzem;
• inne alarmujące objawy – jeżeli bólowi brzucha u dziecka towarzyszą inne objawy, takie jak wymioty, gorączka, krwiste stolce, znaczna utrata wagi, nietypowe opuchlizny brzucha, trudności z oddychaniem lub zmiana zachowania, to należy skonsultować się z lekarzem;
• długotrwałe objawy – jeśli ból brzucha u dziecka utrzymuje się przez dłuższy okres czasu, warto zasięgnąć porady lekarza. Długotrwałe objawy mogą wymagać dalszej oceny medycznej w celu ustalenia przyczyny i odpowiedniego leczenia.

Jakie są domowe sposoby na bóle brzucha u dziecka?

Na samym końcu warto wspomnieć o domowych sposobach na ból brzucha u dziecka. Czasami bywa to wystarczające i nie zawsze trzeba stosować leki dostępne bez recepty. Niefarmakologiczne metody łagodzenia bólu brzucha u dziecka mogą obejmować [8-11]:

• stosowanie ciepłego okładu – możesz nałożyć ciepły okład na brzuch dziecka, co może pomóc złagodzić ból brzucha. Możesz użyć termoforu z ciepłą wodą lub miękkiego ręcznika nasączonego w ciepłej wodzie;
• delikatny masaż brzucha – możesz delikatnie masować brzuch dziecka w kierunku wskazówek zegara. Masowanie może pomóc w uwalnianiu gazu i złagodzeniu napięcia brzucha;
• pozycja leżąca na brzuchu – jeśli dziecko jest na tyle duże, aby samo utrzymać głowę, możesz położyć je na brzuchu, co może pomóc w uwalnianiu gazu i złagodzeniu napięcia brzucha;
• zmiana diety – niektóre pokarmy mogą powodować podrażnienie brzucha u niektórych dzieci. Warto zidentyfikować potencjalne wyzwalacze i unikać ich podawania dziecku. Mogą to być na przykład ostre i tłuste potrawy, napoje gazowane, przyprawy, czekolada czy produkty mleczne. Wprowadzenie lekkiej, łatwostrawnej diety może pomóc złagodzić ból brzucha;
• stosowanie ziół – pewne zioła mogą mieć działanie łagodzące na ból brzucha u dzieci. Przed zastosowaniem jakichkolwiek ziół skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą pediatrycznym. Niektóre zioła, które są czasem stosowane w łagodzeniu bólu brzucha u dzieci, to mięta pieprzowa, koperek, melisa czy rumianek. Można je podać w postaci herbatki, ale należy pamiętać, że nie wszystkie zioła są odpowiednie dla dzieci, zwłaszcza niemowląt i małych dzieci [8-11].

Podsumowanie

Ból brzucha u dziecka to częsty problem, który może mieć różne przyczyny – od niestrawności i wzdęć, przez infekcje wirusowe i bakteryjne, aż po nietolerancje pokarmowe. W przypadku wzdęć pomocny będzie simetikon (np. Espumisan, Bobotic), który zmniejsza napięcie powierzchniowe i ułatwia uwalnianie gazów. Przy wirusowym bólu brzucha warto sięgnąć po probiotyki (np. Dicoflor Junior, Enterol) i Smectę, która osłania błonę śluzową jelit, wiąże toksyny i ułatwia ich usuwanie. W przypadku nietolerancji laktozy skuteczne będą krople z enzymem laktazy (np. Kolzym). Warto również podawać dziecku elektrolity, aby zapobiec odwodnieniu. Jeśli ból brzucha utrzymuje się długo lub towarzyszą mu inne objawy, takie jak gorączka czy osłabienie, skonsultuj się z lekarzem.