Moklobemid – przeciwwskazania

Czym jest moklobemid i kiedy jego stosowanie może być niewskazane?

Moklobemid (Moclobemidum) należy do grupy leków przeciwdepresyjnych zwanych inhibitorami MAO typu A. Jest stosowany w leczeniu depresji oraz fobii społecznej¹²³⁴. Jego działanie polega na zwiększeniu poziomu ważnych neuroprzekaźników w mózgu, takich jak serotonina, noradrenalina i dopamina, co przyczynia się do poprawy nastroju⁵⁶⁷⁸. Jednak nie każdy pacjent może bezpiecznie stosować moklobemid. W niektórych przypadkach lek jest przeciwwskazany bezwzględnie, w innych – jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności lub jest możliwe jedynie po dokładnej ocenie lekarza.

Przeciwwskazania bezwzględne – kiedy nie wolno stosować moklobemidu?

• Nadwrażliwość na moklobemid lub inne składniki leku – u osób uczulonych na substancję czynną lub substancje pomocnicze, zastosowanie leku może prowadzić do poważnych reakcji alergicznych, takich jak wysypka, obrzęk czy nawet reakcje zagrażające życiu^9101112.
• Ostre stany splątania – podanie moklobemidu osobom z ostrym splątaniem może pogorszyć stan psychiczny i nasilić zaburzenia świadomości^9101112.
• Guz chromochłonny nadnerczy (phaeochromocytoma) – w tej chorobie stosowanie moklobemidu grozi gwałtownym wzrostem ciśnienia tętniczego, co może być bardzo niebezpieczne dla życia^9101112.
• Dzieci i młodzież do 18 lat – lek nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18. roku życia ze względu na brak wystarczających badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej^9101112.
• Jednoczesne stosowanie określonych leków – nie wolno przyjmować moklobemidu razem z:
  • selegiliną (lek na chorobę Parkinsona),
  • bupropionem (lek na depresję i uzależnienie od nikotyny),
  • tryptanami (leki na migrenę),
  • petydyną i tramadolem (leki przeciwbólowe),
  • dekstrometorfanem (lek na kaszel),
  • linezolidem (antybiotyk),
  • innymi inhibitorami MAO,
  • selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI),
  • trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi.

  Połączenie tych leków z moklobemidem może prowadzić do bardzo groźnych powikłań, takich jak zespół serotoninowy lub gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego^9101112.

• Nietolerancja laktozy, brak laktazy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy – dotyczy to niektórych preparatów moklobemidu, które zawierają laktozę jako substancję pomocniczą¹³.

Przeciwwskazania względne – kiedy moklobemid można stosować tylko w wyjątkowych przypadkach?

W pewnych sytuacjach moklobemid może być stosowany tylko po bardzo dokładnej ocenie lekarza i ścisłej kontroli. Do takich przypadków należą:

• Padaczka – istnieją przesłanki, że moklobemid może zwiększać ryzyko napadów padaczkowych, dlatego lek powinien być stosowany bardzo ostrożnie u osób z tą chorobą¹⁴¹⁵.
• Zaburzenia afektywne dwubiegunowe – u osób z tym schorzeniem, moklobemid może wywołać epizody manii, dlatego jego stosowanie wymaga ścisłej kontroli¹⁴¹⁶¹⁷.
• Schizofrenia i zaburzenia schizoafektywne – brak jest danych potwierdzających bezpieczeństwo moklobemidu u osób z tymi zaburzeniami, dlatego jego stosowanie nie jest zalecane¹⁴¹⁶.
• Nadczynność tarczycy – moklobemid może powodować wzrost ciśnienia tętniczego u osób z nadczynnością tarczycy, więc lek należy stosować w tej grupie pacjentów z dużą ostrożnością¹⁷.

Sytuacje wymagające szczególnej ostrożności podczas stosowania moklobemidu

Nawet jeśli nie występują przeciwwskazania bezwzględne lub względne, są okoliczności, w których moklobemid należy stosować z dużą ostrożnością i pod ścisłą kontrolą lekarza:

• Osoby starsze – mogą być bardziej narażone na wystąpienie działań niepożądanych, takich jak hiponatremia (spadek poziomu sodu we krwi), zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków przeciwdepresyjnych¹⁸¹⁹.
• Osoby z nadciśnieniem tętniczym – istnieją doniesienia o przypadkach wzrostu ciśnienia podczas leczenia moklobemidem; należy regularnie monitorować ciśnienie tętnicze²⁰²¹²².
• Osoby z chorobami wątroby – w przypadku uszkodzenia wątroby konieczne jest zmniejszenie dawki moklobemidu, gdyż lek jest metabolizowany w wątrobie i może gromadzić się w organizmie¹⁷.
• Osoby z myślami samobójczymi – depresja i inne zaburzenia psychiczne leczone moklobemidem wiążą się ze zwiększonym ryzykiem samobójstw, zwłaszcza na początku terapii lub przy zmianie dawki; pacjenci wymagają ścisłej obserwacji²³²⁴.
• Osoby z nadwrażliwością na tyraminę – choć moklobemid nie wymaga specjalnej diety, u niektórych osób może wystąpić nadwrażliwość na tyraminę zawartą w niektórych pokarmach, co grozi wzrostem ciśnienia. Zaleca się unikanie produktów bogatych w tyraminę, takich jak dojrzałe sery, wyciąg z drożdży, produkty sojowe, wędzone mięsa i ryby^20212217.
• Jednoczesne stosowanie z preparatami z dziurawca – takie połączenie może prowadzić do nadmiernego wzrostu stężenia serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym²⁵¹⁹.
• Pobudzenie w przebiegu depresji – u pacjentów z objawami pobudzenia lek należy stosować tylko w połączeniu z lekami uspokajającymi, a leki uspokajające nie powinny być stosowane dłużej niż 2–3 tygodnie^20212217.

Tabela podsumowująca przeciwwskazania

Moklobemid – kiedy szczególnie uważać?

Moklobemid to skuteczny lek przeciwdepresyjny, jednak jego stosowanie wymaga uwagi i odpowiedniej kontroli. Przeciwwskazania bezwzględne, takie jak nadwrażliwość, ostre stany splątania, guz chromochłonny czy jednoczesne przyjmowanie określonych leków, całkowicie wykluczają możliwość terapii tym preparatem. W innych przypadkach, jak padaczka, zaburzenia afektywne dwubiegunowe czy choroby wątroby, decyzja o leczeniu powinna być podejmowana indywidualnie przez lekarza, z zachowaniem szczególnej ostrożności. Pacjenci w podeszłym wieku, osoby z nadciśnieniem, myślami samobójczymi oraz ci, którzy mogą być nadwrażliwi na tyraminę, wymagają dodatkowego nadzoru. Regularna obserwacja oraz przestrzeganie zaleceń dotyczących diety i interakcji z innymi lekami są kluczowe dla bezpiecznego stosowania moklobemidu.