Bezpieczeństwo stosowania afliberceptu – na co zwrócić uwagę?

Stosowanie afliberceptu wymaga szczególnej ostrożności u wybranych grup pacjentów, zwłaszcza u osób z określonymi chorobami oczu, kobiet w ciąży i matek karmiących piersią oraz u osób po niedawnych incydentach zakrzepowo-zatorowych1234.

Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

  • Nie zaleca się stosowania afliberceptu w czasie ciąży, chyba że korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu5678.
  • Badania na zwierzętach wykazały, że wysokie dawki mogą mieć niekorzystny wpływ na rozwój zarodka i płodu5678.
  • Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu678.
  • Nie wiadomo, czy aflibercept przenika do mleka kobiecego. Jako środek ostrożności nie zaleca się karmienia piersią podczas leczenia tą substancją56910.
  • Jeśli zachodzi potrzeba leczenia afliberceptem u matki karmiącej, należy rozważyć przerwanie karmienia piersią lub odłożenie leczenia56910.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

  • Aflibercept może powodować przejściowe zaburzenia widzenia po zabiegu wstrzyknięcia do oka lub po badaniu okulistycznym11121314.
  • Pacjenci nie powinni prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn do czasu, aż wzrok powróci do normy11121314.
Ważne: Po podaniu afliberceptu do oka mogą wystąpić działania niepożądane związane z zabiegiem, takie jak ból, zaczerwienienie, światłowstręt czy niewyraźne widzenie. W przypadku pojawienia się tych objawów należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, ponieważ mogą one świadczyć o poważnym stanie zapalnym oka, który wymaga szybkiego leczenia. Dodatkowo, po zabiegu może nastąpić wzrost ciśnienia wewnątrz oka – dlatego zalecane jest monitorowanie pacjenta przez lekarza tuż po iniekcji1234.

Interakcje z alkoholem

  • Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji afliberceptu z alkoholem15161718.
  • Brak jest danych o bezpośrednich skutkach łączenia tego leku z alkoholem.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

  • Nie przeprowadzono szczególnych badań z udziałem pacjentów z niewydolnością nerek19202122.
  • Dostępne dane nie wskazują jednak na konieczność zmiany dawki afliberceptu w tej grupie pacjentów19202122.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

Stosowanie afliberceptu u seniorów

  • Nie ma konieczności modyfikacji dawki afliberceptu u osób w podeszłym wieku19202122.
  • W badaniach klinicznych większość pacjentów leczonych afliberceptem była w wieku powyżej 65 lat, a nawet 75 lat23242526.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

  • Nie określono bezpieczeństwa i skuteczności afliberceptu u dzieci i młodzieży, dlatego lek nie jest przeznaczony dla tej grupy wiekowej19202122.
  • Szczególną ostrożność należy zachować u osób z niedostatecznie kontrolowaną jaskrą (nie wolno podawać, gdy ciśnienie w oku wynosi ≥30 mmHg)1272829.
  • U pacjentów po udarze, przemijającym ataku niedokrwiennym mózgu lub zawale serca w ciągu ostatnich 6 miesięcy – stosować z ostrożnością303132.
  • Nie zaleca się podawania afliberceptu osobom z czynnym lub podejrzewanym zakażeniem oka bądź ciężkim zapaleniem wnętrza gałki ocznej33343536.
  • W przypadku nadwrażliwości na aflibercept lub inne składniki preparatu nie należy stosować leku33343536.
Ważne:

  • Nie stosuj afliberceptu jednocześnie do obu oczu, ponieważ nie zbadano bezpieczeństwa takiego postępowania na poziomie całego organizmu373839.
  • Nie należy stosować afliberceptu jednocześnie z innymi lekami z grupy anty-VEGF (podawanymi miejscowo do oka lub ogólnoustrojowo), ponieważ brak jest danych na temat bezpieczeństwa takiego połączenia373839.
  • Jeśli występują czynniki ryzyka przedarcia nabłonka barwnikowego siatkówki (np. rozległe odwarstwienie tej warstwy), leczenie afliberceptem powinno być prowadzone ostrożnie374039.
  • W razie przedarciowego odwarstwienia siatkówki lub otworu plamki w stadium 3 lub 4 należy zrezygnować z leczenia afliberceptem374039.
  • Po pęknięciu siatkówki leczenie można wznowić dopiero po jej całkowitym wygojeniu414042.

Tabela: Bezpieczeństwo stosowania afliberceptu w wybranych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Kobiety w ciąży Zachować ostrożność / Nie zalecane Można rozważyć tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko
Kobiety karmiące piersią Zachować ostrożność / Nie zalecane Brak danych; decyzja o przerwaniu karmienia lub leczenia
Seniorzy Można stosować Brak konieczności zmiany dawki
Dzieci i młodzież Nie zalecane Brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności
Osoby z niewydolnością nerek Można stosować Brak konieczności zmiany dawki
Osoby z niewydolnością wątroby Można stosować Brak konieczności zmiany dawki
Prowadzenie pojazdów Zachować ostrożność Nie prowadzić do czasu ustąpienia zaburzeń widzenia
Alkohol Zachować ostrożność Brak danych o interakcjach
Niedostatecznie kontrolowana jaskra Nie zalecane Nie stosować, jeśli ciśnienie w oku ≥30 mmHg
Po niedawnym udarze, zawale Zachować ostrożność Stosować tylko, jeśli korzyści przewyższają ryzyko
Czynne zakażenie lub zapalenie oka Przeciwwskazane Nie stosować

Aflibercept – bezpieczeństwo w praktyce

Aflibercept jest substancją o dobrze poznanym profilu bezpieczeństwa, jednak wymaga zachowania szczególnej ostrożności w wybranych grupach pacjentów oraz podczas określonych stanów klinicznych. U większości dorosłych i seniorów może być stosowany bez konieczności modyfikowania dawki. Szczególne środki ostrożności obowiązują w przypadku kobiet w ciąży, matek karmiących piersią, osób z aktywnymi zakażeniami oka, niektórych chorób oczu oraz po niedawnych incydentach zakrzepowo-zatorowych. Zawsze należy postępować zgodnie z zaleceniami lekarza i nie podejmować samodzielnych decyzji o rozpoczęciu lub kontynuacji leczenia afliberceptem33343536.

Pytania i odpowiedzi

Czy aflibercept można stosować w ciąży?

Nie zaleca się stosowania afliberceptu w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko dla płodu5678.

Czy aflibercept przenika do mleka matki?

Nie wiadomo, czy aflibercept przenika do mleka matki. Nie zaleca się karmienia piersią podczas leczenia56910.

Czy po podaniu afliberceptu można prowadzić samochód?

Nie, dopóki nie ustąpią zaburzenia widzenia po zabiegu lub badaniu okulistycznym11121314.

Czy aflibercept jest bezpieczny dla osób z niewydolnością nerek lub wątroby?

Nie ma potrzeby zmiany dawki u tych pacjentów według dostępnych danych19202122.

Czy aflibercept można podawać dzieciom?

Nie. Bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały ustalone u dzieci i młodzieży19202122.