Bezpieczeństwo stosowania paroksetyny w ciąży

Ciąża to wyjątkowy czas, w którym każda kobieta powinna zachować szczególną ostrożność przy przyjmowaniu jakichkolwiek leków. Substancje lecznicze mogą bowiem przenikać przez łożysko i wpływać na rozwijający się płód, dlatego przed zastosowaniem paroksetyny w ciąży konieczna jest konsultacja z lekarzem123.

Ryzyko wad wrodzonych

Dostępne badania wskazują, że stosowanie paroksetyny w pierwszym trymestrze ciąży może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia wad wrodzonych, zwłaszcza dotyczących serca dziecka (takich jak ubytki w przegrodzie międzykomorowej lub międzyprzedsionkowej). Ryzyko to nie jest bardzo duże i szacuje się, że wynosi mniej niż 2 na 100 ciąż, podczas gdy w ogólnej populacji ryzyko takich wad wynosi około 1 na 100 ciąż. Mechanizm powstawania tych zmian nie jest znany4567.

Stosowanie paroksetyny w ciąży – kiedy jest możliwe?

  • Paroksetynę można stosować w ciąży wyłącznie wtedy, gdy istnieją ścisłe wskazania do jej podania i nie ma bezpieczniejszej alternatywy8910.
  • Jeśli kobieta jest w ciąży lub planuje ciążę, lekarz powinien rozważyć inne metody leczenia1112.
  • Należy unikać nagłego przerwania leczenia paroksetyną w okresie ciąży, ponieważ może to wywołać objawy odstawienia zarówno u matki, jak i u dziecka13.
Ważne:

  • Stosowanie paroksetyny w ostatnich tygodniach ciąży wymaga szczególnego nadzoru nad noworodkiem.
  • U dzieci, których matki przyjmowały paroksetynę w późnym okresie ciąży, mogą pojawić się takie objawy jak: trudności z oddychaniem, drgawki, wahania temperatury, trudności z karmieniem, drżenie, drażliwość czy ciągły płacz141516.
  • Objawy te najczęściej występują w ciągu pierwszej doby po porodzie i zwykle mają charakter przejściowy.
  • Możliwe jest także niewielkie zwiększenie ryzyka wystąpienia krwotoku poporodowego u matek przyjmujących paroksetynę w końcowym okresie ciąży1718.

Przetrwałe nadciśnienie płucne noworodków

Stosowanie leków z grupy SSRI, do których należy paroksetyna, szczególnie w późnej ciąży, może zwiększać ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodka (PPHN). Oznacza to, że dziecko po porodzie może mieć trudności z oddychaniem z powodu zbyt wysokiego ciśnienia w naczyniach płucnych. Ryzyko to jest stosunkowo niewielkie, ale wyższe niż w populacji ogólnej192021.

Bezpieczeństwo stosowania paroksetyny podczas karmienia piersią

Paroksetyna w niewielkiej ilości przenika do mleka matki. Badania wykazały, że stężenie paroksetyny w surowicy niemowląt karmionych piersią jest bardzo niskie lub wręcz niewykrywalne. U dzieci tych nie obserwowano żadnych objawów działania leku222324.
Jeśli nie przewiduje się wystąpienia działań niepożądanych u dziecka, możliwe jest kontynuowanie karmienia piersią podczas leczenia paroksetyną1825. Zawsze jednak decyzję o karmieniu należy omówić z lekarzem prowadzącym.

Objawy, na które należy zwrócić uwagę u niemowlęcia

Wpływ paroksetyny na płodność

Badania na zwierzętach wskazują, że paroksetyna może wpływać na jakość nasienia, a badania in vitro z udziałem ludzi sugerują, że lek może mieć wpływ na nasienie. Jednak doniesienia kliniczne dotyczące ludzi pokazują, że ewentualne niekorzystne działanie na nasienie jest przejściowe i dotychczas nie zaobserwowano wpływu na płodność u ludzi42627.

Wskazówki dla kobiet przyjmujących paroksetynę:

  • Zawsze informuj lekarza o planowanej ciąży lub jej potwierdzeniu podczas leczenia paroksetyną.
  • Nie przerywaj leczenia nagle – grozi to objawami odstawienia.
  • Noworodki matek leczonych paroksetyną powinny być po porodzie pod obserwacją pod kątem ewentualnych objawów odstawienia lub działań niepożądanych.
  • Podczas karmienia piersią obserwuj dziecko pod kątem nietypowych reakcji.

Tabela: Paroksetyna – stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża (I trymestr) Tylko w ścisłych wskazaniach Możliwe niewielkie zwiększenie ryzyka wad serca u dziecka
Ciąża (II/III trymestr) Tylko w ścisłych wskazaniach Ryzyko objawów u noworodka, PPHN, krwotok poporodowy
Karmienie piersią Możliwe Niskie stężenia leku w mleku, obserwacja dziecka zalecana
Płodność Brak potwierdzonego wpływu u ludzi Wpływ na nasienie przemijający, brak wpływu na płodność

Paroksetyna – ostrożność przede wszystkim

Paroksetyna może być stosowana w ciąży i podczas karmienia piersią wyłącznie po dokładnym rozważeniu przez lekarza wszystkich korzyści i możliwych zagrożeń. Lek należy stosować tylko wtedy, gdy jest to naprawdę konieczne i nie ma bezpieczniejszej alternatywy. W przypadku konieczności kontynuacji leczenia podczas ciąży lub laktacji, ważne jest monitorowanie zarówno matki, jak i dziecka pod kątem ewentualnych działań niepożądanych. Dotychczas nie potwierdzono wpływu paroksetyny na płodność u ludzi, jednak w razie wątpliwości zawsze warto omówić sytuację z lekarzem2837.

Pytania i odpowiedzi

Czy paroksetynę można stosować w ciąży?

Paroksetynę można stosować w ciąży tylko w ściśle uzasadnionych przypadkach, gdy inne leczenie nie jest możliwe lub nie działa. Stosowanie wiąże się z ryzykiem wad wrodzonych, szczególnie serca u dziecka, oraz innymi powikłaniami u noworodka.115

Jakie są skutki uboczne dla noworodka po stosowaniu paroksetyny w ciąży?

U noworodków, których matki przyjmowały paroksetynę w późnym okresie ciąży, mogą wystąpić objawy takie jak: zaburzenia oddychania, drgawki, wahania temperatury, trudności z karmieniem, drżenie, drażliwość, ciągły płacz, senność lub trudności ze snem.1416

Czy paroksetyna przenika do mleka matki?

Paroksetyna przenika do mleka matki w niewielkiej ilości, ale u dzieci karmionych piersią nie obserwowano objawów działania leku.2223

Czy paroksetyna wpływa na płodność?

Nie wykazano wpływu paroksetyny na płodność u ludzi, choć badania sugerują przejściowy wpływ na jakość nasienia.26

Czy można nagle odstawić paroksetynę w ciąży?

Nie zaleca się nagłego odstawiania paroksetyny w ciąży, ponieważ może to wywołać objawy odstawienia zarówno u matki, jak i u dziecka.13