Losartan, irbesartan i olmesartan należą do tej samej grupy leków obniżających ciśnienie krwi, ale różnią się wskazaniami, dawkowaniem i bezpieczeństwem stosowania w różnych grupach pacjentów.
Podobieństwa między losartanem, irbesartanem i olmesartanem
Losartan, irbesartan i olmesartan należą do grupy leków nazywanych antagonistami receptora angiotensyny II (tzw. sartany). Działają one poprzez blokowanie działania angiotensyny II – substancji, która powoduje zwężenie naczyń krwionośnych i podnosi ciśnienie krwi. Dzięki temu leki te obniżają ciśnienie tętnicze i pomagają chronić serce oraz nerki123. Wszystkie te substancje stosuje się głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz – u niektórych pacjentów – w ochronie nerek, zwłaszcza przy współistniejącej cukrzycy typu 2 i białkomoczu456. Sartany mogą być też łączone z innymi lekami, np. z lekami moczopędnymi, aby skuteczniej obniżać ciśnienie78.
Wskazania – kiedy stosuje się poszczególne substancje?
Chociaż wszystkie trzy leki mają podobne działanie, różnią się nieco zakresem zastosowań:
- Losartan jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego zarówno u dorosłych, jak i u dzieci od 6. roku życia4. Pomaga także chronić nerki u osób z nadciśnieniem i cukrzycą typu 2 z białkomoczem oraz może być stosowany u dorosłych w przewlekłej niewydolności serca, gdy inne leki nie są odpowiednie4.
- Irbesartan stosuje się u dorosłych w leczeniu nadciśnienia oraz w leczeniu chorób nerek u osób z nadciśnieniem i cukrzycą typu 25. Nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży9.
- Olmesartan znajduje zastosowanie głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego u dorosłych, a także u dzieci od 6. roku życia6. Może być stosowany samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, np. z hydrochlorotiazydem lub amlodypiną3.
Pod względem wskazań losartan i olmesartan są dostępne również dla dzieci, podczas gdy irbesartan jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych. Wszystkie te substancje mogą być łączone z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, jeśli monoterapia nie przynosi oczekiwanych efektów10113.
Mechanizm działania i farmakokinetyka – co je łączy, co różni?
Wszystkie omawiane substancje blokują działanie angiotensyny II na jej receptory w naczyniach krwionośnych, co prowadzi do rozszerzenia naczyń i obniżenia ciśnienia krwi123. Nie wpływają na rozkład bradykininy, dzięki czemu rzadziej wywołują kaszel w porównaniu z inhibitorami ACE1223. Działanie przeciwnadciśnieniowe rozwija się zwykle w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia leczenia10113.
Warto zwrócić uwagę na pewne różnice:
- Losartan jest prolekiem – po podaniu doustnym w organizmie powstaje jego aktywny metabolit, który jest odpowiedzialny za większość działania leczniczego13.
- Irbesartan i olmesartan działają bezpośrednio, bez konieczności przemiany w aktywny metabolit23.
- Wszystkie leki z tej grupy są przyjmowane doustnie raz na dobę, ale różnią się dawkami i czasem działania – na przykład olmesartan osiąga maksymalny efekt po około 8 tygodniach, podczas gdy losartan i irbesartan działają szybciej3.
Przeciwwskazania i środki ostrożności – co warto wiedzieć?
Wszystkie trzy leki mają podobne przeciwwskazania, ale istnieją też pewne różnice:
- Nie należy ich stosować w drugim i trzecim trymestrze ciąży – są wtedy przeciwwskazane ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu141516.
- Są przeciwwskazane u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby141516.
- Nie wolno ich stosować jednocześnie z niektórymi lekami, np. aliskirenem, u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek141516.
- W przypadku pierwotnego hiperaldosteronizmu (rzadka choroba nadnerczy) leki te mogą być nieskuteczne1718.
- Wszystkie sartany mogą powodować hiperkaliemię (podwyższenie poziomu potasu we krwi), zwłaszcza u osób z niewydolnością nerek lub cukrzycą – wymaga to regularnej kontroli poziomu potasu i czynności nerek19203.
Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów
Stosowanie u dzieci: Losartan i olmesartan można stosować u dzieci od 6. roku życia, natomiast irbesartan jest przeznaczony tylko dla dorosłych469.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Wszystkie trzy leki są przeciwwskazane w ciąży (szczególnie w drugim i trzecim trymestrze) oraz nie są zalecane w okresie karmienia piersią212216.
Pacjenci z chorobami nerek lub wątroby: U osób z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby nie należy stosować tych leków23924. U osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami dawka powinna być dostosowana indywidualnie, a leczenie prowadzone pod kontrolą lekarza25924.
Kierowcy i osoby obsługujące maszyny: Podczas leczenia może wystąpić senność lub zawroty głowy, szczególnie na początku terapii lub po zwiększeniu dawki26273.
Porównanie właściwości – tabela podsumowująca
| Substancja czynna | Najważniejsze wskazania | Stosowanie u dzieci | Stosowanie w ciąży | Stosowanie u kierowców |
|---|---|---|---|---|
| Losartan | Nadciśnienie tętnicze (dorośli, dzieci od 6 lat), ochrona nerek u cukrzycy typu 2, niewydolność serca | Od 6 roku życia | Przeciwwskazany w 2. i 3. trymestrze | Możliwe zawroty głowy lub senność |
| Irbesartan | Nadciśnienie tętnicze (dorośli), ochrona nerek u cukrzycy typu 2 | Nie stosować | Przeciwwskazany w 2. i 3. trymestrze | Możliwe zawroty głowy lub senność |
| Olmesartan | Nadciśnienie tętnicze (dorośli, dzieci od 6 lat) | Od 6 roku życia | Przeciwwskazany w 2. i 3. trymestrze | Możliwe zawroty głowy lub senność |
Losartan, irbesartan i olmesartan – wybór leku w praktyce
Losartan, irbesartan i olmesartan to nowoczesne leki obniżające ciśnienie, które różnią się szczegółami zastosowania, bezpieczeństwem u dzieci i możliwościami łączenia z innymi lekami. Wybór odpowiedniej substancji zależy od wieku pacjenta, chorób współistniejących oraz indywidualnej reakcji na leczenie. Losartan wyróżnia się możliwością stosowania u dzieci, a irbesartan i olmesartan są zarejestrowane wyłącznie dla dorosłych. Wszystkie te leki są skuteczne, a ich bezpieczeństwo i tolerancja są na ogół bardzo dobre, jeśli stosuje się je zgodnie z zaleceniami lekarza i regularnie kontroluje parametry laboratoryjne.456141516


















