Glukagon – bezpieczeństwo stosowania w różnych grupach pacjentów

Stosowanie glukagonu jest ogólnie bezpieczne, ale wymaga uwagi u osób z pewnymi schorzeniami, takimi jak niektóre nowotwory czy przewlekłe niedobory glikogenu. W większości przypadków nie ma konieczności dostosowania dawki dla osób starszych, pacjentów z zaburzeniami pracy nerek czy wątroby1234.

Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

  • Glukagon nie przenika przez łożysko, a jego stosowanie u kobiet w ciąży nie wykazało negatywnego wpływu na przebieg ciąży ani zdrowie dziecka5678.
  • W okresie karmienia piersią glukagon jest bardzo szybko usuwany z organizmu matki, a jego ilość przenikająca do mleka jest znikoma i nie wpływa na dziecko5678.
  • Nie stwierdzono również wpływu glukagonu na płodność9101112.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

  • Glukagon sam w sobie nie upośledza istotnie zdolności do prowadzenia pojazdów czy obsługi maszyn13141516.
  • Jednak po ciężkiej hipoglikemii, dla której stosuje się glukagon, pacjent może mieć zaburzenia koncentracji i nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn do momentu powrotu do pełnej sprawności13141516.
Ważne dla pacjentów z cukrzycą:

Interakcje z alkoholem

  • Nie opisano bezpośrednich interakcji glukagonu z alkoholem w dostępnych dokumentach źródłowych.
  • Warto jednak pamiętać, że u osób z hipoglikemią poalkoholową skuteczność glukagonu może być ograniczona17181920.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

  • Nie jest wymagane dostosowanie dawki glukagonu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek1234.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

  • Podobnie jak w przypadku nerek, nie jest konieczna zmiana dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby1234.

Stosowanie glukagonu u seniorów

  • Glukagon można stosować u osób starszych bez konieczności modyfikowania dawki, jednak dostępne dane dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa są ograniczone, szczególnie u osób powyżej 75. roku życia1234.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

  • U dzieci poniżej 2. roku życia nie określono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania glukagonu1234.
  • U osób z niedoborem glikogenu, przewlekłą hipoglikemią, niedoczynnością nadnerczy lub będących na czczo przez dłuższy czas skuteczność glukagonu może być bardzo ograniczona lub wręcz brak efektu17181920.
  • W przypadku obecności guza chromochłonnego (nowotwór nadnerczy) glukagon jest przeciwwskazany21222324.
  • U osób z wyspiakiem trzustki lub guzem glukagonowym należy zachować ostrożność, gdyż mogą wystąpić niepożądane reakcje związane z poziomem cukru we krwi17181920.
Najważniejsze zasady bezpiecznego stosowania glukagonu:

  • Każda ampułka lub wstrzykiwacz to pojedyncza dawka – nie wolno ich używać ponownie.
  • Roztwór przed podaniem powinien być klarowny, bezbarwny do jasnożółtego, bez cząstek stałych.
  • Po podaniu glukagonu należy jak najszybciej skontaktować się z pogotowiem, nawet jeśli pacjent odzyskał przytomność.
  • W przypadku braku efektu po 15 minutach można podać dodatkową dawkę z nowego urządzenia.
  • Otoczenie pacjenta powinno być poinformowane o możliwości użycia glukagonu w nagłych przypadkach.

Podsumowanie – glukagon a bezpieczeństwo w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Osoby w podeszłym wieku Można stosować Brak konieczności modyfikacji dawki, ograniczone dane dla osób powyżej 75 lat
Pacjenci z zaburzeniami nerek Można stosować Brak konieczności modyfikacji dawki
Pacjenci z zaburzeniami wątroby Można stosować Brak konieczności modyfikacji dawki
Kobiety w ciąży Można stosować Nie przenika przez łożysko, brak szkodliwego wpływu
Karmiące piersią Można stosować Bardzo małe ilości w mleku, brak wpływu na dziecko
Dzieci powyżej 2 lat Można stosować Brak danych dla dzieci poniżej 2 lat
Prowadzenie pojazdów Zachować ostrożność Nie prowadzić pojazdów po ciężkiej hipoglikemii do pełnego powrotu do zdrowia
Alkohol Zachować ostrożność Możliwa nieskuteczność przy hipoglikemii poalkoholowej
Pacjenci z guzem chromochłonnym Nie stosować Przeciwwskazanie
Pacjenci z wyspiakiem trzustki lub guzem glukagonowym Zachować ostrożność Ryzyko hipoglikemii po początkowym wzroście glukozy
Osoby z niedoborem glikogenu, przewlekłą hipoglikemią, niedoczynnością nadnerczy Może być nieskuteczny Glukagon nie zadziała lub zadziała słabo

Pytania i odpowiedzi

Czy glukagon jest bezpieczny dla kobiet w ciąży?

Tak, glukagon może być stosowany w ciąży – nie przenika przez łożysko i nie wpływa negatywnie na dziecko.1

Czy glukagon można stosować u osób z niewydolnością nerek?

Tak, nie jest wymagane dostosowanie dawki glukagonu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.2

Czy glukagon można podać dzieciom?

Glukagon można stosować u dzieci powyżej 2 lat. Brak danych dotyczących bezpieczeństwa u młodszych dzieci.3

Czy glukagon wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów?

Sam glukagon nie wpływa znacząco na prowadzenie pojazdów, ale po ciężkiej hipoglikemii należy zachować ostrożność.4

Czy glukagon można stosować podczas karmienia piersią?

Tak, glukagon można stosować podczas karmienia piersią – nie wpływa na dziecko.5