Ogólne zasady dawkowania atrakurium

Atrakurium, znany również jako atrakurium bezylan, jest podawany wyłącznie dożylnie w postaci roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosuje się go głównie w celu zwiotczenia mięśni podczas zabiegów chirurgicznych, ułatwienia intubacji dotchawiczej oraz podczas kontrolowanej wentylacji w oddziałach intensywnej terapii12.

Standardowa dawka dla dorosłych

  • Wstrzyknięcie dożylne: Zalecana dawka początkowa wynosi od 0,3 mg/kg do 0,6 mg/kg masy ciała. Zakres ten pozwala uzyskać zwiotczenie mięśni na okres od 15 do 35 minut, w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta i czasu trwania zabiegu34.
  • Intubacja dotchawicza: Najlepsze warunki do intubacji uzyskuje się po podaniu dawki 0,5–0,6 mg/kg masy ciała. Intubację można zwykle wykonać w ciągu 90 sekund od podania leku34.
  • Dawki podtrzymujące: W celu przedłużenia działania można podać dodatkowe dawki 0,1–0,2 mg/kg masy ciała. Podawanie kolejnych dawek nie nasila blokowania przewodnictwa nerwowo-mięśniowego34.

Infuzja ciągła

  • Po podaniu dawki początkowej (0,3–0,6 mg/kg) atrakurium można podawać w postaci infuzji ciągłej, aby utrzymać blokadę mięśni podczas dłuższych zabiegów. Zalecana szybkość infuzji to 0,3–0,6 mg/kg/godzinę56.
  • W przypadku zabiegów kardiochirurgicznych z użyciem krążenia pozaustrojowego, atrakurium można stosować w tym samym schemacie dawkowania57.
  • Obniżona temperatura ciała (25–26°C) powoduje wolniejsze unieczynnianie leku, dlatego w takich warunkach należy zmniejszyć dawkę infuzyjną nawet o połowę87.
Ważne: Atrakurium musi być podawany przez wykwalifikowany personel medyczny, najlepiej anestezjologa, w warunkach umożliwiających kontrolę oddychania pacjenta. Monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego jest zalecane, aby indywidualnie dostosować dawkę do potrzeb każdego pacjenta, co pozwala uniknąć powikłań i zapewnia bezpieczeństwo stosowania leku910.

Dawkowanie atrakurium w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Dzieci powyżej 1 miesiąca życia: Dawki atrakurium są takie same jak u dorosłych, przeliczone na masę ciała117.
  • Noworodki (poniżej 1 miesiąca): Brak wystarczających danych, dlatego nie zaleca się stosowania atrakurium w tej grupie wiekowej117.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Stosuje się standardowe dawki atrakurium, jednak zaleca się powolne podanie dawki początkowej, najlepiej bliżej dolnej granicy zalecanego zakresu912.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby

  • Atrakurium można podawać w standardowych dawkach, niezależnie od stopnia niewydolności nerek lub wątroby, także w stanach krańcowych912.

Kobiety w ciąży i podczas karmienia piersią

  • Podczas cesarskiego cięcia atrakurium może być stosowany do utrzymania zwiotczenia mięśni, ponieważ nie przenika przez łożysko w istotnej ilości przy zalecanych dawkach (0,3–0,6 mg/kg)4.
  • Brak szczegółowych informacji dotyczących karmienia piersią w dokumentacji źródłowej.

Pacjenci z chorobami sercowo-naczyniowymi

  • Dawka początkowa powinna być podawana powoli, przez co najmniej 60 sekund, aby zminimalizować ryzyko nagłego spadku ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób z hipowolemią912.

Pacjenci w oddziałach intensywnej terapii (OIT)

  • Początkowa dawka atrakurium: 0,3–0,6 mg/kg masy ciała w szybkim wstrzyknięciu dożylnym812.
  • Infuzja ciągła: Dawka podtrzymująca zwykle wynosi 11–13 mikrogramów/kg/min (0,65–0,78 mg/kg/godzinę), ale może się różnić w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta – od 4,5 mikrogramów/kg/min (0,27 mg/kg/godzinę) do 29,5 mikrogramów/kg/min (1,77 mg/kg/godzinę)1110.
  • W miarę upływu czasu zapotrzebowanie na dawkę może się zmieniać, dlatego zalecane jest regularne monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego1110.
Ważne informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania:

  • Atrakurium poraża mięśnie oddechowe, dlatego pacjent zawsze musi mieć zapewnioną możliwość kontrolowanej wentylacji.
  • Nie należy mieszać atrakurium w jednej strzykawce z lekami o odczynie zasadowym (np. tiopental), gdyż może to prowadzić do jego unieczynnienia.
  • U pacjentów z miastenią lub innymi zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego występuje zwiększona wrażliwość na atrakurium – zalecana jest szczególna ostrożność i ewentualne zmniejszenie dawki.
  • Pacjenci z oparzeniami mogą wymagać wyższych dawek atrakurium, zależnie od czasu od oparzenia i jego rozległości1314.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie atrakurium może być nieco inne podczas cesarskiego cięcia (patrz sekcja dotycząca kobiet w ciąży), natomiast poza tym główne wskazania (zabiegi chirurgiczne, intubacja, intensywna terapia) mają podobny schemat dawkowania. W przypadku zabiegów kardiochirurgicznych z krążeniem pozaustrojowym zalecane są takie same dawki, jak w standardowych procedurach57.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

W dokumentacji nie określono jednoznacznie maksymalnej dobowej dawki atrakurium, ale podkreśla się konieczność ścisłego monitorowania i indywidualnego dostosowania dawkowania. Przedawkowanie objawia się nadmiernie przedłużonym zwiotczeniem mięśni. Do czasu powrotu samoistnej czynności oddechowej niezbędne jest utrzymanie drożności dróg oddechowych oraz sztuczna wentylacja. Odwracanie blokady można przyspieszyć stosując inhibitory acetylocholinoesterazy (np. neostygmina) wraz z atropiną lub glikopironium1516.

Tabela podsumowująca dawkowanie atrakurium w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 0,3–0,6 mg/kg mc. dożylnie; dodatkowe dawki 0,1–0,2 mg/kg mc. w razie potrzeby; infuzja: 0,3–0,6 mg/kg/godz.
Dzieci (powyżej 1 miesiąca) Dawka jak u dorosłych (przeliczona na masę ciała); nie zaleca się stosowania u noworodków
Pacjenci w podeszłym wieku Dawka jak u dorosłych, zaleca się powolne podanie dawki początkowej
Niewydolność nerek/wątroby Standardowa dawka, bez konieczności modyfikacji
OIT (intensywna terapia) Początkowo 0,3–0,6 mg/kg mc., następnie infuzja 11–13 μg/kg/min (0,65–0,78 mg/kg/godz.), indywidualna modyfikacja możliwa
Kobiety w ciąży (cesarskie cięcie) Można stosować 0,3–0,6 mg/kg mc.; nie przenika przez łożysko w istotnej ilości
Choroby sercowo-naczyniowe Dawka jak u dorosłych, ale początkową dawkę podawać powoli przez co najmniej 60 sekund

Atrakurium – indywidualne dostosowanie dawki i bezpieczeństwo terapii

Dawkowanie atrakurium wymaga indywidualnego podejścia z uwzględnieniem wieku, masy ciała, stanu ogólnego pacjenta i warunków zabiegu. U większości pacjentów, niezależnie od wieku czy współistniejących chorób, stosuje się standardowe dawki, jednak zawsze należy monitorować reakcję na lek, by zapewnić bezpieczeństwo terapii. W grupach szczególnego ryzyka, jak osoby starsze, pacjenci z zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego czy z oparzeniami, może być konieczna modyfikacja dawki lub ostrożniejsze podawanie. Przestrzeganie zaleceń dotyczących drogi podania, tempa infuzji oraz monitorowania przewodnictwa nerwowo-mięśniowego pozwala zminimalizować ryzyko działań niepożądanych i zapewnić skuteczność leczenia39412.

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie atrakurium u dorosłych?

Zazwyczaj stosuje się 0,3–0,6 mg/kg masy ciała dożylnie; w razie potrzeby można podać dodatkowe dawki 0,1–0,2 mg/kg masy ciała34.

Czy dawkę atrakurium trzeba zmieniać u osób starszych?

Stosuje się standardowe dawki, ale zaleca się powolne podanie dawki początkowej, najlepiej bliżej dolnej granicy zakresu912.

Jak dawkować atrakurium u dzieci?

Dzieci powyżej 1 miesiąca otrzymują dawkę jak dorośli, przeliczoną na masę ciała. Nie zaleca się stosowania u noworodków117.

Jak wygląda dawkowanie atrakurium u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby?

Nie jest wymagana modyfikacja dawki, atrakurium można podawać w standardowych dawkach niezależnie od stopnia niewydolności912.

Jakie są objawy przedawkowania atrakurium?

Przedawkowanie objawia się przedłużonym zwiotczeniem mięśni; konieczna jest sztuczna wentylacja do czasu powrotu oddechu1617.