Bezpieczeństwo stosowania awelumabu – najważniejsze informacje
Awelumab jest lekiem biologicznym stosowanym u dorosłych w leczeniu określonych nowotworów. Choć większość pacjentów dobrze toleruje terapię, jego podawanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza u osób z chorobami autoimmunologicznymi, zaburzeniami czynności narządów oraz w określonych sytuacjach klinicznych12.
Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
Stosowanie awelumabu w ciąży nie jest zalecane. Brakuje danych dotyczących bezpieczeństwa, a na podstawie mechanizmu działania tego leku można przypuszczać, że może on niekorzystnie wpływać na rozwijający się płód i zwiększać ryzyko poronienia lub martwego urodzenia34. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii i przez co najmniej miesiąc po jej zakończeniu3.
Nie wiadomo, czy awelumab przenika do mleka matki, ale przeciwciała mogą być obecne w mleku kobiecym, dlatego nie zaleca się karmienia piersią w trakcie leczenia oraz przez minimum miesiąc po ostatniej dawce leku5.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Awelumab nie powinien znacząco wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, jednak u niektórych pacjentów może wywołać zmęczenie6. Zaleca się zachowanie ostrożności do czasu upewnienia się, że lek nie wpływa negatywnie na sprawność psychofizyczną.
- Reakcje związane z infuzją są jednym z najczęstszych i najpoważniejszych działań niepożądanych awelumabu. Objawy takie jak gorączka, dreszcze, spadek ciśnienia, duszność czy wysypka wymagają natychmiastowej reakcji personelu medycznego1.
- Premedykacja lekami przeciwalergicznymi i paracetamolem przed pierwszymi dawkami może ograniczyć ryzyko takich reakcji7.
- Większość reakcji występuje podczas pierwszych czterech podań leku8.
- W przypadku ciężkich reakcji infuzję należy natychmiast przerwać i odstawić lek na stałe9.
Interakcje z alkoholem
Nie ma dostępnych danych na temat interakcji awelumabu z alkoholem. Zaleca się jednak ostrożność, ponieważ alkohol może wpływać na ogólną odporność organizmu i funkcjonowanie narządów, a także nasilać ryzyko działań niepożądanych w trakcie terapii przeciwnowotworowej10.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
Nie ma konieczności modyfikacji dawki awelumabu u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek1112. Brakuje jednak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i dawkowania u osób z ciężką niewydolnością nerek – w tej grupie lek należy stosować z dużą ostrożnością13.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby nie ma konieczności dostosowywania dawki awelumabu1314. W przypadku umiarkowanych lub ciężkich zaburzeń wątroby nie ma wystarczających danych, dlatego stosowanie leku w tej grupie pacjentów wymaga indywidualnej oceny i ostrożności13. Dodatkowo, w przypadku leczenia skojarzonego z aksytynibem ryzyko poważnych działań niepożądanych ze strony wątroby jest wyższe, dlatego konieczna jest częstsza kontrola funkcji wątroby15.
Stosowanie awelumabu u osób starszych
Nie ma konieczności dostosowywania dawki u pacjentów w podeszłym wieku (65 lat i więcej)11. Bezpieczeństwo stosowania w tej grupie jest porównywalne z innymi dorosłymi, jednak zawsze należy monitorować reakcję organizmu na leczenie.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Pacjenci z chorobami autoimmunologicznymi – ryzyko powikłań immunologicznych i zaostrzenia choroby jest wyższe, a decyzja o leczeniu powinna być podejmowana indywidualnie2.
- Osoby po przeszczepie narządu lub z aktywną chorobą autoimmunologiczną były wyłączone z badań klinicznych – w tych przypadkach stosowanie awelumabu wymaga szczególnej ostrożności16.
- Pacjenci z chorobami wymagającymi leczenia immunosupresyjnego, zakażeniem HIV, wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C również powinni być leczeni ostrożnie, po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka16.
- Dzieci i młodzież – bezpieczeństwo i skuteczność stosowania awelumabu nie zostały ustalone w tej grupie wiekowej1117.
- Awelumab może nasilać objawy chorób autoimmunologicznych oraz powodować zaostrzenia tych schorzeń, nawet jeśli są one dobrze kontrolowane2.
- W badaniach klinicznych osoby z aktywnymi chorobami autoimmunologicznymi, po przeszczepach lub z zakażeniami wirusowymi były wyłączone z udziału16.
- W tych przypadkach każda decyzja o wdrożeniu terapii awelumabem wymaga bardzo dokładnej indywidualnej analizy przez lekarza16.
- Może być konieczne częstsze monitorowanie pacjenta oraz ścisła kontrola parametrów laboratoryjnych podczas terapii.
Tabela – Podsumowanie bezpieczeństwa stosowania awelumabu w wybranych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Osoby w podeszłym wieku | Można stosować | Bez konieczności modyfikacji dawki |
| Kobiety w ciąży | Nie zalecane | Może być szkodliwy dla płodu |
| Kobiety karmiące piersią | Nie zalecane | Zalecana przerwa w karmieniu piersią podczas leczenia i miesiąc po zakończeniu |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek (łagodne/umiarkowane) | Można stosować | Bez konieczności modyfikacji dawki |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek | Brak danych | Zachować ostrożność |
| Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami wątroby | Można stosować | Bez konieczności modyfikacji dawki |
| Pacjenci z umiarkowanymi/ciężkimi zaburzeniami wątroby | Brak danych | Stosować ostrożnie, indywidualna ocena |
| Prowadzenie pojazdów | Zachować ostrożność | Może powodować zmęczenie |
| Alkohol | Zachować ostrożność | Brak danych o interakcjach |
| Choroby autoimmunologiczne | Stosować ostrożnie | Podwyższone ryzyko powikłań |
| Dzieci i młodzież | Nie zalecane | Brak ustalonego bezpieczeństwa i skuteczności |
Awelumab – bezpieczeństwo stosowania w praktyce
Awelumab, jako nowoczesny lek immunoonkologiczny, jest skuteczny w leczeniu określonych nowotworów, ale jego stosowanie wymaga czujności i regularnego monitorowania pacjenta. Największe ryzyko poważnych powikłań dotyczy osób z chorobami autoimmunologicznymi, zaburzeniami czynności narządów oraz kobiet w ciąży i karmiących piersią. U większości dorosłych, zwłaszcza w podeszłym wieku oraz z łagodnymi zaburzeniami funkcji nerek czy wątroby, nie ma konieczności zmiany dawkowania. Brakuje natomiast wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa u dzieci, młodzieży oraz osób z ciężkimi zaburzeniami pracy narządów. W każdym przypadku terapia powinna być prowadzona przez doświadczony zespół medyczny, a pacjent powinien być pod stałą kontrolą.


















