REKLAMA

Jak często występują działania niepożądane szczepionki przeciw błonicy i tężcowi?

Stosowanie szczepionki przeciw błonicy i tężcowi może powodować działania niepożądane, jednak w większości przypadków mają one łagodny przebieg i ustępują samoistnie w ciągu 24–48 godzin1. Występowanie i nasilenie tych objawów może być uzależnione od drogi podania (szczepionka podawana jest domięśniowo), dawki oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek czy ogólny stan zdrowia1.
Niektóre działania niepożądane pojawiają się częściej u osób wielokrotnie szczepionych lub u wcześniaków2.

Warto pamiętać, że nie u każdego pacjenta wystąpią działania niepożądane, a korzyści płynące z ochrony przed błonicą i tężcem znacznie przewyższają potencjalne ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych1.

Działania niepożądane według częstości występowania

Działania niepożądane o częstości nieznanej

  • Objawy nadwrażliwości – mogą wystąpić reakcje alergiczne, które mogą objawiać się m.in. wysypką, świądem czy obrzękiem1.
  • Ból głowy – jest to jeden z częstszych objawów, zwykle przemijający w ciągu 24–48 godzin1.
  • Bezdech – dotyczy głównie bardzo niedojrzałych wcześniaków (urodzonych ≤ 28. tygodnia ciąży). W takich przypadkach konieczna jest szczególna obserwacja po szczepieniu1.
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – mogą pojawić się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności czy biegunka1.
  • Nadmierne pocenie się, dreszcze, gorączka, złe samopoczucie – są to objawy ogólne, które zwykle ustępują samoistnie1.
  • Zaczerwienienie, obrzęk, ból, swędzenie w miejscu podania – są to najczęstsze reakcje miejscowe po szczepieniu1.
  • Swędzący limfatyczny naciek – najczęściej pojawia się u osób wielokrotnie szczepionych2.
  • Podskórne guzki (ziarniniaki) – mogą przekształcić się w aseptyczne ropnie. Ziarniniaki utrzymujące się ponad 6 tygodni mogą wskazywać na nadwrażliwość na glin, który jest obecny w szczepionce jako nośnik2.
Ważne: Reakcje miejscowe, takie jak zaczerwienienie, obrzęk czy ból w miejscu podania szczepionki, są najczęstszymi objawami niepożądanymi i zazwyczaj nie wymagają leczenia – ustępują samoistnie w ciągu kilku dni. U niektórych osób może pojawić się też swędzący naciek lub podskórny guzek. Jeśli objawy są bardzo nasilone lub nie ustępują, warto zgłosić je lekarzowi. U wcześniaków (szczególnie tych urodzonych przed 28. tygodniem ciąży) istnieje ryzyko wystąpienia bezdechu, dlatego powinni oni być monitorowani po szczepieniu.

Jak postępować w przypadku wystąpienia działań niepożądanych?

Większość działań niepożądanych po szczepionce przeciw błonicy i tężcowi jest łagodna i szybko ustępuje. Jeżeli jednak objawy są uciążliwe, niepokojące lub utrzymują się dłużej niż 48 godzin, należy skonsultować się z lekarzem. Utrzymujące się guzki lub nacieki, zwłaszcza jeśli trwają dłużej niż 6 tygodni, mogą wskazywać na nadwrażliwość na jeden ze składników szczepionki (np. glin)2.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Każde podejrzewane działanie niepożądane można i warto zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub bezpośrednio do producenta szczepionki. Dzięki temu możliwe jest nieprzerwane monitorowanie bezpieczeństwa szczepionek i innych leków3.

Podsumowanie – Szczepionka przeciw błonicy i tężcowi: bezpieczeństwo stosowania

Szczepionka przeciw błonicy i tężcowi jest dobrze tolerowana przez większość pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane są łagodne i ograniczają się do miejsca podania szczepionki, a także objawów ogólnych, takich jak ból głowy czy złe samopoczucie. Poważniejsze reakcje, jak przedłużające się guzki czy objawy alergiczne, występują rzadko. Monitorowanie działań niepożądanych pozwala na ciągłą ocenę bezpieczeństwa szczepionki i minimalizowanie ryzyka powikłań12.

Ważne:

  • Działania niepożądane po szczepionce przeciw błonicy i tężcowi zwykle ustępują samoistnie w ciągu 24–48 godzin.
  • W przypadku wystąpienia reakcji utrzymujących się dłużej niż 6 tygodni lub bardzo nasilonych objawów, należy skonsultować się z lekarzem.
  • Bezdech po szczepieniu może wystąpić u bardzo niedojrzałych wcześniaków – dlatego są oni monitorowani po podaniu szczepionki.
  • Zgłaszanie działań niepożądanych pomaga poprawiać bezpieczeństwo stosowania szczepionek.

Tabela: działania niepożądane według układów narządowych i częstości

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Bardzo rzadko Częstość nieznana
Układ immunologiczny Objawy nadwrażliwości
Układ nerwowy Ból głowy
Układ oddechowy Bezdech (u bardzo niedojrzałych wcześniaków)
Układ pokarmowy Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Ogólne i miejscowe Nadmierne pocenie się, dreszcze, gorączka, złe samopoczucie, zaczerwienienie, obrzęk, ból, swędzenie w miejscu podania, swędzący limfatyczny naciek, podskórne guzki (ziarniniaki)

12

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane po szczepionce przeciw błonicy i tężcowi?

Najczęściej pojawiają się reakcje miejscowe, takie jak zaczerwienienie, obrzęk, ból czy swędzenie w miejscu podania oraz objawy ogólne, jak ból głowy, gorączka czy złe samopoczucie.

Czy działania niepożądane po szczepionce przeciw błonicy i tężcowi są groźne?

Większość objawów jest łagodna i ustępuje samoistnie w ciągu 24–48 godzin. Rzadko występują poważniejsze reakcje, takie jak podskórne guzki czy bezdech u wcześniaków.

Co zrobić, jeśli po szczepieniu pojawi się guzek lub zaczerwienienie?

Reakcje te są zwykle łagodne i ustępują samoistnie. Jeśli guzek utrzymuje się ponad 6 tygodni lub objawy są nasilone, należy zgłosić się do lekarza.

Gdzie zgłosić działania niepożądane po szczepionce przeciw błonicy i tężcowi?

Działania niepożądane można zgłaszać do URPL lub bezpośrednio do producenta szczepionki.

REKLAMA