Standardowe dawkowanie mirtazapiny a ryzyko przedawkowania

Mirtazapina to substancja czynna stosowana przede wszystkim w leczeniu depresji. Najczęściej występuje w postaci tabletek powlekanych lub tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, w dawkach 15 mg, 30 mg i 45 mg123. Dawka terapeutyczna dla dorosłych zazwyczaj nie przekracza 45 mg na dobę12. Przedawkowanie oznacza przyjęcie ilości znacznie przekraczającej zalecaną dawkę dobową, szczególnie jeśli doszło do jednoczesnego spożycia innych leków lub substancji wpływających na układ nerwowy45.

Objawy przedawkowania mirtazapiny

Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że większość przypadków przedawkowania mirtazapiny przebiega stosunkowo łagodnie, jednak nie można lekceważyć potencjalnych zagrożeń, zwłaszcza przy bardzo dużych dawkach lub jednoczesnym przyjęciu innych leków456. Objawy mogą dotyczyć różnych układów organizmu i różnią się intensywnością.

  • Układ nerwowy: senność, przedłużone uspokojenie, dezorientacja45
  • Układ sercowo-naczyniowy: tachykardia (przyspieszone bicie serca), łagodne nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze45
  • Rzadkie, poważne objawy: wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, częstoskurcz komorowy typu „torsade de pointes” (groźne zaburzenie rytmu serca), a w bardzo dużych dawkach nawet zagrożenie życia45
Ważne: Choć przedawkowanie mirtazapiny najczęściej powoduje łagodne objawy, istnieje ryzyko poważnych powikłań, zwłaszcza przy bardzo dużych dawkach lub jednoczesnym spożyciu innych leków. Szczególnie niebezpieczne są zaburzenia rytmu serca, które mogą prowadzić do zagrożenia życia. Każde podejrzenie przedawkowania wymaga natychmiastowej reakcji i obserwacji stanu zdrowia.

Przebieg objawów w zależności od dawki i okoliczności

W przypadku przyjęcia dawki nieznacznie wyższej niż zalecana, objawy mogą ograniczać się do senności i łagodnych zaburzeń świadomości45. Jednak w przypadku bardzo dużych dawek lub gdy przedawkowanie następuje wraz z innymi substancjami, objawy mogą być znacznie poważniejsze, a nawet zagrażające życiu46. W takich sytuacjach szczególnie niebezpieczne są zaburzenia rytmu serca, które mogą prowadzić do utraty przytomności lub nagłego zatrzymania krążenia46.

Postępowanie w przypadku przedawkowania mirtazapiny

W przypadku podejrzenia przedawkowania mirtazapiny najważniejsze jest szybkie wdrożenie leczenia objawowego oraz podtrzymującego funkcje życiowe. Należy również monitorować pracę serca za pomocą zapisu EKG, aby wykryć ewentualne zaburzenia rytmu456. W niektórych przypadkach lekarz może zdecydować o podaniu węgla aktywowanego lub wykonaniu płukania żołądka, zwłaszcza jeśli od przyjęcia leku nie upłynęło dużo czasu45.

  • Wdrożenie leczenia objawowego (czyli łagodzenie występujących dolegliwości)4
  • Podtrzymywanie funkcji życiowych (np. oddychanie, ciśnienie krwi)4
  • Monitorowanie EKG w celu wykrycia groźnych zaburzeń rytmu serca4
  • Rozważenie podania węgla aktywowanego lub wykonania płukania żołądka4

Nie istnieje swoista odtrutka (antidotum) na mirtazapinę – leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów i wsparciu organizmu do czasu ustąpienia skutków przedawkowania46. W przypadku dzieci i młodzieży postępowanie jest takie samo jak u dorosłych45.

Tabela: Objawy przedawkowania mirtazapiny i zalecane postępowanie

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (senność, uspokojenie, dezorientacja) Leczenie objawowe, obserwacja, monitorowanie funkcji życiowych Nie zawsze, zależy od stanu pacjenta
Umiarkowane (tachykardia, nadciśnienie/niedociśnienie) Leczenie objawowe, monitorowanie EKG, ewentualnie węgiel aktywowany lub płukanie żołądka Często zalecana obserwacja szpitalna
Ciężkie (wydłużenie QT, „torsade de pointes”, utrata przytomności, zagrożenie życia) Intensywna opieka medyczna, podtrzymanie funkcji życiowych, leczenie szpitalne Wymagana natychmiastowa hospitalizacja
Wskazówka: Objawy przedawkowania mirtazapiny mogą pojawić się w różnym czasie po przyjęciu leku i mieć różne nasilenie. Nie zawsze ilość przyjętej substancji przekłada się bezpośrednio na ciężkość objawów – decydujące są także wiek, stan zdrowia i obecność innych leków w organizmie. Dlatego zawsze w przypadku podejrzenia przedawkowania warto jak najszybciej zgłosić się po pomoc medyczną.

Przedawkowanie mirtazapiny – co warto zapamiętać?

Mirtazapina jest lekiem, który stosowany zgodnie z zaleceniami lekarza jest bezpieczny i skuteczny. Jednak przedawkowanie, nawet jeśli najczęściej prowadzi do łagodnych objawów, zawsze niesie ze sobą ryzyko poważnych powikłań, szczególnie w przypadku przyjęcia bardzo dużych dawek lub połączenia z innymi substancjami. Najważniejsze jest szybkie rozpoznanie objawów i podjęcie odpowiednich działań – zarówno w domu, jak i pod opieką personelu medycznego. Nie ma swoistej odtrutki na mirtazapinę, dlatego leczenie opiera się na łagodzeniu objawów i wsparciu organizmu do czasu wyeliminowania leku z organizmu456.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są pierwsze objawy przedawkowania mirtazapiny?

Najczęściej pojawiają się senność, dezorientacja oraz uspokojenie. W niektórych przypadkach występuje tachykardia lub łagodne zaburzenia ciśnienia krwi1.

Czy przedawkowanie mirtazapiny może być śmiertelne?

W rzadkich przypadkach, zwłaszcza po bardzo dużych dawkach lub w połączeniu z innymi lekami, przedawkowanie mirtazapiny może prowadzić do zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca, a nawet śmierci12.

Jak postępować w przypadku podejrzenia przedawkowania mirtazapiny?

Należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub udać się do szpitala. Zalecane jest leczenie objawowe, monitorowanie EKG i, w razie potrzeby, podanie węgla aktywowanego lub płukanie żołądka1.

Czy istnieje odtrutka na mirtazapinę?

Nie ma swoistej odtrutki. Leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspieraniu funkcji życiowych do czasu usunięcia leku z organizmu1.