Jak działa promazyna?
Promazyna należy do grupy neuroleptyków, czyli leków przeciwpsychotycznych z rodziny fenotiazyn alifatycznych12. Jej główne działanie polega na uspokajaniu i łagodzeniu objawów pobudzenia psychoruchowego, a także na redukcji niepokoju1. Promazyna działa przez blokowanie określonych receptorów w mózgu, co prowadzi do zahamowania nadmiernego przekazywania impulsów nerwowych. Dzięki temu pomaga przywrócić równowagę emocjonalną i zmniejszyć objawy niepokoju czy agresji2.
Wskazania do stosowania promazyny
Promazyna jest stosowana w określonych sytuacjach klinicznych i tylko u wybranych grup pacjentów. Wskazania różnią się w zależności od postaci leku, drogi podania oraz wieku pacjenta56.
Wskazania u dorosłych
U dorosłych promazyna stosowana jest przede wszystkim w krótkotrwałym leczeniu zaburzeń zachowania związanych z nadmiernym pobudzeniem i niepokojem. Lek ten nie jest przeznaczony do długotrwałej terapii zaburzeń psychicznych, takich jak schizofrenia, a jego rola ogranicza się do wsparcia w ostrych epizodach pobudzenia56.
- Krótkotrwałe leczenie wspomagające umiarkowanego lub ciężkiego pobudzenia psychoruchowego – promazyna jest wskazana w sytuacjach, gdy pacjent przejawia wyraźne objawy niepokoju, agresji lub trudności z kontrolowaniem zachowania, które mogą stanowić zagrożenie dla niego lub otoczenia56.
- Leczenie pobudzenia i niepokoju u osób w podeszłym wieku – promazyna może być stosowana u starszych pacjentów, którzy doświadczają nasilonego niepokoju lub pobudzenia, jednak zawsze z dużą ostrożnością i pod ścisłym nadzorem lekarskim56.
Wskazania u dzieci
Promazyna nie jest wskazana do stosowania u dzieci i młodzieży. We wszystkich dostępnych źródłach dotyczących tabletek drażowanych i powlekanych brak jest wskazań do jej użycia w tej grupie wiekowej56. W przypadku dzieci stosuje się inne leki neuroleptyczne, odpowiednio dobrane do wieku i wskazań.
Porównanie wskazań promazyny z innymi pochodnymi fenotiazyny
Warto zauważyć, że inne leki z tej samej grupy (pochodne fenotiazyny), takie jak chloropromazyna, mają szersze wskazania, obejmujące również leczenie schizofrenii, psychoz, manii, nudności i wymiotów, a nawet czkawki opornej na leczenie. Jednak promazyna, ze względu na swój profil działania, jest stosowana wyłącznie w ostrych stanach pobudzenia i niepokoju u dorosłych oraz osób starszych56.
Wskazania w szczególnych grupach pacjentów
U osób starszych promazyna może być stosowana, jednak wymaga to zachowania szczególnej ostrożności. Pacjenci w podeszłym wieku są bardziej narażeni na działania niepożądane, takie jak spadki ciśnienia, zaburzenia rytmu serca czy zaburzenia ruchowe. U osób z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby promazyna jest przeciwwskazana34.
- Promazyna nie powinna być stosowana u osób z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby.
- Lek nie jest zalecany u pacjentów z chorobą Parkinsona, padaczką, niedoczynnością tarczycy, myasthenia gravis, przerostem gruczołu krokowego, jaskrą z wąskim kątem oraz zaburzeniami rytmu serca.
- U osób starszych istnieje większe ryzyko niedociśnienia ortostatycznego i zaburzeń ruchowych.
- W długotrwałym leczeniu konieczne są regularne badania kontrolne krwi, wątroby i serca.
Tabela zastosowań promazyny w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Krótkotrwałe leczenie wspomagające umiarkowanego lub ciężkiego pobudzenia psychoruchowego | Tak | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Nie |
| Leczenie pobudzenia i niepokoju u osób w podeszłym wieku | Tak | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Nie |
Promazyna – skuteczna pomoc w krótkotrwałych stanach pobudzenia
Promazyna, jako przedstawiciel neuroleptyków z grupy fenotiazyn alifatycznych, jest lekiem o udokumentowanej skuteczności w łagodzeniu ostrych stanów pobudzenia psychoruchowego oraz niepokoju, zwłaszcza u dorosłych i osób starszych56. Ograniczenie jej zastosowania do krótkotrwałej terapii oraz brak wskazań pediatrycznych sprawiają, że lek ten znajduje zastosowanie głównie w szpitalach lub pod ścisłym nadzorem lekarza. Zawsze należy pamiętać o konieczności zachowania ostrożności u pacjentów z chorobami przewlekłymi, a w razie wątpliwości skonsultować się z lekarzem prowadzącym.


















