Czym jest papaweryna i kiedy może dojść do jej przedawkowania?

Papaweryna to substancja czynna należąca do grupy leków rozkurczowych, stosowana w różnych postaciach – najczęściej jako roztwór do wstrzykiwań lub w kroplach doustnych12. Jej głównym zadaniem jest łagodzenie skurczów mięśni gładkich, na przykład w obrębie jamy brzusznej. Standardowa dawka i droga podania zależą od postaci leku. Przedawkowanie oznacza przyjęcie większej ilości papaweryny, niż zalecana przez lekarza lub producenta, co może skutkować wystąpieniem działań niepożądanych lub nawet stanem zagrożenia życia3.

Standardowe dawki i drogi podania papaweryny

  • Roztwór do wstrzykiwań: Każdy mililitr zawiera 20 mg papaweryny chlorowodorku. Stosowany jest głównie w nagłych przypadkach, kiedy konieczne jest szybkie działanie leku1.
  • Krople doustne: W 100 g kropli znajduje się 0,4 g papaweryny chlorowodorku. Krople zawierają także inne składniki, w tym etanol oraz nalewki roślinne2.

Kiedy mówimy o przedawkowaniu papaweryny?

Przedawkowanie papaweryny to sytuacja, w której pacjent przyjął zbyt dużą dawkę leku – zarówno w formie iniekcji, jak i kropli doustnych. Skutki mogą zależeć od drogi podania, ilości oraz obecności innych substancji czynnych w preparacie3. W przypadku kropli doustnych, które zawierają także inne składniki, ryzyko przedawkowania samej papaweryny wydaje się niewielkie, jednak nie można go wykluczyć4.

Objawy przedawkowania papaweryny

Objawy przedawkowania mogą różnić się w zależności od dawki i drogi podania. W przypadku roztworu do wstrzykiwań objawy mogą pojawić się nagle i być bardzo poważne3. Przy kroplach doustnych nie odnotowano dotychczas przypadków przedawkowania, jednak z uwagi na obecność innych składników, mogą pojawić się dodatkowe objawy (np. związane z dziurawcem – nadwrażliwość na światło UV)4.

  • Układ sercowo-naczyniowy: nadmierny spadek ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca3.
  • Układ nerwowy: niewyraźne lub podwójne widzenie3.
  • Reakcje skórne (krople doustne): w przypadku przedawkowania produktu z nalewką z dziurawca – możliwość zwiększonej wrażliwości na światło słoneczne i UV4.
Ważne: Objawy przedawkowania papaweryny mogą być niebezpieczne dla zdrowia i życia, szczególnie po podaniu dożylnym. U pacjentów może dojść do znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego, zaburzeń widzenia oraz nieprawidłowej pracy serca. Jeśli pojawią się takie symptomy po przyjęciu leku, należy niezwłocznie zgłosić się do szpitala lub wezwać pogotowie. Przy kroplach doustnych należy pamiętać o ryzyku nadwrażliwości na światło słoneczne, jeśli preparat zawiera nalewkę z dziurawca.

Postępowanie w przypadku przedawkowania papaweryny

W razie podejrzenia przedawkowania papaweryny należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Leczenie polega na łagodzeniu objawów (tzw. leczenie objawowe), czyli podtrzymywaniu funkcji życiowych i monitorowaniu stanu pacjenta3. Papawerynę można usunąć z krwi metodą hemodializy, co jest szczególnie ważne w przypadku ciężkiego zatrucia3. W przypadku przedawkowania kropli doustnych z nalewką z dziurawca zaleca się unikanie ekspozycji na światło słoneczne i promieniowanie UV4.

  • Leczenie objawowe: monitorowanie i wspomaganie czynności życiowych3.
  • Hemodializa: może być wykorzystana do usunięcia papaweryny z organizmu3.
  • Unikanie słońca i promieniowania UV: w przypadku przedawkowania produktów zawierających nalewkę z dziurawca4.

Tabela: Objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania papaweryny

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (np. lekkie zaburzenia widzenia) Monitorowanie, leczenie objawowe Nie zawsze, zależy od nasilenia objawów
Umiarkowane (np. podwójne widzenie, spadek ciśnienia) Leczenie objawowe, obserwacja, rozważenie hemodializy Często wskazana
Ciężkie (np. znaczne zaburzenia rytmu serca, bardzo niskie ciśnienie) Natychmiastowa hospitalizacja, leczenie objawowe, hemodializa Wymagana
Reakcje skórne po kroplach doustnych z dziurawcem Unikanie słońca i UV, obserwacja Rzadko konieczna, zależnie od nasilenia objawów
Uwaga: Papaweryna stosowana jest zarówno w formie iniekcji, jak i kropli doustnych. Ryzyko przedawkowania zależy od drogi podania oraz obecności innych substancji czynnych w preparacie. Po przyjęciu zbyt dużej dawki roztworu do wstrzykiwań objawy mogą pojawić się szybko i wymagać natychmiastowej pomocy medycznej. W przypadku kropli doustnych, zawierających również nalewki roślinne, mogą wystąpić dodatkowe reakcje, takie jak nadwrażliwość na światło.

Papaweryna – bezpieczeństwo stosowania i konsekwencje przedawkowania

Papaweryna jest skutecznym lekiem rozkurczowym, jednak jej przedawkowanie – zwłaszcza po podaniu dożylnym – może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak zaburzenia widzenia, spadek ciśnienia czy zaburzenia rytmu serca3. W przypadku preparatów złożonych, zawierających dodatkowo nalewki roślinne, mogą pojawić się objawy charakterystyczne dla innych składników, np. nadwrażliwość na światło po przedawkowaniu kropli z dziurawcem4. Zawsze należy stosować papawerynę zgodnie z zaleceniami, a w razie podejrzenia przedawkowania niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania papaweryny?

Objawy to głównie nadmierny spadek ciśnienia, zaburzenia widzenia i rytmu serca3.

Co zrobić w przypadku przedawkowania papaweryny?

Należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Stosuje się leczenie objawowe, a w ciężkich przypadkach hemodializę3.

Czy przedawkowanie papaweryny doustnej jest niebezpieczne?

Nie zgłaszano takich przypadków, ale należy uważać na reakcje skórne po kroplach z dziurawcem4.

Czy istnieje antidotum na przedawkowanie papaweryny?

Nie ma specyficznego antidotum. W ciężkich przypadkach stosuje się hemodializę3.