Jak wygląda dawkowanie atazanawiru?

Atazanawir jest lekiem przeciwwirusowym, który stosuje się przede wszystkim w leczeniu zakażenia wirusem HIV-1. Lek ten jest dostępny w kilku postaciach: kapsułki o różnych dawkach oraz proszek doustny dla najmłodszych dzieci12. Dawkowanie zależy od wieku pacjenta, masy ciała, wybranej postaci leku oraz współistniejących chorób. Kluczowe jest również, by atazanawir był podawany razem z innym lekiem – rytonawirem, który wzmacnia jego działanie34.

Standardowe dawkowanie u dorosłych

  • Zalecana dawka dla dorosłych to 300 mg atazanawiru raz na dobę, podawana z rytonawirem 100 mg raz na dobę, najlepiej w trakcie posiłku345.
  • Kapsułki należy połykać w całości i nie wolno ich dzielić, żuć ani kruszyć6.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

  • Dla dzieci i młodzieży (od 6 do 18 lat) o masie ciała co najmniej 15 kg dawka zależy od masy ciała37:
    • 15 kg do mniej niż 35 kg: 200 mg atazanawiru + 100 mg rytonawiru raz na dobę37.
    • 35 kg i więcej: 300 mg atazanawiru + 100 mg rytonawiru raz na dobę37.
  • Dla dzieci, które nie mogą jeszcze połykać kapsułek, dostępny jest proszek doustny. Dawkowanie proszku także zależy od masy ciała8:
    • 5 do mniej niż 15 kg: 200 mg (4 saszetki) atazanawiru + 80 mg rytonawiru raz na dobę8.
    • 15 do mniej niż 35 kg: 250 mg (5 saszetek) atazanawiru + 80 mg rytonawiru raz na dobę8.
    • 35 kg i więcej: 300 mg (6 saszetek) atazanawiru + 100 mg rytonawiru raz na dobę8.

Dawkowanie u niemowląt

  • Atazanawir w proszku doustnym można stosować u dzieci od 3 miesiąca życia, o masie ciała co najmniej 5 kg8.
  • Nie zaleca się stosowania atazanawiru u dzieci poniżej 3 miesięcy ze względu na ryzyko powikłań ze strony wątroby i mózgu9.
Ważne dla pacjentów z chorobami wątroby i nerek:

  • U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby atazanawir powinien być stosowany ostrożnie, a dawka może wymagać modyfikacji.
  • Nie wolno stosować atazanawiru z rytonawirem u osób z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością wątroby.
  • U osób poddawanych hemodializie (dializie) stosowanie atazanawiru nie jest zalecane.
  • W przypadku łagodnych lub umiarkowanych zaburzeń nerek nie ma potrzeby zmiany dawki, ale lekarz powinien regularnie kontrolować czynność nerek.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci poniżej 6 lat

U dzieci w wieku od 3 miesięcy do 6 lat oraz o masie ciała co najmniej 5 kg stosuje się proszek doustny. Dawkę ustala się na podstawie masy ciała, zgodnie z powyższą tabelą8. Gdy dziecko będzie już w stanie połykać kapsułki, lekarz może zalecić zmianę postaci leku na kapsułki, z ewentualną korektą dawki10.

Pacjenci w podeszłym wieku

Brak szczególnych zaleceń dotyczących zmiany dawkowania u osób starszych, ale lekarz może zalecić dodatkową ostrożność ze względu na ryzyko chorób współistniejących3.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Nie ma konieczności zmiany dawki u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek11.
  • Stosowanie atazanawiru u osób poddawanych hemodializie nie jest zalecane11.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby można stosować standardową dawkę, ale zalecana jest ostrożność.
  • U osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby – dawka atazanawiru (bez rytonawiru) powinna być zmniejszona do 300 mg raz na dobę, a stosowanie z rytonawirem jest przeciwwskazane11.
  • U osób z ciężką niewydolnością wątroby stosowanie atazanawiru jest przeciwwskazane11.

Kobiety w ciąży i matki karmiące

  • W drugim i trzecim trymestrze ciąży standardowa dawka (300 mg atazanawiru + 100 mg rytonawiru) może nie być wystarczająca. W przypadku konieczności stosowania leków zmniejszających stężenie atazanawiru (np. tenofowir lub leki na refluks żołądka), można rozważyć zwiększenie dawki do 400 mg atazanawiru + 100 mg rytonawiru raz na dobę i monitorować stężenie leku we krwi1213.
  • Nie zaleca się stosowania atazanawiru z rytonawirem u kobiet w ciąży, które jednocześnie przyjmują zarówno tenofowir, jak i antagonistę receptora H214.
  • Po porodzie dawkowanie wraca do standardowego schematu dla dorosłych14.
Najważniejsze informacje dotyczące dawkowania atazanawiru:

  • Atazanawir zawsze powinien być przyjmowany razem z rytonawirem, chyba że lekarz zdecyduje inaczej w wyjątkowych przypadkach.
  • Kapsułki i proszek należy przyjmować z posiłkiem, aby zapewnić najlepsze wchłanianie leku.
  • W przypadku pominięcia dawki, jeśli minęło mniej niż 12 godzin – należy przyjąć lek z jedzeniem tak szybko, jak to możliwe. Jeśli minęło więcej niż 12 godzin, nie należy przyjmować pominiętej dawki i kontynuować leczenie według dotychczasowego schematu15.
  • Lekarz powinien indywidualnie dopasować dawkę w szczególnych sytuacjach, np. w ciąży, chorobach wątroby lub nerek.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania lub innych czynników

Dawkowanie atazanawiru jest zasadniczo takie samo w przypadku wszystkich wskazań, czyli leczenia zakażenia HIV-1. W wyjątkowych sytuacjach, np. gdy lekarz zdecyduje o odstawieniu rytonawiru (np. po dłuższym okresie skutecznej terapii), można rozważyć zmianę schematu, ale wyłącznie pod ścisłą kontrolą specjalisty16.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Standardowa maksymalna dawka atazanawiru dla dorosłych to 300 mg na dobę, podawana z 100 mg rytonawiru3.
  • Przekroczenie zalecanej dawki może prowadzić do działań niepożądanych, takich jak żółtaczka czy wydłużenie odstępu PR w sercu17.
  • Nie należy samodzielnie zwiększać dawki – każda zmiana dawkowania powinna być skonsultowana z lekarzem.

Podsumowanie: Atazanawir – dawkowanie dopasowane do potrzeb pacjenta

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 300 mg atazanawiru + 100 mg rytonawiru raz na dobę, z posiłkiem
Dzieci 6–18 lat (15–35 kg) 200 mg atazanawiru + 100 mg rytonawiru raz na dobę, z posiłkiem
Dzieci 6–18 lat (≥35 kg) 300 mg atazanawiru + 100 mg rytonawiru raz na dobę, z posiłkiem
Dzieci 3 miesiące–6 lat (5–15 kg) – proszek doustny 200 mg atazanawiru + 80 mg rytonawiru raz na dobę, z posiłkiem
Dzieci 3 miesiące–6 lat (15–35 kg) – proszek doustny 250 mg atazanawiru + 80 mg rytonawiru raz na dobę, z posiłkiem
Dzieci 3 miesiące–6 lat (≥35 kg) – proszek doustny 300 mg atazanawiru + 100 mg rytonawiru raz na dobę, z posiłkiem
Pacjenci w podeszłym wieku Zwykle jak u dorosłych, ostrożność przy chorobach współistniejących
Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby Jak u dorosłych, ale z ostrożnością
Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby Bez rytonawiru: 300 mg atazanawiru raz na dobę, z posiłkiem
Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby Przeciwwskazane
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek Jak u dorosłych, ale nie zaleca się przy hemodializie
Kobiety w ciąży Zazwyczaj 300 mg atazanawiru + 100 mg rytonawiru, czasem konieczne zwiększenie dawki do 400 mg atazanawiru + 100 mg rytonawiru

3781213

Pytania i odpowiedzi

Jak często należy przyjmować atazanawir?

Atazanawir przyjmuje się raz na dobę, najlepiej podczas posiłku, razem z rytonawirem.1

Czy atazanawir można stosować u dzieci?

Tak, u dzieci od 3 miesięcy życia (proszek doustny) oraz od 6 lat (kapsułki), zgodnie z masą ciała.18

Czy osoby z niewydolnością nerek mogą stosować atazanawir?

Tak, ale nie zaleca się go osobom poddawanym hemodializie.11

Co zrobić, jeśli zapomnę przyjąć dawkę atazanawiru?

Jeśli minęło mniej niż 12 godzin, należy przyjąć dawkę z posiłkiem jak najszybciej. Jeśli minęło ponad 12 godzin, pominąć dawkę i kontynuować leczenie.15

Jakie jest maksymalne dawkowanie atazanawiru?

Standardowa maksymalna dawka to 300 mg na dobę z 100 mg rytonawiru. Zwiększenie dawki tylko na zlecenie lekarza.1