Jak wygląda dawkowanie benserazydu?

Benserazyd zawsze podawany jest w połączeniu z lewodopą, w stałym stosunku 4:1 (cztery części lewodopy na jedną część benserazydu)1234567. Najczęściej dostępny jest w tabletkach, kapsułkach oraz tabletkach do sporządzania zawiesiny doustnej. Każda postać może mieć inną szybkość uwalniania substancji czynnych, co przekłada się na tempo i długość działania leku89.

Standardowe dawkowanie u dorosłych

  • Leczenie rozpoczyna się zwykle od małej dawki: jedna kapsułka 62,5 mg (czyli 50 mg lewodopy + 12,5 mg benserazydu) trzy do czterech razy na dobę101112.
  • Dawkę zwiększa się powoli, zależnie od reakcji pacjenta1012.
  • Optymalny efekt zwykle uzyskuje się przy dobowej dawce odpowiadającej 300-800 mg lewodopy + 75-200 mg benserazydu, podzielonej na co najmniej 3 dawki w ciągu dnia1314.
  • Leczenie podtrzymujące: średnio jedna kapsułka 125 mg (100 mg lewodopy + 25 mg benserazydu) od 3 do 6 razy na dobę1314.
  • Preparaty o przedłużonym uwalnianiu (Madopar HBS) oraz tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej mogą być stosowane zamiennie z postaciami standardowymi, aby uzyskać najlepszy efekt leczenia1314.

Sposób podawania i postacie leku

  • Kapsułki oraz kapsułki o przedłużonym uwalnianiu (HBS) należy połykać w całości, nie rozgryzać1516.
  • Tabletki można rozkruszyć, jeśli pacjent ma trudności z połykaniem1516.
  • Tabletki do sporządzania zawiesiny rozpuszcza się w niewielkiej ilości wody (25-50 ml), zawiesinę należy wypić w ciągu 30 minut od przygotowania1516.
Ważne dla pacjentów:

  • Przyjmowanie leku najlepiej zaplanować na 30 minut przed posiłkiem lub godzinę po posiłku, aby jedzenie nie zmniejszało skuteczności działania1517.
  • U osób z dolegliwościami żołądkowymi lek można popić niewielką ilością napoju lub przyjąć z małym, niskobiałkowym posiłkiem10.
  • Kapsułki o przedłużonym uwalnianiu (HBS) można przyjmować niezależnie od posiłku10.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Benserazyd jest przeciwwskazany u osób poniżej 25. roku życia (lek można stosować tylko u dorosłych z zakończonym rozwojem układu kostnego)181920.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawki. U osób starszych (65–78 lat) lek może utrzymywać się dłużej w organizmie, ale nie wymaga to zmiany schematu dawkowania2122.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Przy łagodnej lub umiarkowanej niewydolności nerek nie ma konieczności zmiany dawki2324.
  • U pacjentów z zespołem niespokojnych nóg poddawanych dializom zaleca się podanie 125 mg (100 mg lewodopy + 25 mg benserazydu) na 30 minut przed dializą2526.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania benserazydu u osób z zaburzeniami czynności wątroby2324.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Benserazyd (w połączeniu z lewodopą) jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji1820.
  • W razie zajścia w ciążę podczas leczenia, należy lek odstawić zgodnie z zaleceniami lekarza18.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Choroba Parkinsona

  • Leczenie rozpoczyna się od niskiej dawki i stopniowo ją zwiększa do optymalnej, indywidualnej dla każdego pacjenta1013.
  • W przypadku wahań działania leku (zjawisko „on-off”), można podawać mniejsze dawki częściej lub zastosować preparaty o przedłużonym uwalnianiu2728.

Zespół niespokojnych nóg (RLS)

  • Maksymalna dawka dobowa benserazydu (w połączeniu z lewodopą) nie powinna przekraczać 500 mg produktu leczniczego Madopar (czyli 400 mg lewodopy + 100 mg benserazydu)2930.
  • W RLS z trudnościami z zasypianiem: 62,5–125 mg na godzinę przed snem, w razie potrzeby zwiększenie do 250 mg2930.
  • W RLS z zaburzeniami snu w nocy: 1 kapsułka o przedłużonym uwalnianiu (HBS) + 1 kapsułka 125 mg na godzinę przed snem2930.
  • W przypadku trudności z zasypianiem i zaburzeniami snu oraz dodatkowymi objawami w ciągu dnia – dodatkowa dawka 125 mg, ale nie przekraczać 500 mg na dobę2526.
  • U osób z niewydolnością nerek poddawanych dializom: 125 mg na 30 minut przed dializą2526.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Dla zespołu niespokojnych nóg (RLS) nie należy przekraczać 500 mg produktu leczniczego Madopar na dobę2930.
  • W przypadku przedawkowania mogą wystąpić nasilone działania niepożądane ze strony układu krążenia, przewodu pokarmowego i układu nerwowego (np. zaburzenia rytmu serca, nudności, niepokój, ruchy mimowolne)3132.
  • Objawy przedawkowania postaci o przedłużonym uwalnianiu mogą wystąpić z opóźnieniem31.
Informacja dla pacjentów przyjmujących benserazyd:

Przyjmowanie benserazydu w połączeniu z lewodopą wymaga indywidualnego dostosowania dawki przez lekarza. Bardzo ważne jest, aby nie przekraczać maksymalnych zalecanych dawek, szczególnie w przypadku leczenia zespołu niespokojnych nóg. Należy pamiętać, że nagłe odstawienie leku może być niebezpieczne – leczenie powinno być przerywane stopniowo i pod kontrolą specjalisty3334. Przeciwwskazania obejmują m.in. wiek poniżej 25 lat, ciążę, ciężką niewydolność nerek lub wątroby oraz niektóre zaburzenia psychiczne.

Benserazyd – przegląd dawkowania w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli Początkowo 12,5 mg benserazydu (w połączeniu z 50 mg lewodopy) 3-4 razy na dobę; dawkę zwiększać stopniowo. Dawka podtrzymująca: zwykle 25 mg benserazydu (z 100 mg lewodopy) 3-6 razy na dobę. Maksymalna dobowa dawka zależy od indywidualnej tolerancji (zazwyczaj 75–200 mg benserazydu na dobę)1314.
Dzieci i młodzież Przeciwwskazane poniżej 25. roku życia1820.
Osoby starsze Brak konieczności rutynowej modyfikacji dawki, ale lek może działać dłużej2122.
Pacjenci z łagodną/umiarkowaną niewydolnością nerek Brak konieczności zmniejszania dawki2324.
Pacjenci z niewydolnością nerek poddawani dializie (RLS) 125 mg benserazydu z 500 mg lewodopy na 30 minut przed dializą2526.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby Brak danych – nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania2324.
Kobiety w ciąży/karmiące Przeciwwskazane1820.
Zespół niespokojnych nóg (RLS) Maksymalna dawka dobowa: 500 mg produktu leczniczego Madopar (czyli 100 mg benserazydu). W zależności od objawów: 62,5–125 mg na godzinę przed snem, w razie potrzeby do 250 mg; dodatkowe dawki w razie potrzeby, ale nie przekraczać 500 mg na dobę29253026.

Benserazyd – elastyczność dawkowania i bezpieczeństwo terapii

Dawkowanie benserazydu jest ściśle uzależnione od indywidualnych potrzeb pacjenta oraz tolerancji na leczenie. Lek podaje się zawsze w połączeniu z lewodopą, co pozwala na skuteczniejsze leczenie objawów choroby Parkinsona oraz zespołu niespokojnych nóg. Przestrzeganie zaleceń dotyczących dawek oraz regularne kontrole lekarskie są kluczowe dla bezpieczeństwa terapii. Szczególnej ostrożności wymagają pacjenci w podeszłym wieku oraz osoby z chorobami nerek lub wątroby. W przypadku wątpliwości dotyczących przyjmowania leku lub wystąpienia niepokojących objawów, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są typowe dawki benserazydu dla dorosłych?

Dawkę początkową stanowi zwykle 12,5 mg benserazydu (z 50 mg lewodopy) 3–4 razy na dobę. Dawka podtrzymująca to najczęściej 25 mg benserazydu (z 100 mg lewodopy) 3–6 razy na dobę12.

Czy benserazyd można stosować u dzieci?

Nie, lek jest przeciwwskazany u osób poniżej 25 lat3.

Czy przy niewydolności nerek trzeba zmieniać dawkę benserazydu?

Nie ma potrzeby modyfikacji dawki przy łagodnej lub umiarkowanej niewydolności nerek4.

Czy benserazyd można stosować w ciąży?

Nie, lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji5.

Jaka jest maksymalna dawka benserazydu w leczeniu zespołu niespokojnych nóg?

Nie należy przekraczać 500 mg produktu leczniczego Madopar na dobę (czyli 100 mg benserazydu)6.