Dawkowanie kwasu traneksamowego – ogólne zasady
Kwas traneksamowy (Acidum tranexamicum) jest lekiem hamującym krwawienia, stosowanym w różnych sytuacjach klinicznych. Schemat dawkowania zależy od postaci leku (tabletki, roztwór doustny, roztwór do wstrzykiwań), drogi podania, wieku pacjenta oraz obecności chorób towarzyszących, zwłaszcza zaburzeń czynności nerek12345.
Postacie i drogi podania
- Tabletki powlekane: stosowane doustnie67
- Roztwór doustny: przyjmowany doustnie, np. po otwarciu ampułki i wlania jej zawartości do szklanki8
- Roztwór do wstrzykiwań: podawany wyłącznie powoli dożylnie lub w infuzji, nigdy domięśniowo35
Dawkowanie u dorosłych
- Tabletki powlekane / roztwór doustny: zwykle od 2 do 4 g na dobę, podzielone na 2 lub 3 dawki (czyli 4–8 tabletek po 500 mg lub 2–4 ampułki roztworu po 1 g)12
- Roztwór do wstrzykiwań: 0,5–1 g kwasu traneksamowego powoli dożylnie dwa do trzech razy na dobę w leczeniu miejscowej fibrynolizy; w leczeniu uogólnionej fibrynolizy: 1 g co 6–8 godzin (czyli 15 mg/kg masy ciała)345
Dawkowanie w wybranych wskazaniach (na przykładzie tabletek powlekanych)
- Miejscowa fibrynoliza: 15–25 mg/kg masy ciała dwa do trzech razy na dobę7
- Obfite miesiączki: 2 tabletki (po 500 mg) trzy razy na dobę przez maksymalnie 4 dni; w wyjątkowych przypadkach dawkę można zwiększyć, ale nie przekraczać 4 g (8 tabletek) na dobę7
- Ciężkie krwawienia z nosa: 2 tabletki trzy razy na dobę przez 7 dni7
- Konizacja szyjki macicy: 3 tabletki trzy razy na dobę przez 12–14 dni9
- Profilaktyka krwotoków po urazie w oku: 2–3 tabletki trzy razy na dobę przez 7 dni9
- Hemofilia (przed ekstrakcją zęba): 2–3 tabletki co 8 godzin przez 6–8 dni9
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Wszystkie postacie: zalecana dawka to 20 mg/kg masy ciała na dobę, podzielona na kilka dawek12345
- W przypadku zabiegów kardiochirurgicznych: pierwszy wlew w bolusie 10 mg/kg po wprowadzeniu do znieczulenia, następnie wlew ciągły 10 mg/kg/godzinę i na koniec kolejne 10 mg/kg na zakończenie krążenia pozaustrojowego101112
Pacjenci w podeszłym wieku
Zmniejszenie dawki nie jest konieczne, o ile nie występuje niewydolność nerek. Jeśli jednak występują zaburzenia czynności nerek, należy stosować zmodyfikowane dawki tak jak u innych pacjentów z niewydolnością nerek131415.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
U pacjentów z niewydolnością nerek dawkę należy zmniejszyć zgodnie ze stężeniem kreatyniny w surowicy. W ciężkiej niewydolności nerek stosowanie kwasu traneksamowego jest przeciwwskazane345.
- Stężenie kreatyniny 120–249 µmol/l: 10 mg/kg co 12 godzin
- Stężenie kreatyniny 250–500 µmol/l: 10 mg/kg co 24 godziny
- Stężenie kreatyniny >500 µmol/l: 5 mg/kg co 24 godziny
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Nie ma konieczności zmiany dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby345.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
Brak szczegółowych informacji o konieczności modyfikacji dawkowania w ciąży i w okresie karmienia piersią. Ostateczną decyzję o zastosowaniu kwasu traneksamowego w tych grupach podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę korzyści i potencjalne ryzyko321.
- Kwas traneksamowy może być stosowany w różnych sytuacjach – od krwotoków miesiączkowych po ciężkie krwawienia pooperacyjne czy krwotoki w przebiegu chorób układu moczowego.
- W przypadku stosowania u dzieci, szczególnie podczas zabiegów kardiochirurgicznych, dawkowanie jest indywidualnie dostosowywane i wymaga szczególnej ostrożności.
- W razie wystąpienia zaburzeń widzenia lub drgawek podczas terapii należy natychmiast poinformować lekarza.
- U pacjentów z czynnikami ryzyka zakrzepicy lub stosujących doustne środki antykoncepcyjne wymagane jest zachowanie szczególnej ostrożności podczas terapii kwasem traneksamowym1617.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Tabletki powlekane: nie należy przekraczać 4 g na dobę (8 tabletek po 500 mg)7
- Roztwór doustny i dożylny: nie określono jednoznacznie maksymalnej dawki, jednak należy przestrzegać zalecanych schematów dawkowania i nie przekraczać wyznaczonych dawek dla danej postaci leku23
- Ryzyko przedawkowania: objawy mogą obejmować zawroty głowy, ból głowy, niedociśnienie, drgawki. W razie przedawkowania stosuje się leczenie objawowe1819
Podsumowanie – dawkowanie kwasu traneksamowego u różnych grup pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (tabletki/roztwór doustny) | 2–4 g na dobę w 2–3 dawkach podzielonych |
| Dorośli (roztwór do wstrzykiwań) | 0,5–1 g powoli dożylnie 2–3 razy/dobę lub 1 g co 6–8 godzin |
| Dzieci powyżej 1. roku życia | 20 mg/kg mc./dobę, podzielone na kilka dawek |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych, jeśli nie ma niewydolności nerek |
| Pacjenci z łagodną/umiarkowaną niewydolnością nerek |
|
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek | Przeciwwskazane |
| Pacjenci z zaburzeniami wątroby | Nie wymaga modyfikacji dawki |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Decyzja lekarza indywidualna |


















