Dlaczego stosowanie leków w ciąży i laktacji wymaga ostrożności?
W czasie ciąży i karmienia piersią organizm kobiety przechodzi wiele zmian, a leki przyjmowane przez matkę mogą wpływać zarówno na nią, jak i na rozwijające się dziecko. Substancje lecznicze mogą przenikać przez łożysko do płodu lub przedostawać się do mleka matki, wywołując skutki uboczne, które nie zawsze są łatwe do przewidzenia. Dlatego decyzja o przyjmowaniu jakiegokolwiek leku w tych okresach powinna być podejmowana z dużą ostrożnością, po konsultacji z lekarzem12.
Bezpieczeństwo stosowania lizynoprylu w ciąży
Lizynopryl, znany także jako Lisinoprilum, należy do grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE) i jest stosowany głównie w leczeniu nadciśnienia oraz niewydolności serca. Jednak jego stosowanie w czasie ciąży jest przeciwwskazane34. Dotyczy to wszystkich dostępnych na rynku postaci i dawek tego leku, zarówno w monoterapii, jak i w lekach złożonych (np. z amlodypiną)5.
Wpływ na płód i ryzyko powikłań
- Stosowanie lizynoprylu w pierwszym trymestrze ciąży wiąże się z ryzykiem wystąpienia wad wrodzonych u dziecka. Chociaż liczba zgłoszonych przypadków jest niewielka, nie można wykluczyć wzrostu ryzyka poważnych zaburzeń rozwojowych167.
- Podawanie inhibitorów ACE, takich jak lizynopryl, w drugim i trzecim trymestrze może prowadzić do poważnych zaburzeń rozwoju płodu, a nawet do jego śmierci82.
- U noworodków, których matki przyjmowały lizynopryl, mogą wystąpić takie powikłania jak niedociśnienie, niewydolność nerek, hiperkaliemia (zaburzenia poziomu potasu) oraz niedorozwój czaszki28.
- Małowodzie (zmniejszona ilość płynu owodniowego) związane z upośledzeniem czynności nerek płodu może prowadzić do przykurczów kończyn, deformacji twarzy i niedorozwoju płuc82.
- W razie przypadkowego narażenia na lek w ciąży zaleca się natychmiastowe przerwanie terapii oraz monitorowanie rozwoju płodu, m.in. poprzez badania ultrasonograficzne96.
- Lizynopryl jest bezwzględnie przeciwwskazany w okresie ciąży, niezależnie od dawki czy postaci leku.
- W przypadku potwierdzenia ciąży podczas terapii należy niezwłocznie odstawić lek.
- Ryzyko powikłań dotyczy zarówno kobiet stosujących lizynopryl samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi lekami, np. amlodypiną.
- Kobiety w wieku rozrodczym, które przyjmują lizynopryl, powinny stosować skuteczną antykoncepcję.
Postępowanie w przypadku ekspozycji na lek w ciąży
Jeśli kobieta dowie się, że jest w ciąży podczas leczenia lizynoprylem, lek należy natychmiast odstawić i rozważyć inne, bezpieczniejsze opcje terapeutyczne. W takich sytuacjach lekarz może zlecić dodatkowe badania w celu oceny stanu płodu, w tym badania USG do monitorowania ilości płynu owodniowego oraz rozwoju narządów dziecka96.
Stosowanie lizynoprylu podczas karmienia piersią
Brak jest wystarczających danych dotyczących przenikania lizynoprylu do mleka kobiecego. Ze względu na niepewność oraz potencjalne ryzyko dla niemowlęcia, stosowanie tego leku w okresie laktacji jest przeciwwskazane96. Dotyczy to zarówno leków zawierających wyłącznie lizynopryl, jak i preparatów złożonych (np. z amlodypiną)10.
- Nie zaleca się stosowania lizynoprylu podczas karmienia piersią, niezależnie od dawki lub postaci leku.
- Jeśli leczenie lizynoprylem jest konieczne, kobieta powinna zaprzestać karmienia piersią96.
- W przypadku preparatów złożonych, takich jak połączenie lizynoprylu z amlodypiną, również nie zaleca się stosowania ich podczas laktacji, gdyż bezpieczeństwo nie zostało potwierdzone1011.
Wpływ lizynoprylu na płodność
Nie ma dostępnych danych z odpowiednio kontrolowanych badań klinicznych dotyczących wpływu lizynoprylu na płodność u ludzi1011. Jednak ze względu na poważne ryzyko powikłań u płodu i noworodka, kobiety planujące ciążę powinny unikać przyjmowania tego leku i poinformować lekarza o swoich planach6.
- Lizynopryl jest przeciwwskazany w ciąży, szczególnie w drugim i trzecim trymestrze, z powodu ryzyka poważnych powikłań u dziecka.
- W przypadku stwierdzenia ciąży podczas leczenia lizynoprylem, należy niezwłocznie przerwać terapię i skonsultować się z lekarzem.
- Nie zaleca się stosowania lizynoprylu podczas karmienia piersią – w razie konieczności leczenia należy przerwać laktację.
- Ryzyko dotyczy wszystkich postaci i dawek lizynoprylu, zarówno w monoterapii, jak i w lekach złożonych.
Podsumowanie: Lizynopryl – przeciwwskazany w ciąży i laktacji
Lizynopryl nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. W czasie ciąży, zwłaszcza w drugim i trzecim trymestrze, lek ten może prowadzić do poważnych powikłań u dziecka, takich jak wady wrodzone, zaburzenia czynności nerek, małowodzie i nawet śmierć płodu lub noworodka. W przypadku karmienia piersią brak jest pewności, czy lizynopryl przenika do mleka matki, dlatego również nie zaleca się jego stosowania w tym okresie. Jeśli kobieta planuje ciążę lub dowiaduje się o niej w trakcie terapii lizynoprylem, powinna niezwłocznie zgłosić się do lekarza i odstawić lek127.
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża (I trymestr) | Nie | Zwiększone ryzyko wad wrodzonych, nie zaleca się stosowania |
| Ciąża (II i III trymestr) | Nie | Ryzyko ciężkich powikłań i śmierci płodu lub noworodka |
| Karmienie piersią | Nie | Brak danych o bezpieczeństwie, należy przerwać karmienie w razie konieczności leczenia |


















