Losartan, irbesartan i olmesartan należą do tej samej grupy leków obniżających ciśnienie krwi, ale różnią się wskazaniami, dawkowaniem i bezpieczeństwem stosowania w różnych grupach pacjentów.

Podobieństwa między losartanem, irbesartanem i olmesartanem

Losartan, irbesartan i olmesartan należą do grupy leków nazywanych antagonistami receptora angiotensyny II (tzw. sartany). Działają one poprzez blokowanie działania angiotensyny II – substancji, która powoduje zwężenie naczyń krwionośnych i podnosi ciśnienie krwi. Dzięki temu leki te obniżają ciśnienie tętnicze i pomagają chronić serce oraz nerki123. Wszystkie te substancje stosuje się głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz – u niektórych pacjentów – w ochronie nerek, zwłaszcza przy współistniejącej cukrzycy typu 2 i białkomoczu456. Sartany mogą być też łączone z innymi lekami, np. z lekami moczopędnymi, aby skuteczniej obniżać ciśnienie78.

Wskazania – kiedy stosuje się poszczególne substancje?

Chociaż wszystkie trzy leki mają podobne działanie, różnią się nieco zakresem zastosowań:

  • Losartan jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego zarówno u dorosłych, jak i u dzieci od 6. roku życia4. Pomaga także chronić nerki u osób z nadciśnieniem i cukrzycą typu 2 z białkomoczem oraz może być stosowany u dorosłych w przewlekłej niewydolności serca, gdy inne leki nie są odpowiednie4.
  • Irbesartan stosuje się u dorosłych w leczeniu nadciśnienia oraz w leczeniu chorób nerek u osób z nadciśnieniem i cukrzycą typu 25. Nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży9.
  • Olmesartan znajduje zastosowanie głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego u dorosłych, a także u dzieci od 6. roku życia6. Może być stosowany samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, np. z hydrochlorotiazydem lub amlodypiną3.

Pod względem wskazań losartan i olmesartan są dostępne również dla dzieci, podczas gdy irbesartan jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych. Wszystkie te substancje mogą być łączone z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, jeśli monoterapia nie przynosi oczekiwanych efektów10113.

Ważne: Losartan jako jedyny z omawianych leków jest zarejestrowany do stosowania u dzieci i młodzieży od 6. roku życia, co czyni go szczególnie cennym w terapii nadciśnienia u młodszych pacjentów. Irbesartan oraz olmesartan nie mają takich wskazań pediatrycznych. Wybór leku zawsze powinien uwzględniać wiek pacjenta oraz inne schorzenia współistniejące.

Mechanizm działania i farmakokinetyka – co je łączy, co różni?

Wszystkie omawiane substancje blokują działanie angiotensyny II na jej receptory w naczyniach krwionośnych, co prowadzi do rozszerzenia naczyń i obniżenia ciśnienia krwi123. Nie wpływają na rozkład bradykininy, dzięki czemu rzadziej wywołują kaszel w porównaniu z inhibitorami ACE1223. Działanie przeciwnadciśnieniowe rozwija się zwykle w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia leczenia10113.

Warto zwrócić uwagę na pewne różnice:

  • Losartan jest prolekiem – po podaniu doustnym w organizmie powstaje jego aktywny metabolit, który jest odpowiedzialny za większość działania leczniczego13.
  • Irbesartan i olmesartan działają bezpośrednio, bez konieczności przemiany w aktywny metabolit23.
  • Wszystkie leki z tej grupy są przyjmowane doustnie raz na dobę, ale różnią się dawkami i czasem działania – na przykład olmesartan osiąga maksymalny efekt po około 8 tygodniach, podczas gdy losartan i irbesartan działają szybciej3.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – co warto wiedzieć?

Wszystkie trzy leki mają podobne przeciwwskazania, ale istnieją też pewne różnice:

  • Nie należy ich stosować w drugim i trzecim trymestrze ciąży – są wtedy przeciwwskazane ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu141516.
  • Są przeciwwskazane u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby141516.
  • Nie wolno ich stosować jednocześnie z niektórymi lekami, np. aliskirenem, u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek141516.
  • W przypadku pierwotnego hiperaldosteronizmu (rzadka choroba nadnerczy) leki te mogą być nieskuteczne1718.
  • Wszystkie sartany mogą powodować hiperkaliemię (podwyższenie poziomu potasu we krwi), zwłaszcza u osób z niewydolnością nerek lub cukrzycą – wymaga to regularnej kontroli poziomu potasu i czynności nerek19203.

Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów

Stosowanie u dzieci: Losartan i olmesartan można stosować u dzieci od 6. roku życia, natomiast irbesartan jest przeznaczony tylko dla dorosłych469.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Wszystkie trzy leki są przeciwwskazane w ciąży (szczególnie w drugim i trzecim trymestrze) oraz nie są zalecane w okresie karmienia piersią212216.

Pacjenci z chorobami nerek lub wątroby: U osób z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby nie należy stosować tych leków23924. U osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami dawka powinna być dostosowana indywidualnie, a leczenie prowadzone pod kontrolą lekarza25924.

Kierowcy i osoby obsługujące maszyny: Podczas leczenia może wystąpić senność lub zawroty głowy, szczególnie na początku terapii lub po zwiększeniu dawki26273.

Ważne: Jeśli u pacjenta występuje przewlekła choroba nerek, cukrzyca lub przyjmuje inne leki wpływające na poziom potasu, konieczna jest regularna kontrola laboratoryjna. Sartany mogą podnosić stężenie potasu we krwi, co jest szczególnie istotne u osób starszych, z niewydolnością nerek lub podczas stosowania innych leków moczopędnych oszczędzających potas.

Porównanie właściwości – tabela podsumowująca

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Losartan Nadciśnienie tętnicze (dorośli, dzieci od 6 lat), ochrona nerek u cukrzycy typu 2, niewydolność serca Od 6 roku życia Przeciwwskazany w 2. i 3. trymestrze Możliwe zawroty głowy lub senność
Irbesartan Nadciśnienie tętnicze (dorośli), ochrona nerek u cukrzycy typu 2 Nie stosować Przeciwwskazany w 2. i 3. trymestrze Możliwe zawroty głowy lub senność
Olmesartan Nadciśnienie tętnicze (dorośli, dzieci od 6 lat) Od 6 roku życia Przeciwwskazany w 2. i 3. trymestrze Możliwe zawroty głowy lub senność

Losartan, irbesartan i olmesartan – wybór leku w praktyce

Losartan, irbesartan i olmesartan to nowoczesne leki obniżające ciśnienie, które różnią się szczegółami zastosowania, bezpieczeństwem u dzieci i możliwościami łączenia z innymi lekami. Wybór odpowiedniej substancji zależy od wieku pacjenta, chorób współistniejących oraz indywidualnej reakcji na leczenie. Losartan wyróżnia się możliwością stosowania u dzieci, a irbesartan i olmesartan są zarejestrowane wyłącznie dla dorosłych. Wszystkie te leki są skuteczne, a ich bezpieczeństwo i tolerancja są na ogół bardzo dobre, jeśli stosuje się je zgodnie z zaleceniami lekarza i regularnie kontroluje parametry laboratoryjne.456141516

Pytania i odpowiedzi

Czym różni się losartan od irbesartanu i olmesartanu?

Losartan można stosować u dzieci od 6. roku życia, irbesartan i olmesartan są przeznaczone głównie dla dorosłych. Wszystkie obniżają ciśnienie krwi, ale różnią się wskazaniami i dawkowaniem.123

Czy losartan można stosować w ciąży?

Nie, losartan jest przeciwwskazany w 2. i 3. trymestrze ciąży i nie zaleca się jego stosowania w pierwszym trymestrze.1

Jakie są główne przeciwwskazania do stosowania sartanów?

Do głównych przeciwwskazań należą: ciąża, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, ciężka niewydolność nerek i jednoczesne stosowanie niektórych leków, np. aliskirenu u pacjentów z cukrzycą.123

Czy sartany można łączyć z innymi lekami?

Tak, sartany często łączy się z lekami moczopędnymi lub innymi lekami na nadciśnienie. Jednak takie połączenia wymagają kontroli poziomu potasu i czynności nerek.12

Czy sartany powodują kaszel jak inhibitory ACE?

Nie, sartany rzadziej powodują kaszel w porównaniu z inhibitorami ACE.1