Czym jest ranibizumab i jak działa?

Ranibizumab to fragment przeciwciała monoklonalnego, który został opracowany specjalnie do leczenia chorób oczu prowadzących do pogorszenia widzenia1234. Jego zadaniem jest blokowanie działania tzw. czynnika wzrostu śródbłonka naczyń (VEGF-A), który odpowiada za tworzenie się nieprawidłowych naczyń krwionośnych w oku. Te nowe naczynia są kruche, mogą przeciekać i powodować obrzęki, prowadząc do stopniowego pogorszenia wzroku. Dzięki ranibizumabowi można zahamować te niekorzystne procesy i poprawić lub utrzymać ostrość widzenia1234.

Wskazania do stosowania ranibizumabu

Wskazania u dorosłych

Ranibizumab jest stosowany wyłącznie u dorosłych w leczeniu różnych schorzeń oczu, które prowadzą do pogorszenia widzenia lub nawet jego utraty. Wskazania różnią się w zależności od przyczyny choroby, ale obejmują przede wszystkim choroby siatkówki i plamki żółtej5678. Leczenie polega na podaniu preparatu bezpośrednio do oka, co pozwala na skuteczne działanie w miejscu choroby.

  • Neowaskularna (wysiękowa) postać zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (AMD): To jedna z najczęstszych przyczyn utraty wzroku u osób starszych. Ranibizumab pomaga zatrzymać postęp choroby, poprawić ostrość widzenia lub utrzymać ją na dotychczasowym poziomie5678.
  • Cukrzycowy obrzęk plamki (DME): Schorzenie to dotyczy osób z cukrzycą i prowadzi do pogorszenia widzenia przez obrzęk w centralnej części siatkówki. Ranibizumab poprawia widzenie i zmniejsza obrzęk5678.
  • Proliferacyjna retinopatia cukrzycowa (PDR): Jest to powikłanie cukrzycy, w którym na siatkówce pojawiają się nowe, nieprawidłowe naczynia krwionośne. Ich pękanie może prowadzić do krwotoków i odwarstwienia siatkówki. Ranibizumab ogranicza rozwój tych zmian i pomaga w utrzymaniu widzenia5678.
  • Obrzęk plamki wtórny do niedrożności naczyń żylnych siatkówki (RVO): To powikłanie polegające na zatkaniu żyły w oku, co prowadzi do obrzęku i nagłego pogorszenia widzenia. Ranibizumab skutecznie zmniejsza obrzęk i poprawia ostrość widzenia5678.
  • Neowaskularyzacja naczyniówkowa (CNV): Jest to tworzenie się nowych naczyń krwionośnych w naczyniówce oka, co może prowadzić do uszkodzenia siatkówki. Ranibizumab hamuje ten proces i poprawia widzenie5678.
Ważne:

  • Ranibizumab podaje się wyłącznie w postaci wstrzyknięć do oka (do ciała szklistego), co zapewnia skuteczne działanie w miejscu choroby9101112.
  • Podanie preparatu powinno odbywać się w warunkach sterylnych, aby zminimalizować ryzyko zakażenia13141516.
  • Wskazania do leczenia mogą się różnić w zależności od postaci choroby i stanu pacjenta.
  • Leczenie ranibizumabem wymaga regularnych wizyt kontrolnych oraz monitorowania efektów terapii i ewentualnych działań niepożądanych.

Wskazania u dzieci

Ranibizumab nie jest rutynowo stosowany u dzieci i młodzieży, z wyjątkiem wcześniaków z rozpoznaną retinopatią wcześniaków (ROP). To poważna choroba siatkówki, która może prowadzić do trwałej utraty wzroku, jeśli nie zostanie odpowiednio leczona17.

  • Retinopatia wcześniaków (ROP): Ranibizumab jest wskazany do leczenia tej choroby w określonych przypadkach: w strefie I (stadium 1+, 2+, 3 lub 3+), w strefie II (stadium 3+) oraz w agresywnej tylnej postaci ROP (AP-ROP). Stosowanie ranibizumabu u wcześniaków poprawia szanse na prawidłowy rozwój wzroku17.

W pozostałych wskazaniach ranibizumab nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci i młodzieży, a Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek przedstawiania wyników badań u tej grupy pacjentów w takich chorobach jak zwyrodnienie plamki, cukrzycowy obrzęk plamki czy obrzęk plamki po zakrzepie żyły siatkówki18192021.

Połączenia ranibizumabu z innymi substancjami czynnymi

Ranibizumab jest najczęściej stosowany jako samodzielny lek, jednak w niektórych przypadkach można go łączyć z innymi metodami leczenia, takimi jak laseroterapia, szczególnie w cukrzycowym obrzęku plamki. Połączenie tych terapii może być stosowane w celu zwiększenia skuteczności leczenia u wybranych pacjentów22232425.

Wskazania w innych szczególnych grupach pacjentów

Chociaż większość badań i wskazań dotyczy dorosłych oraz wcześniaków, w dokumentacji leków nie wskazano odrębnych wskazań dla osób starszych czy pacjentów z niewydolnością nerek. Zawsze jednak należy pamiętać o konieczności indywidualnej oceny przez lekarza, zwłaszcza u osób z innymi poważnymi chorobami lub przyjmujących wiele leków13141516.

Wskazówki dotyczące bezpieczeństwa terapii ranibizumabem:

  • Ranibizumab nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi lekami z grupy anty-VEGF, zarówno podawanymi do oka, jak i ogólnoustrojowo26272829.
  • Po podaniu wstrzyknięcia konieczne jest monitorowanie pacjenta, szczególnie przez pierwszy tydzień, pod kątem ewentualnych objawów infekcji lub powikłań okulistycznych13141516.
  • W przypadku pogorszenia widzenia, bólu oka, silnego zaczerwienienia lub innych niepokojących objawów, należy natychmiast skonsultować się z lekarzem.
  • Stosowanie ranibizumabu u pacjentów z aktywnymi zakażeniami oka lub niektórymi chorobami ogólnoustrojowymi nie jest zalecane26303132.

Porównanie wskazań w różnych grupach pacjentów – tabela

Wskazanie Dorośli Dzieci >12 lat Dzieci <12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Wysiękowa postać AMD Tak Nie Nie Tak Tak
Cukrzycowy obrzęk plamki (DME) Tak Nie Nie Tak Tak
Proliferacyjna retinopatia cukrzycowa (PDR) Tak Nie Nie Tak Tak
Obrzęk plamki po niedrożności naczyń żylnych siatkówki (RVO) Tak Nie Nie Tak Tak
Neowaskularyzacja naczyniówkowa (CNV) Tak Tak, tylko w niektórych przypadkach (np. młodzież 12-17 lat z CNV) Nie Tak Tak
Retinopatia wcześniaków (ROP) Nie Nie Tak (wyłącznie wcześniaki w określonych stadiach ROP) Nie dotyczy Nie dotyczy

51733634735836

Ranibizumab – nowoczesna terapia poprawiająca jakość życia pacjentów z chorobami siatkówki

Ranibizumab stał się jednym z najważniejszych leków stosowanych w leczeniu poważnych chorób oczu prowadzących do utraty wzroku. Jego skuteczność i bezpieczeństwo potwierdzono w wielu badaniach klinicznych, zarówno u dorosłych, jak i u wcześniaków z retinopatią. Substancja ta daje szansę na poprawę lub zachowanie widzenia w przypadkach, gdzie jeszcze niedawno leczenie było bardzo ograniczone1234. Jednak skuteczność leczenia zależy od odpowiedniej kwalifikacji pacjenta i regularnego monitorowania efektów terapii. Ranibizumab stosowany zgodnie ze wskazaniami jest ważnym narzędziem w walce o lepsze widzenie i jakość życia.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się ranibizumab?

Ranibizumab stosuje się w leczeniu wysiękowej postaci zwyrodnienia plamki, cukrzycowego obrzęku plamki, proliferacyjnej retinopatii cukrzycowej, obrzęku plamki po zakrzepie żyły siatkówki i neowaskularyzacji naczyniówkowej u dorosłych oraz w retinopatii wcześniaków.

Czy ranibizumab jest stosowany u dzieci?

Ranibizumab jest wskazany wyłącznie u wcześniaków z retinopatią wcześniaków (ROP) w określonych stadiach choroby.

Czy ranibizumab można stosować razem z innymi lekami na oczy?

Ranibizumabu nie należy podawać jednocześnie z innymi lekami anty-VEGF do oka lub ogólnoustrojowo.

W jakiej postaci podaje się ranibizumab?

Ranibizumab podaje się wyłącznie w formie wstrzyknięcia do oka (do ciała szklistego).