REKLAMA

Czym jest mechanizm działania substancji czynnej?

Mechanizm działania substancji czynnej to sposób, w jaki dana substancja wpływa na organizm, by osiągnąć swój efekt leczniczy. W przypadku leków przeciwpadaczkowych, takich jak fenfluramina, istotne jest zrozumienie, jak wpływają one na komórki nerwowe i procesy zachodzące w mózgu, które odpowiadają za napady padaczkowe1. Dzięki poznaniu mechanizmu działania można lepiej przewidzieć skuteczność leku oraz jego bezpieczeństwo w różnych grupach pacjentów.

Warto także wspomnieć o dwóch pojęciach związanych z lekami:

  • Farmakodynamika – opisuje, jak lek działa na organizm, czyli na jakie procesy wpływa i jak osiąga swoje działanie terapeutyczne.
  • Farmakokinetyka – wyjaśnia, co dzieje się z lekiem po jego podaniu: jak jest wchłaniany, rozprowadzany po organizmie, przetwarzany i wydalany.

Oba te aspekty są kluczowe dla zrozumienia, jak działa fenfluramina1.

Jak fenfluramina działa w organizmie?

Fenfluramina działa przede wszystkim poprzez zwiększenie uwalniania serotoniny – jednego z najważniejszych przekaźników chemicznych w mózgu1. Serotonina wpływa na wiele procesów nerwowych, w tym na kontrolę napadów padaczkowych. Fenfluramina pobudza różne rodzaje receptorów serotoninowych, takie jak 5-HT1D, 5-HT2A i 5-HT2C, a także oddziałuje na tzw. receptor sigma-11.

Dzięki temu lek pomaga zmniejszyć częstość i nasilenie napadów padaczkowych u pacjentów z zespołem Dravet oraz zespołem Lennoxa-Gastauta. Co ważne, dokładny mechanizm działania fenfluraminy w tych schorzeniach nie jest jeszcze w pełni poznany, ale jej skuteczność została potwierdzona w badaniach klinicznych1.

  • Fenfluramina działa jako tzw. agonista wybranych receptorów w mózgu, co oznacza, że pobudza te receptory i wywołuje określone efekty, zmniejszając podatność na napady.
  • Może być stosowana razem z innymi lekami przeciwpadaczkowymi, co często poprawia skuteczność leczenia1.
Ważne: Fenfluramina nie działa natychmiast – jej efekt terapeutyczny rozwija się w ciągu kilku dni lub tygodni. U większości pacjentów poprawa pojawia się w ciągu pierwszych dwóch tygodni leczenia, ale u niektórych może być widoczna dopiero po dłuższym czasie. Stosowanie fenfluraminy w połączeniu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi często przynosi najlepsze rezultaty, szczególnie u pacjentów z padaczką oporną na leczenie1.

Jak fenfluramina przemieszcza się i jest przetwarzana w organizmie?

Po podaniu doustnym fenfluramina szybko się wchłania – maksymalne stężenie we krwi osiąga zwykle po 3-5 godzinach2. Pokarm nie wpływa na jej wchłanianie, co oznacza, że można ją przyjmować niezależnie od posiłków2.

Lek wiąże się w około 50% z białkami osocza i rozprowadza się w całym organizmie, głównie w tkankach dobrze ukrwionych3. Fenfluramina jest przekształcana w wątrobie do aktywnego metabolitu – norfenfluraminy, która również działa przeciwpadaczkowo3. Większość leku (ponad 90%) jest wydalana z moczem w postaci metabolitów, a tylko niewielka ilość wydalana jest z kałem4.

  • Czas półtrwania fenfluraminy (czyli czas, po którym połowa dawki zostaje usunięta z organizmu) wynosi około 20 godzin, a jej głównego metabolitu – około 30 godzin4.
  • Stan stacjonarny, czyli moment, gdy ilość leku w organizmie się stabilizuje, osiągany jest po około 4 dniach regularnego przyjmowania fenfluraminy5.
  • Osoby z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby mogą wolniej wydalać lek, co może wymagać dostosowania dawkowania67.

Farmakokinetyka w różnych grupach pacjentów

Badania wykazały, że działanie fenfluraminy nie różni się istotnie między kobietami a mężczyznami, a także nie zależy od masy ciała w szerokim zakresie wartości BMI8. U dzieci, młodzieży i dorosłych z zespołem Lennoxa-Gastauta oraz Dravet parametry farmakokinetyczne są zbliżone5.

U osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby lek może utrzymywać się dłużej w organizmie. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami wątroby czas półtrwania może wydłużyć się nawet do 55 godzin, dlatego w tych przypadkach zalecane jest zmniejszenie dawki9.

Uwaga:

  • Fenfluramina jest wydalana głównie przez nerki, dlatego osoby z chorobami nerek powinny być monitorowane podczas terapii6.
  • W przypadku chorób wątroby, zwłaszcza ciężkich, może być konieczne dostosowanie dawkowania, aby uniknąć nadmiernego nagromadzenia leku w organizmie7.
  • U dzieci i młodzieży farmakokinetyka fenfluraminy jest podobna do dorosłych, co ułatwia ustalanie dawkowania10.

Co wykazały badania przedkliniczne?

Badania przeprowadzone na zwierzętach nie wykazały szczególnego ryzyka dla ludzi przy stosowaniu fenfluraminy w zalecanych dawkach11. W badaniach na szczurach i królikach sprawdzano m.in. wpływ fenfluraminy na rozwój płodu i funkcje rozrodcze. Przy bardzo dużych dawkach, powodujących również toksyczność u matek, obserwowano pewne zaburzenia rozwojowe. Jednak przy dawkach odpowiadających tym stosowanym u ludzi, nie wykazano istotnego ryzyka dla płodu1213.

W badaniach na szczurach potwierdzono także, że fenfluramina i jej metabolity mogą przenikać do mleka matki, jednak nie wykazano negatywnego wpływu na młode przy stosowaniu dawek odpowiadających leczeniu ludzi11.

  • Nie wykazano wpływu na płodność samców, natomiast u samic przy bardzo wysokich dawkach zaobserwowano spadek wskaźnika płodności, co wiązano z toksycznością matczyną1415.
  • Nie odnotowano działania rakotwórczego ani mutagennego w badaniach przedklinicznych11.

Podsumowanie: Fenfluramina – skuteczne wsparcie w leczeniu padaczki opornej

Fenfluramina to nowoczesna substancja czynna, która wspiera leczenie ciężkich postaci padaczki, szczególnie u dzieci i młodzieży z zespołem Dravet oraz zespołem Lennoxa-Gastauta. Jej działanie opiera się na zwiększaniu poziomu serotoniny w mózgu, co prowadzi do zmniejszenia częstości napadów. Fenfluramina szybko się wchłania, długo pozostaje aktywna w organizmie i jest wydalana głównie przez nerki po przekształceniu w wątrobie. Badania przedkliniczne i kliniczne potwierdzają jej bezpieczeństwo i skuteczność przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami1211.

Parametr Fenfluramina Norfenfluramina (metabolit)
Maksymalne stężenie (Cmax) 28,6–68,6 ng/ml (po 3–5 h) 11,7–37,8 ng/ml (po ok. 12 h)
Czas półtrwania ok. 20 godzin ok. 30 godzin
Wiązanie z białkami osocza 50% brak danych
Główna droga wydalania Mocz (ponad 90%) Mocz
Aktywność Przeciwpadaczkowa Przeciwpadaczkowa

Pytania i odpowiedzi

Jak fenfluramina działa na układ nerwowy?

Fenfluramina zwiększa poziom serotoniny w mózgu i pobudza określone receptory, co pomaga zmniejszyć częstość napadów padaczkowych1.

Po jakim czasie pojawia się efekt działania fenfluraminy?

Efekt terapeutyczny pojawia się zwykle w ciągu pierwszych dwóch tygodni leczenia, choć czasem potrzeba więcej czasu16.

Jak długo fenfluramina utrzymuje się w organizmie?

Czas półtrwania fenfluraminy wynosi około 20 godzin, a jej głównego metabolitu – około 30 godzin4.

Czy zaburzenia nerek lub wątroby wpływają na działanie fenfluraminy?

Tak, u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek lub wątroby lek może być wolniej wydalany, co wymaga dostosowania dawkowania67.

REKLAMA