Bezpieczeństwo stosowania naproksenu – najważniejsze informacje

Naproksen może być skuteczny w leczeniu bólu i stanów zapalnych, jednak jego stosowanie wymaga zachowania ostrożności u określonych grup pacjentów oraz w niektórych sytuacjach zdrowotnych123.

Stosowanie naproksenu a szczególne środki ostrożności

Naproksen jest dostępny w postaci doustnej (tabletki), doodbytniczej (czopki) oraz jako żel do stosowania na skórę. Ryzyko działań niepożądanych oraz przeciwwskazania mogą różnić się w zależności od drogi podania i dawki45. Najważniejsze środki ostrożności dotyczą osób z chorobami przewodu pokarmowego, nerek, wątroby, serca oraz osób w podeszłym wieku13.

Ważne:

  • Naproksen może zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, zwłaszcza u osób starszych lub z chorobami wrzodowymi w wywiadzie67.
  • Nie zaleca się stosowania naproksenu u osób z ciężką niewydolnością nerek, wątroby lub serca89.
  • Nie należy przyjmować kilku leków z tej samej grupy (NLPZ) jednocześnie, aby nie zwiększać ryzyka działań niepożądanych12.

Bezpieczeństwo stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią

Stosowanie naproksenu przez kobiety w ciąży jest ograniczone i zależy od trymestru ciąży. W pierwszym i drugim trymestrze można go stosować tylko w razie zdecydowanej konieczności i przez możliwie najkrótszy czas, a od 20. tygodnia istnieje ryzyko powikłań u płodu (małowodzie, zwężenie przewodu tętniczego)1011. W trzecim trymestrze ciąży naproksen jest przeciwwskazany ze względu na ryzyko poważnych powikłań dla matki i dziecka1211.

Kobiety karmiące piersią nie powinny stosować naproksenu, ponieważ substancja ta przenika do mleka matki i może osiągać stężenie nawet do 1% stężenia obecnego w osoczu matki1314.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

Naproksen może wywoływać takie objawy jak senność, zawroty głowy czy zaburzenia koordynacji ruchowej, dlatego w przypadku ich wystąpienia nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn1516. U większości osób naproksen nie wpływa znacząco na zdolność prowadzenia pojazdów, jednak indywidualna reakcja może się różnić1517.

Interakcje z alkoholem

Podczas stosowania naproksenu nie zaleca się spożywania alkoholu, ponieważ może to nasilać działania niepożądane, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego i układu nerwowego1819.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

Naproksen wydalany jest głównie przez nerki, dlatego pacjenci z zaburzoną czynnością nerek powinni stosować lek z dużą ostrożnością, a w ciężkiej niewydolności nerek jest on przeciwwskazany89. W niektórych przypadkach konieczne jest zmniejszenie dawki lub monitorowanie czynności nerek podczas leczenia8.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

U osób z zaburzeniami czynności wątroby naproksen powinien być stosowany ostrożnie, a w ciężkich przypadkach jest przeciwwskazany89. W tej grupie pacjentów zaleca się stosowanie możliwie najmniejszej skutecznej dawki i kontrolę stanu zdrowia20.

Ważne dla seniorów i pacjentów przewlekle chorych:

  • Osoby starsze są bardziej narażone na działania niepożądane, szczególnie dotyczące przewodu pokarmowego i nerek121.
  • Pacjenci przewlekle przyjmujący leki z innych grup (np. przeciwzakrzepowe, przeciwdepresyjne, moczopędne) powinni skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem terapii naproksenem ze względu na możliwe interakcje2223.
  • Stosowanie naproksenu w żelu lub maści na duże powierzchnie skóry i przez dłuższy czas może prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych podobnych jak po podaniu doustnym245.

Stosowanie naproksenu u seniorów

Osoby w podeszłym wieku są szczególnie narażone na wystąpienie działań niepożądanych podczas stosowania naproksenu, zwłaszcza dotyczących przewodu pokarmowego (krwawienia, owrzodzenia), nerek i układu sercowo-naczyniowego121. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas25.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

  • Pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Crohna) powinni stosować naproksen tylko pod ścisłą kontrolą lekarską, gdyż lek może nasilać objawy tych schorzeń26.
  • Osoby z zaburzeniami krzepnięcia lub przyjmujące leki wpływające na krzepliwość krwi są narażone na zwiększone ryzyko krwawień22.
  • Pacjenci z astmą oskrzelową lub alergiami mogą być bardziej podatni na reakcje nadwrażliwości, w tym skurcz oskrzeli27.
  • U osób z niewydolnością serca naproksen może powodować zatrzymanie płynów i nasilenie obrzęków28.

Podsumowanie – bezpieczeństwo stosowania naproksenu w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Osoby w podeszłym wieku Można stosować Zachować ostrożność, najmniejsza skuteczna dawka, krótkotrwale
Kobiety w ciąży Ograniczona Nie stosować w III trymestrze, w I-II tylko w wyjątkowych sytuacjach i przez krótki czas
Kobiety karmiące piersią Nie zalecane Naproksen przenika do mleka matki
Pacjenci z niewydolnością nerek Przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności W łagodnych zaburzeniach – modyfikacja dawki i monitorowanie
Pacjenci z niewydolnością wątroby Przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności W łagodnych zaburzeniach – ostrożność i monitorowanie
Prowadzenie pojazdów Zachować ostrożność Możliwe senność, zawroty głowy
Alkohol Zachować ostrożność Może nasilać działania niepożądane
Stosowanie miejscowe (żele) Można stosować Unikać długotrwałego i na dużą powierzchnię; ostrożność przy uszkodzonej skórze

811131627221

Pytania i odpowiedzi

Czy naproksen jest bezpieczny dla żołądka?

Naproksen może zwiększać ryzyko krwawień i wrzodów żołądka, szczególnie u osób starszych i z chorobami przewodu pokarmowego w wywiadzie6.

Czy naproksen można stosować w ciąży?

Naproksen jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży. W I i II trymestrze można go stosować tylko w wyjątkowych przypadkach i przez możliwie najkrótszy czas12.

Czy naproksen można stosować przy problemach z nerkami?

W ciężkiej niewydolności nerek naproksen jest przeciwwskazany. W łagodniejszych przypadkach wymaga ostrożności i często zmniejszenia dawki8.

Czy naproksen można łączyć z alkoholem?

Spożywanie alkoholu podczas stosowania naproksenu może nasilać działania niepożądane, szczególnie dotyczące przewodu pokarmowego i układu nerwowego18.

Czy naproksen jest bezpieczny dla osób starszych?

Osoby starsze są bardziej narażone na działania niepożądane naproksenu. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez krótki czas1.