Czy maraliksybat jest bezpieczny? Kiedy należy zachować ostrożność?
Maraliksybat może być bezpiecznie stosowany u wielu pacjentów, jednak szczególną ostrożność należy zachować u osób z zaburzeniami czynności nerek, wątroby oraz u dzieci w wieku poniżej 2 miesięcy (ALGS) lub 3 miesięcy (PFIC). W niektórych przypadkach, zwłaszcza przy ciężkich zaburzeniach nerek lub wątroby, stosowanie maraliksybatu jest przeciwwskazane123.
Bezpieczeństwo stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią
Brakuje danych dotyczących stosowania maraliksybatu u kobiet w ciąży, dlatego zaleca się unikanie jego stosowania w tym okresie4. Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na płód, ale ze względu na ostrożność, lek nie powinien być stosowany przez kobiety ciężarne4.
Podobnie, nie przewiduje się ryzyka dla dzieci karmionych piersią, jednak ze względu na obecność glikolu propylenowego w składzie, zaleca się unikanie stosowania maraliksybatu u kobiet karmiących piersią4.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Maraliksybat nie wpływa lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Nie ma danych, by powodował senność czy zawroty głowy, które mogłyby utrudniać wykonywanie codziennych czynności5.
- Maraliksybat nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, zwłaszcza w przypadku PFIC.
- U osób z umiarkowanymi zaburzeniami nerek lub wątroby konieczne jest ograniczenie maksymalnej dawki leku.
- Pacjenci z niewielkimi zaburzeniami czynności tych narządów powinni być ściśle monitorowani w trakcie terapii.
- W przypadku dzieci poniżej 5 lat szczególnie ważne jest dokładne wyliczenie dawki, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych związanych z glikolem propylenowym.
Interakcje z alkoholem
Nie przeprowadzono szczegółowych badań dotyczących interakcji maraliksybatu z alkoholem. Jednak z uwagi na zawartość glikolu propylenowego, spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko toksycznych działań glikolu propylenowego, takich jak zaburzenia czynności nerek, wątroby czy depresja ośrodkowego układu nerwowego6.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
Maraliksybat nie był badany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek lub u osób wymagających dializ. U pacjentów z zespołem Alagille’a (ALGS) nie jest wymagana modyfikacja dawki. Natomiast u osób z PFIC i umiarkowaną niewydolnością nerek należy ograniczyć dawkę do 285 µg/kg dwa razy na dobę. Stosowanie leku jest przeciwwskazane w przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek123.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
Maraliksybat nie był w pełni badany u osób z poważnymi zaburzeniami czynności wątroby. W przypadku ALGS nie ma konieczności modyfikowania dawki, ale zaleca się bardzo dokładną kontrolę stanu pacjenta, zwłaszcza w zaawansowanych stadiach choroby wątroby. U pacjentów z PFIC i umiarkowanymi zaburzeniami wątroby również należy ograniczyć dawkę. Stosowanie maraliksybatu jest przeciwwskazane u pacjentów z PFIC i ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby23.
Stosowanie u osób starszych
Nie wykazano różnic w bezpieczeństwie stosowania maraliksybatu w zależności od wieku, ale większość danych dotyczy dzieci i młodzieży. Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki u osób starszych, ale decyzja o leczeniu powinna być podejmowana indywidualnie7.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Pacjenci z nadwrażliwością na maraliksybat lub składniki pomocnicze nie powinni stosować leku3.
- U dzieci w wieku poniżej 2 miesięcy (ALGS) lub 3 miesięcy (PFIC) nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania maraliksybatu8.
- U dzieci poniżej 5 lat oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby istnieje zwiększone ryzyko działań niepożądanych związanych z glikolem propylenowym – zalecane jest zmniejszenie dawki oraz monitorowanie stanu zdrowia9.
- Maraliksybat może powodować biegunkę, co może prowadzić do odwodnienia – ważne jest zapewnienie odpowiedniego nawodnienia w trakcie leczenia10.
- Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się ocenę poziomu witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i, w razie niedoborów, wdrożenie suplementacji11.
- Stosowanie maraliksybatu wymaga indywidualnego dostosowania dawki, szczególnie u dzieci, pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz u osób przyjmujących inne leki.
- Jednoczesne stosowanie z alkoholem lub innymi lekami metabolizowanymi przez dehydrogenazę alkoholową (np. etanol) może zwiększać ryzyko działań niepożądanych.
- W przypadku wystąpienia biegunki podczas leczenia należy zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu.
- Pacjenci i opiekunowie powinni otrzymać jasne instrukcje dotyczące dawkowania, by uniknąć błędów i przedawkowania.
Podsumowanie bezpieczeństwa maraliksybatu u różnych grup pacjentów
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Kobiety w ciąży | Unikać | Brak danych, zalecana ostrożność |
| Karmiące piersią | Unikać | Możliwe ryzyko związane z glikolem propylenowym |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek (ALGS) | Można stosować | Bez modyfikacji dawki |
| Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością nerek (PFIC) | Można stosować z ograniczeniami | Maksymalna dawka 285 µg/kg dwa razy na dobę |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek (PFIC) | Przeciwwskazane | Ryzyko działań niepożądanych glikolu propylenowego |
| Pacjenci z zaburzeniami wątroby (ALGS) | Można stosować | Bez modyfikacji dawki, zaleca się ścisłą kontrolę |
| Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością wątroby (PFIC) | Można stosować z ograniczeniami | Maksymalna dawka 285 µg/kg dwa razy na dobę |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby (PFIC) | Przeciwwskazane | Ryzyko działań niepożądanych glikolu propylenowego |
| Osoby starsze | Można stosować | Brak konieczności modyfikacji dawki, decyzja indywidualna |
| Dzieci poniżej 2-3 miesięcy | Nie zaleca się | Brak danych o bezpieczeństwie |
| Prowadzenie pojazdów | Można prowadzić | Nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów |
| Alkohol | Zachować ostrożność | Możliwość nasilenia działań niepożądanych glikolu propylenowego |


















