Bezpieczeństwo stosowania leków u dzieci
Stosowanie leków u dzieci wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ organizm dziecka różni się od organizmu dorosłego nie tylko pod względem masy ciała, ale także procesów wchłaniania, metabolizowania i wydalania leków12. Dzieci mogą reagować na leki w odmienny sposób niż dorośli, dlatego zawsze należy brać pod uwagę wiek dziecka, jego stan zdrowia oraz wskazania do leczenia1.
Zakres stosowania kwasu traneksamowego u dzieci
Kwas traneksamowy (Acidum tranexamicum) jest substancją czynną wykorzystywaną w leczeniu oraz zapobieganiu krwawieniom, które mogą wystąpić w wyniku nadmiernej aktywności procesów rozpuszczania skrzepów krwi (fibrynolizy). W przypadku dzieci jego stosowanie jest możliwe, ale wyłącznie w określonych sytuacjach i pod ścisłą kontrolą lekarza345.
- Roztwory do wstrzykiwań (dożylne) oraz roztwory do infuzji są dopuszczone do stosowania u dzieci powyżej 1. roku życia w celu zapobiegania i leczenia krwotoków spowodowanych uogólnioną lub miejscową fibrynolizą345.
- Szczegółowe wskazania obejmują: krwotoki miesiączkowe i maciczne, krwawienia z przewodu pokarmowego, zaburzenia krwotoczne układu moczowego po zabiegach chirurgicznych, zabiegi otolaryngologiczne (np. wycięcie migdałków), ginekologiczne, położnicze, chirurgię klatki piersiowej i jamy brzusznej oraz poważne interwencje chirurgiczne, a także opanowanie krwotoku po podaniu leków fibrynolitycznych345.
- Brak jest jednoznacznych danych dotyczących stosowania doustnych postaci kwasu traneksamowego (tabletki, roztwór doustny) u dzieci w ChPL – ich stosowanie u pacjentów pediatrycznych nie zostało potwierdzone w dokumentacji źródłowej6.
Dawkowanie kwasu traneksamowego u dzieci
Dawkowanie kwasu traneksamowego u dzieci zależy od wieku, masy ciała, rodzaju krwawienia oraz drogi podania. Najczęściej stosowaną drogą podania u dzieci jest podanie dożylne, a dawka ustalana jest indywidualnie przez lekarza na podstawie masy ciała dziecka oraz wskazania do leczenia345.
- Roztwór do wstrzykiwań: kwas traneksamowy może być stosowany u dzieci powyżej 1. roku życia – dawkowanie ustala lekarz w zależności od masy ciała i wskazania. Nie należy przekraczać zalecanych dawek, a wstrzyknięcia powinny być wykonywane bardzo powoli127.
- Tabletki powlekane i roztwory doustne: nie ma potwierdzonych danych dotyczących dawkowania i bezpieczeństwa stosowania tych postaci u dzieci – w szczególności nie zaleca się ich stosowania u dzieci poniżej 15. roku życia w przypadku obfitych miesiączek6.
Bezpieczeństwo stosowania kwasu traneksamowego u dzieci – przeciwwskazania i środki ostrożności
Kwas traneksamowy może być stosowany u dzieci powyżej 1. roku życia tylko wtedy, gdy istnieją wyraźne wskazania medyczne. W tej grupie pacjentów należy zwrócić szczególną uwagę na przeciwwskazania oraz środki ostrożności, które obejmują m.in.8910:
- Nadwrażliwość na kwas traneksamowy lub inne składniki preparatu8.
- Ostra zakrzepica żył lub tętnic (np. zator płucny, zawał serca, udar mózgu)9.
- Stany fibrynolityczne wtórne do koagulopatii ze zużycia czynników krzepnięcia, z wyjątkiem sytuacji, gdy dominuje aktywacja układu fibrynolitycznego z ostrym, ciężkim krwawieniem8.
- Ciężkie zaburzenia czynności nerek (ze względu na ryzyko gromadzenia się leku w organizmie)9.
- Drgawki w wywiadzie – kwas traneksamowy może zwiększać ryzyko napadów drgawkowych, zwłaszcza po podaniu dożylnym w dużych dawkach127.
- Kwas traneksamowy powinien być stosowany u dzieci wyłącznie zgodnie z zaleceniem lekarza.
- W przypadku chorób nerek, drgawek w wywiadzie lub zaburzeń krzepnięcia – konieczna jest szczególna ostrożność.
- Podczas długotrwałego leczenia zaleca się regularne badania okulistyczne, ze względu na ryzyko zaburzeń widzenia.
- Jeśli u dziecka wystąpią nietypowe objawy (np. zaburzenia widzenia, drgawki, objawy zakrzepicy), należy niezwłocznie poinformować lekarza.
Podsumowanie – Kwas traneksamowy u dzieci: tylko w określonych przypadkach i pod kontrolą
Kwas traneksamowy może być stosowany u dzieci powyżej 1. roku życia, ale wyłącznie w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji i w ściśle określonych wskazaniach. Stosowanie postaci doustnych (tabletek, roztworów doustnych) nie jest zalecane u dzieci, ponieważ nie ma wystarczających danych potwierdzających ich bezpieczeństwo i skuteczność w tej grupie wiekowej. Dawkowanie i czas trwania leczenia zawsze ustala lekarz, uwzględniając masę ciała dziecka, wskazania oraz ryzyko działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci z chorobami nerek, zaburzeniami krzepnięcia, skłonnością do drgawek oraz przy długotrwałym leczeniu – wtedy wskazane są regularne kontrole okulistyczne. Przestrzeganie zaleceń lekarskich i ostrożność w monitorowaniu objawów niepożądanych pozwalają na bezpieczne wykorzystanie kwasu traneksamowego w leczeniu krwawień u dzieci345.
| Grupa wiekowa | Możliwość stosowania | Dawkowanie |
|---|---|---|
| Niemowlęta (0–1 rok) | Nie zaleca się | Brak danych |
| Dzieci (1–12 lat) | Możliwe tylko roztwory do wstrzykiwań / infuzji | Indywidualnie ustalane przez lekarza, zależnie od masy ciała i wskazania |
| Młodzież (≥13 lat) | Możliwe tylko roztwory do wstrzykiwań / infuzji | Indywidualnie ustalane przez lekarza, zwykle jak u dorosłych |
| Doustne postaci (tabletki, roztwór doustny) | Nie zaleca się u dzieci | Brak danych |


















