Wprowadzenie do działań niepożądanych immunoglobuliny ludzkiej przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B
Immunoglobulina ludzka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (Immunoglobulinum humanum hepatitidis B) jest stosowana w profilaktyce i leczeniu zakażeń wirusem HBV, szczególnie u osób narażonych na kontakt z wirusem lub po przeszczepieniu wątroby. Jak każda substancja czynna, może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta muszą one wystąpić12345. Profil oraz nasilenie tych objawów zależą od drogi podania (dożylna, domięśniowa, podskórna), dawki, postaci leku, a także od indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, stan zdrowia czy inne przyjmowane leki43. W większości przypadków działania niepożądane są łagodne lub umiarkowane, ale mogą zdarzyć się także reakcje poważniejsze, wymagające pilnej interwencji14. Decyzja o zastosowaniu tej immunoglobuliny powinna zawsze uwzględniać bilans korzyści i ryzyka4.
Działania niepożądane – zależność od drogi podania i postaci leku
W zależności od tego, czy immunoglobulina podawana jest dożylnie, domięśniowo czy podskórnie, mogą wystąpić różnice w typie i częstości działań niepożądanych. W przypadku podania dożylnego i domięśniowego, niektóre reakcje, jak poważne reakcje alergiczne czy nagłe obniżenie ciśnienia, mogą wystąpić rzadziej, ale są bardziej niebezpieczne43. Po podaniu podskórnym najczęściej obserwuje się miejscowe objawy w miejscu wstrzyknięcia, które zwykle są łagodne i przemijające5.
Działania niepożądane według częstości występowania
Bardzo często (≥1/10)
- W przypadku niektórych preparatów podskórnych, najczęściej zgłaszane są reakcje w miejscu podania, takie jak ból, pokrzywka, krwiak czy rumień6.
Często (≥1/100 do <1/10)
- Objawy w miejscu wstrzyknięcia: ból, rumień, obrzęk, stwardnienie, uczucie ciepła, świąd, wysypka, swędzenie176.
Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
- Nadwrażliwość (reakcje alergiczne)16.
- Wstrząs anafilaktyczny (pojedyncze przypadki)18.
- Ból głowy1.
- Ból stawów1.
- Nudności, wymioty1.
- Odczyny skórne, rumień, świąd1.
- Gorączka, złe samopoczucie, dreszcze1.
- Reakcje miejscowe: obrzęk, bolesność, stwardnienie, uczucie gorąca, świąd, wysypka1.
Bardzo rzadko (<1/10 000)
- Wstrząs anafilaktyczny1.
- Powikłania zakrzepowo-zatorowe, takie jak zawał serca, udar mózgu, zator płucny, zakrzepica żył głębokich4.
- Ostra niewydolność nerek4.
- Ostre potransfuzyjne uszkodzenie płuc (TRALI)4.
Częstość nieznana
- Ból głowy, zawroty głowy278.
- Tachykardia (przyspieszone bicie serca)278.
- Obniżenie ciśnienia krwi278.
- Reakcje skórne, wysypka, świąd278.
- Gorączka, złe samopoczucie, dreszcze278.
- Ból stawów278.
- Ostra niewydolność nerek8.
- Większość działań niepożądanych immunoglobuliny ludzkiej przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B ustępuje samoistnie i ma łagodny przebieg, zwłaszcza jeśli dotyczą miejsca podania.
- W przypadku wystąpienia poważnych objawów, takich jak nagła duszność, silna reakcja alergiczna lub zaburzenia świadomości, należy natychmiast zgłosić się po pomoc medyczną.
- Dzieci i dorośli mają podobny profil działań niepożądanych.
- Możliwość wystąpienia działań niepożądanych nie powinna zniechęcać do leczenia, jeśli korzyści przeważają nad ryzykiem.
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Każde podejrzenie wystąpienia działania niepożądanego podczas stosowania immunoglobuliny ludzkiej przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B powinno być zgłaszane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub do podmiotu odpowiedzialnego za dany produkt. Zgłaszanie działań niepożądanych pozwala na bieżąco monitorować bezpieczeństwo stosowania leku i minimalizować ryzyko dla pacjentów910111213.
Tabela – działania niepożądane immunoglobuliny ludzkiej przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Układ immunologiczny | Nadwrażliwość | Wstrząs anafilaktyczny | Nadwrażliwość, wstrząs anafilaktyczny | |||
| Układ nerwowy | Ból głowy | Ból głowy | Ból głowy, zawroty głowy | |||
| Serce | Tachykardia, kołatanie serca, dyskomfort w okolicy serca | |||||
| Naczynia krwionośne | Obniżenie ciśnienia krwi, nadciśnienie | |||||
| Żołądek i jelita | Ból w nadbrzuszu | Nudności, wymioty | Nudności, wymioty | |||
| Skóra i tkanka podskórna | Odczyny skórne, rumień, świąd | Reakcje skórne, wysypka, świąd | ||||
| Mięśnie i stawy | Ból stawów | Ból stawów, skurcze mięśni | ||||
| Nerki | Ostra niewydolność nerek | Ostra niewydolność nerek | ||||
| Ogólne i miejscowe | Ból, rumień, obrzęk, świąd, stwardnienie, wysypka, pokrzywka, krwiak w miejscu wstrzyknięcia | Ból w miejscu wstrzyknięcia | Gorączka, złe samopoczucie, dreszcze, obrzęk, bolesność, stwardnienie, uczucie gorąca, świąd, wysypka | Gorączka, złe samopoczucie, dreszcze, znużenie, zmęczenie | ||
| Inne powikłania | Powikłania zakrzepowo-zatorowe, TRALI |
Immunoglobulina ludzka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B – bezpieczeństwo i profil działań niepożądanych
Immunoglobulina ludzka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B jest substancją stosowaną w różnych sytuacjach klinicznych, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Większość działań niepożądanych jest łagodna i dotyczy głównie miejsca podania. Objawy ogólne, takie jak ból głowy, gorączka, nudności czy ból stawów, są stosunkowo rzadkie i zwykle ustępują samoistnie. Poważniejsze reakcje, takie jak wstrząs anafilaktyczny czy ostra niewydolność nerek, zdarzają się bardzo rzadko, jednak wymagają natychmiastowej interwencji. Regularne monitorowanie i świadomość możliwych objawów pozwalają na bezpieczne stosowanie tej immunoglobuliny, przy zachowaniu korzyści z jej działania ochronnego12345.


















