Glukagon – bezpieczeństwo stosowania w różnych grupach pacjentów
Stosowanie glukagonu jest ogólnie bezpieczne, ale wymaga uwagi u osób z pewnymi schorzeniami, takimi jak niektóre nowotwory czy przewlekłe niedobory glikogenu. W większości przypadków nie ma konieczności dostosowania dawki dla osób starszych, pacjentów z zaburzeniami pracy nerek czy wątroby1234.
Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
- Glukagon nie przenika przez łożysko, a jego stosowanie u kobiet w ciąży nie wykazało negatywnego wpływu na przebieg ciąży ani zdrowie dziecka5678.
- W okresie karmienia piersią glukagon jest bardzo szybko usuwany z organizmu matki, a jego ilość przenikająca do mleka jest znikoma i nie wpływa na dziecko5678.
- Nie stwierdzono również wpływu glukagonu na płodność9101112.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
- Glukagon sam w sobie nie upośledza istotnie zdolności do prowadzenia pojazdów czy obsługi maszyn13141516.
- Jednak po ciężkiej hipoglikemii, dla której stosuje się glukagon, pacjent może mieć zaburzenia koncentracji i nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn do momentu powrotu do pełnej sprawności13141516.
- Glukagon jest skutecznym rozwiązaniem w przypadku ciężkiej hipoglikemii, ale zawsze po jego podaniu należy spożyć węglowodany, aby zapobiec ponownemu spadkowi poziomu cukru we krwi.
- Substancja nie zadziała u osób z niedoborem glikogenu – na przykład u pacjentów głodujących, z przewlekłą hipoglikemią lub niedoczynnością nadnerczy.
- Nie zaleca się stosowania glukagonu u osób z guzem chromochłonnym (nowotwór nadnerczy) oraz u osób z nadwrażliwością na substancję czynną.
- W przypadku wyspiaka trzustki należy zachować ostrożność, gdyż możliwe jest wywołanie hipoglikemii po początkowym wzroście poziomu cukru.
Interakcje z alkoholem
- Nie opisano bezpośrednich interakcji glukagonu z alkoholem w dostępnych dokumentach źródłowych.
- Warto jednak pamiętać, że u osób z hipoglikemią poalkoholową skuteczność glukagonu może być ograniczona17181920.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
- Podobnie jak w przypadku nerek, nie jest konieczna zmiana dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby1234.
Stosowanie glukagonu u seniorów
- Glukagon można stosować u osób starszych bez konieczności modyfikowania dawki, jednak dostępne dane dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa są ograniczone, szczególnie u osób powyżej 75. roku życia1234.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- U dzieci poniżej 2. roku życia nie określono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania glukagonu1234.
- U osób z niedoborem glikogenu, przewlekłą hipoglikemią, niedoczynnością nadnerczy lub będących na czczo przez dłuższy czas skuteczność glukagonu może być bardzo ograniczona lub wręcz brak efektu17181920.
- W przypadku obecności guza chromochłonnego (nowotwór nadnerczy) glukagon jest przeciwwskazany21222324.
- U osób z wyspiakiem trzustki lub guzem glukagonowym należy zachować ostrożność, gdyż mogą wystąpić niepożądane reakcje związane z poziomem cukru we krwi17181920.
- Każda ampułka lub wstrzykiwacz to pojedyncza dawka – nie wolno ich używać ponownie.
- Roztwór przed podaniem powinien być klarowny, bezbarwny do jasnożółtego, bez cząstek stałych.
- Po podaniu glukagonu należy jak najszybciej skontaktować się z pogotowiem, nawet jeśli pacjent odzyskał przytomność.
- W przypadku braku efektu po 15 minutach można podać dodatkową dawkę z nowego urządzenia.
- Otoczenie pacjenta powinno być poinformowane o możliwości użycia glukagonu w nagłych przypadkach.
Podsumowanie – glukagon a bezpieczeństwo w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Osoby w podeszłym wieku | Można stosować | Brak konieczności modyfikacji dawki, ograniczone dane dla osób powyżej 75 lat |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek | Można stosować | Brak konieczności modyfikacji dawki |
| Pacjenci z zaburzeniami wątroby | Można stosować | Brak konieczności modyfikacji dawki |
| Kobiety w ciąży | Można stosować | Nie przenika przez łożysko, brak szkodliwego wpływu |
| Karmiące piersią | Można stosować | Bardzo małe ilości w mleku, brak wpływu na dziecko |
| Dzieci powyżej 2 lat | Można stosować | Brak danych dla dzieci poniżej 2 lat |
| Prowadzenie pojazdów | Zachować ostrożność | Nie prowadzić pojazdów po ciężkiej hipoglikemii do pełnego powrotu do zdrowia |
| Alkohol | Zachować ostrożność | Możliwa nieskuteczność przy hipoglikemii poalkoholowej |
| Pacjenci z guzem chromochłonnym | Nie stosować | Przeciwwskazanie |
| Pacjenci z wyspiakiem trzustki lub guzem glukagonowym | Zachować ostrożność | Ryzyko hipoglikemii po początkowym wzroście glukozy |
| Osoby z niedoborem glikogenu, przewlekłą hipoglikemią, niedoczynnością nadnerczy | Może być nieskuteczny | Glukagon nie zadziała lub zadziała słabo |


















