Z tego artykułu dowiesz się:

• Dlaczego kabina samolotu stanowi wyzwanie dla organizmu seniora z chorobami przewlekłymi?
• Czym jest “zespół klasy ekonomicznej” i kto jest najbardziej narażony na zakrzepicę podczas lotu?
• Jak rozpoznać objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej po podróży?
• Jakie proste nawyki i ćwiczenia skutecznie chronią przed zakrzepami w samolocie?
• Czy wysokie ciśnienie krwi wyklucza podróż samolotem i jak je kontrolować w trakcie lotu?
• Jak prawidłowo spakować leki i dostosować ich dawkowanie przy zmianie stref czasowych?
• Z jakich bezpłatnych udogodnień na lotnisku mogą skorzystać osoby starsze?

Dlaczego lot samolotem wymaga od seniora szczególnego przygotowania?

Podróż samolotem to dla wielu osób początek wymarzonego urlopu, ale dla seniorów z chorobami przewlekłymi może wiązać się z konkretnymi wyzwaniami zdrowotnymi. Kabina samolotu jest sztucznie sprężona do poziomu odpowiadającego wysokości około 1800-2400 metrów nad poziomem morza, co oznacza, że pasażerowie wdychają mniej tlenu niż zwykle. U zdrowych osób nasycenie krwi tlenem może spaść do 90-93%, natomiast u starszych pasażerów z chorobami serca lub płuc nawet do 80%. Do tego dochodzi bardzo niska wilgotność powietrza (zaledwie 10-25%), która sprzyja niezauważalnemu odwodnieniu, a długotrwałe siedzenie ogranicza przepływ krwi w nogach.^1,2,3

Właśnie dlatego wycieczki dla seniorów samolotem wymagają starannego przygotowania. Podstawą jest wizyta u lekarza prowadzącego, najlepiej 4-6 tygodni przed planowanym wylotem. Specjalista oceni, czy lot jest bezpieczny, i udzieli wskazówek dotyczących dawkowania leków, profilaktyki przeciwzakrzepowej oraz ewentualnej potrzeby dodatkowego tlenu na pokładzie. Osoby po niedawnym zawale serca, operacji kardiochirurgicznej czy z niestabilnymi chorobami przewlekłymi powinny odłożyć podróż do czasu uzyskania zgody lekarza. Warto przy tym pamiętać, że sam fakt posiadania rozrusznika serca lub kardiowertera-defibrylatora nie stanowi przeciwwskazania do podróży lotniczej.^2,4,5

Zakrzepica a lot samolotem – skąd się bierze to ryzyko?

“Zespół klasy ekonomicznej”, czyli schorzenie prowadzące do zakrzepicy żył głębokich, to jedno z najczęściej omawianych zagrożeń związanych z podróżami lotniczymi. W ciasnych fotelach pasażerowie siedzą godzinami z ugiętymi nogami, co znacząco spowalnia krążenie krwi w kończynach dolnych. Wielogodzinne pozostawanie w takiej pozycji może ograniczyć przepływ żylny w nogach nawet o trzy czwarte, a jednocześnie nasila produkcję trombiny – enzymu odgrywającego kluczową rolę w tworzeniu się skrzepów. Zakrzepica a lot samolotem to temat dotyczący nie tylko osób starszych, ale seniorzy są szczególnie narażeni ze względu na wiek, częstsze choroby towarzyszące i mniejszą ruchliwość.^3,6,7

Na pokładzie na organizm działają jednocześnie trzy niekorzystne mechanizmy: zastój krwi w żyłach nóg spowodowany długotrwałym siedzeniem, odwodnienie i zagęszczenie krwi wynikające z suchego powietrza w kabinie oraz obniżone ciśnienie tlenu uszkadzające ściany naczyń krwionośnych. Warto wiedzieć, że w pierwszych dniach po locie zakrzepica żylna aż w 95% przypadków nie daje żadnych odczuwalnych dolegliwości, a pierwsze sygnały mogą się ujawnić dopiero po kilku tygodniach, nawet do ośmiu tygodni od podróży.^3,6,7

Kogo najbardziej dotyczy długi lot samolotem i zakrzepica?

Ryzyko zakrzepicy rośnie proporcjonalnie do czasu spędzonego w powietrzu. Przy krótkich lotach, trwających mniej niż 4 godziny, prawdopodobieństwo wystąpienia zakrzepu jest stosunkowo niewielkie (około 0,02%), jednak przy rejsach przekraczających 8 godzin wzrasta ono do blisko 2,7%. Szczególnie niepokojące są dane dotyczące osób po 50. roku życia, u których ryzyko może sięgać nawet 10%. Należy przy tym pamiętać, że zagrożenie nie kończy się wraz z lądowaniem, tylko utrzymuje się jeszcze przez około dwa tygodnie po zakończeniu podróży.⁶

Do grupy podwyższonego ryzyka zakrzepicy podczas długiego lotu samolotem należą w szczególności osoby, u których występuje przynajmniej jeden z poniższych czynników:^3,7,14

• przebyta wcześniej zakrzepica żył głębokich lub zatorowość płucna;
• otyłość (BMI powyżej 30);
• stosowanie hormonalnej terapii zastępczej lub antykoncepcji hormonalnej;
• żylaki kończyn dolnych lub aktywna choroba nowotworowa;
• wrodzone zaburzenia krzepnięcia krwi (trombofilia);
• bardzo wysoki (powyżej 190 cm) lub bardzo niski wzrost (poniżej 160 cm);
• niedawno przebyta operacja, uraz, ciąża lub okres do 6 tygodni po porodzie.

Warto też wiedzieć, że siedzenie przy oknie zwiększa ryzyko dwukrotnie w porównaniu z miejscem przy przejściu, bo pasażer rzadziej wstaje. Dlatego podczas rezerwacji biletu na długi lot samolotem seniorzy powinni wybierać fotel przy przejściu.^3,6,14

Jak rozpoznać objawy zakrzepicy po podróży?

Zakrzepica żył głębokich może dawać charakterystyczne objawy, choć u wielu osób początkowo przebiega bezobjawowo. Najczęstsze sygnały ostrzegawcze to:^6,8,9,10,14

• ból i obrzęk jednej nogi (zwykle łydki lub uda);
• zaczerwienienie lub przebarwienie skóry w bolącym miejscu;
• uczucie ciepła w obrębie dotkniętej kończyny;
• tkliwość i bolesność przy dotyku.

Znacznie groźniejszym powikłaniem jest zatorowość płucna, która powstaje, gdy fragment skrzepu oderwie się i dotrze z prądem krwi do płuc. Jest to stan bezpośrednio zagrażający życiu. Jeśli po podróży pojawią się którekolwiek z poniższych objawów, należy bezzwłocznie wezwać pogotowie:^6,8,14

• nagła duszność lub skrócony oddech;
• ból w klatce piersiowej nasilający się przy głębokim wdechu;
• szybkie lub nieregularne bicie serca;
• kaszel, czasem z odkrztuszaniem krwi;
• omdlenie, zawroty głowy lub nagłe zblednięcie.

Jak skutecznie zapobiegać zakrzepicy podczas lotu?

Zakrzepicy związanej z podróżą lotniczą można skutecznie zapobiegać. Podstawowe zasady profilaktyki obowiązują wszystkich pasażerów, a stosowanie się do nich jest szczególnie ważne podczas długiego lotu samolotem. Oto najważniejsze zalecenia:^6,11,14

• co 1-2 godziny wstawać z fotela i przejść się po kabinie;
• podczas siedzenia wykonywać ćwiczenia stóp: zginanie i prostowanie w stawach skokowych, krążenie stopami, napinanie mięśni łydek;
• pić około 300 ml płynów na każdą godzinę lotu, najlepiej wodę niegazowaną lub napoje izotoniczne;
• unikać alkoholu i nadmiaru kawy, które działają moczopędnie i pogłębiają odwodnienie;
• założyć luźne, wygodne ubranie bez elementów uciskających okolice kostek, kolan czy pasa;
• nie krzyżować nóg i nie trzymać bagażu pod nogami, by nie ograniczać przestrzeni na ruchy.

Strój na podróż samolotem to kwestia, którą wielu pasażerów bagatelizuje. Eleganckie ubrania, przylegające spodnie czy ciasne buty utrudniają swobodny przepływ krwi, gdy siedzimy z ugiętymi nogami, ponieważ ucisk na łydki, uda i pachwiny sprzyja zastojowi żylnemu. Najlepszym wyborem jest luźniejsza odzież, np. dresowa, która nie krępuje ruchów. Powyższe zasady warto stosować podczas każdej podróży trwającej dłużej niż 3 godziny, niezależnie od środka transportu.^6,7,9

Pończochy uciskowe i leki przeciwzakrzepowe – dla kogo?

Osoby z umiarkowanym ryzykiem zakrzepicy powinny oprócz powyższych zasad nosić podczas lotu podkolanówki o stopniowanym ucisku, zapewniające ciśnienie na poziomie kostki 15-30 mm Hg. Badania wykazały, że u pasażerów stosujących pończochy uciskowe zakrzepica występowała u zaledwie 0,2% osób, w porównaniu z 3,7% u tych, którzy ich nie nosili. Podkolanówki sięgające do kolan są równie skuteczne jak te sięgające do uda, a jednocześnie wygodniejsze i tańsze.^2,3,6,7

W przypadku osób z bardzo wysokim ryzykiem (na przykład z aktywną chorobą nowotworową, po niedawnej operacji lub z przebytą zakrzepicą) lekarz może zalecić farmakologiczną profilaktykę. Leki na rozrzedzenie krwi a lot samolotem to temat, który powinien być zawsze omawiany indywidualnie ze specjalistą. Najczęściej stosuje się heparynę drobnocząsteczkową (na przykład enoksaparynę w dawce 40 mg podskórnie) w dniu podróży.^3,11

Warto wiedzieć, że aspiryna nie stanowi skutecznej ochrony przed zakrzepicą żylną. Działa ona wyłącznie na mechanizm płytkowy krzepnięcia, który odpowiada za powstawanie zakrzepów w tętnicach (takich jak te prowadzące do zawału czy udaru), natomiast zakrzepy żylne powstają w wyniku odmiennej kaskady procesów krzepnięcia osoczowego, na którą aspiryna nie ma istotnego wpływu. Osoby na co dzień przyjmujące leki przeciwzakrzepowe (warfarynę lub riwaroksaban) są już farmakologicznie chronione, ale powinny skonsultować podróż z lekarzem.^6,7,14

Wysokie ciśnienie a lot samolotem – czy to bezpieczne?

Nadciśnienie tętnicze to jedna z najczęstszych chorób przewlekłych u seniorów, dlatego pytanie o to, czy lot samolotem podnosi ciśnienie krwi, pojawia się bardzo często. Hałas silników, stres związany z podróżą, zmiana stref czasowych i zakłócenie rytmu snu mogą u osób z nadciśnieniem prowadzić do jeszcze większego wzrostu ciśnienia. Jak podkreślają specjaliści, podróż lotnicza bywa najpoważniejszym „testem wysiłkowym” od tygodni, bo wymaga dźwigania bagaży i szybkiego przemieszczania się po lotniskach.^1,11

Podróżowanie z umiarkowanie kontrolowanym nadciśnieniem nie jest przeciwwskazaniem do lotu, ale niekontrolowane nadciśnienie wymaga indywidualnej decyzji lekarza. Warto też pamiętać, że leki obkurczające błonę śluzową nosa, stosowane na „zatykanie uszu”, mogą podnosić ciśnienie krwi i osoby z ciężkim nadciśnieniem powinny ich unikać.^1,2,11

Jak kontrolować ciśnienie podczas podróży?

Kluczem do bezpiecznego lotu z nadciśnieniem jest konsekwentne przyjmowanie leków. Zmiana stref czasowych może wymagać dostosowania godzin ich przyjmowania, dlatego warto omówić to z lekarzem przed wyjazdem. Dobrym pomysłem jest zabranie przenośnego ciśnieniomierza, ponieważ nadciśnienie zwykle nie daje wyraźnych objawów (bywa wręcz nazywane „cichym zabójcą”) a regularne pomiary są jedynym sposobem kontroli.^11,12,13

Warto zadbać też o redukcję stresu: stosować techniki relaksacyjne, takie jak głębokie oddychanie czy słuchanie muzyki. Osoby z nadciśnieniem powinny unikać nadmiernie słonych posiłków na lotnisku i w samolocie, ponieważ sód zatrzymuje wodę w organizmie i sprzyja wzrostowi ciśnienia. Wiele linii lotniczych umożliwia zamówienie posiłków dietetycznych (w tym o obniżonej zawartości soli) ale trzeba to zgłosić z odpowiednim wyprzedzeniem, zazwyczaj co najmniej 24 godziny przed wylotem.^1,2,12

Jak przewozić leki w samolocie i o czym pamiętać?

Prawidłowe spakowanie leków to jeden z najważniejszych elementów bezpiecznej podróży. Zasada numer jeden: wszystkie leki muszą znajdować się w bagażu podręcznym, nigdy w rejestrowanym. Walizka nadawana do luku może zaginąć lub zostać narażona na skrajne temperatury, a apteczka pokładowa zawiera jedynie ograniczony zestaw preparatów. Oto lista rzeczy, które powinny znaleźć się w podręcznej apteczce:^2,5,11

• wszystkie leki przyjmowane na stałe w oryginalnych opakowaniach z etykietami;
• zapas leków na cały czas wyjazdu plus dodatkowa porcja na co najmniej dwa tygodnie;
• lista preparatów z dawkowaniem oraz zaświadczenie od lekarza (najlepiej po polsku i angielsku);
• specjalne etui chłodzące dla leków wymagających niskiej temperatury;
• karta ICE (In Case of Emergency) z danymi kontaktowymi do bliskich oraz informacjami o chorobach i alergiach.

Zaświadczenie od lekarza jest szczególnie przydatne przy przewożeniu insuliny, heparyny czy innych leków w strzykawkach, ponieważ standardowe przepisy dotyczące płynów w bagażu podręcznym mogą budzić wątpliwości służb bezpieczeństwa. Osoby z rozrusznikiem serca lub kardiowerterem-defibrylatorem powinny dodatkowo mieć przy sobie dokument potwierdzający wszczepienie urządzenia i jego rodzaj. Bramki bezpieczeństwa na lotnisku nie uszkodzą takiego urządzenia, ale warto poinformować obsługę, aby umożliwić kontrolę ręczną zamiast przechodzenia przez wykrywacz metali.^5,1

Co z lekami przy zmianie stref czasowych?

Zmiana stref czasowych to wyzwanie dla osób przyjmujących leki o ściśle określonych porach, zwłaszcza insulinę. Przy podróży na wschód dzień się skraca, więc może być konieczne zmniejszenie dawki insuliny pierwszego dnia po przylocie. Przy podróży na zachód dzień się wydłuża, co może wymagać dodatkowej dawki. Od drugiego dnia w miejscu docelowym można zwykle wrócić do normalnego schematu dawkowania.¹¹

W przypadku leków na nadciśnienie czy choroby serca zasada jest prostsza: należy przyjmować je regularnie, dostosowując godziny do czasu lokalnego, ale unikając podwójnych dawek. Konkretny plan najlepiej ustalić z lekarzem przed wyjazdem. Osoby z cukrzycą powinny dodatkowo zabrać na pokład szybko działającą insulinę w formie wstrzykiwacza pen oraz przekąski na wypadek opóźnień.^1,11

Co senior powinien wiedzieć przed pierwszym lotem samolotem?

Jeśli to pierwszy lot samolotem, co trzeba wiedzieć przede wszystkim? Przede wszystkim to, że polskie lotniska i linie lotnicze oferują szereg udogodnień ułatwiających podróż osobom starszym. Warto z nich skorzystać – wystarczy odpowiednio wcześnie zgłosić swoje potrzeby.

Polskie Linie Lotnicze LOT udostępniają trzy rodzaje asysty, które można wybrać już w formularzu rezerwacyjnym podczas zakupu biletu: pomoc w pokonywaniu dłuższych dystansów na lotnisku, asystę przy wchodzeniu i wychodzeniu z samolotu (w tym z użyciem sprzętu specjalistycznego, np. windy, gdy brak rękawa pasażerskiego) oraz wsparcie przy dotarciu od drzwi samolotu do wyznaczonego miejsca na pokładzie. Potrzebę takiej pomocy należy zgłosić najpóźniej 48 godzin przed wylotem. Usługi te są bezpłatne.¹⁵

Polskie porty lotnicze również dostosowują swoją infrastrukturę do potrzeb starszych podróżnych. Terminale wyposażone są w windy, schody ruchome, przestronne toalety przystosowane dla osób o ograniczonej mobilności, a także wygodne strefy odpoczynku z siedziskami w strefach oczekiwania. Na przykład krakowskie Lotnisko Balice oferuje dodatkowo pomoc w odprawie biletowej, przejściu przez kontrolę bezpieczeństwa oraz dotarciu do bramki odlotu, a także wsparcie przy odbiorze bagażu po przylocie. Z kolei warszawskie Lotnisko Chopina wprowadziło bezpłatną usługę Fast Track dla pasażerów od 70. roku życia, pozwalającą ominąć kolejkę do kontroli bezpieczeństwa. Na lotnisku działa też całodobowy pokój wyciszenia, w którym osoby źle znoszące tłum i hałas mogą się odprężyć i zrelaksować przed dalszą podróżą.^16,17

Przy wyborze miejsca w samolocie najlepiej zdecydować się na fotel przy przejściu, który ułatwia wstawanie i spacery po kabinie. Warto też poprosić o miejsce z większą przestrzenią na nogi – na przykład przy drzwiach ewakuacyjnych.^15,14

Aby lot samolotem przebiegł komfortowo, warto zabrać na pokład:^1,6

• własną butelkę na wodę (do napełnienia po kontroli bezpieczeństwa);
• zdrowe przekąski na wypadek opóźnień;
• coś ciepłego do okrycia – szal lub sweter, ponieważ temperatura w kabinie bywa zmienna;
• wygodne obuwie, łatwe do zdjęcia i założenia;
• ulubioną książkę, krzyżówki lub słuchawki do muzyki, które pomogą się zrelaksować podczas rejsu.

Na rejsach dalekodystansowych oraz wybranych rejsach średniego dystansu LOT oferuje także możliwość zamówienia specjalnych posiłków dostosowanych do wymogów zdrowotnych – na przykład dla diabetyków, bezglutenowych czy o niskiej zawartości soli. Taką potrzebę należy zgłosić nie później niż 24 godziny przed odlotem.^15,2

Jeśli senior cierpi na choroby układu oddechowego, takie jak astma czy POChP, warto poinformować o tym personel pokładowy zaraz po zajęciu miejsca – załoga dysponuje butlami z tlenem i jest przeszkolona w udzielaniu pierwszej pomocy, a w razie potrzeby może skontaktować się z lekarzami na ziemi.^1,5

Jak radzić sobie z jet lagiem i snem w podróży?

Jet lag, czyli rozregulowanie wewnętrznego zegara biologicznego po zmianie stref czasowych, jest bardziej dotkliwy przy podróżach na wschód niż na zachód. Aby złagodzić jego skutki, warto zadbać o odpowiednią ilość snu przed podróżą, a po przylocie jak najszybciej dostosować się do lokalnego czasu. Przy podróży na wschód pomocna jest ekspozycja na poranne światło słoneczne, które pomaga „przestawić” zegar biologiczny.^1,11

Melatonina jest uznawana za skuteczny środek łagodzący objawy jet lagu. Specjaliści przestrzegają jednak przed przyjmowaniem leków nasennych, których pacjent wcześniej nie stosował, ponieważ mogą powodować nieprzewidywalne reakcje w połączeniu z innymi lekami. Co więcej, tabletki nasenne wydłużają okres bezruchu, co zwiększa ryzyko zakrzepicy. Lepiej trzymać się swoich codziennych rytuałów i jeść posiłki o porach odpowiadających lokalnemu czasowi w miejscu docelowym.^1,7,11

Podsumowanie

Podróż samolotem dla seniora z chorobami przewlekłymi jest jak najbardziej możliwa i bezpieczna, pod warunkiem odpowiedniego przygotowania. Najważniejsze kroki to wizyta u lekarza przed wylotem, spakowanie wszystkich leków do bagażu podręcznego w oryginalnych opakowaniach oraz zabranie dokumentacji medycznej. Osoby z nadciśnieniem powinny konsekwentnie przyjmować leki i unikać czynników podnoszących ciśnienie. Profilaktyka zakrzepicy podczas długiego lotu opiera się na regularnym wstawaniu i spacerach po kabinie co 1-2 godziny, ćwiczeniach stóp podczas siedzenia, piciu dużej ilości wody oraz noszeniu wygodnego, luźnego ubrania. Osoby z podwyższonym ryzykiem powinny stosować podkolanówki uciskowe, a w przypadku bardzo wysokiego ryzyka lekarz może zalecić dodatkowe leki przeciwzakrzepowe. Dobrze przygotowany senior może cieszyć się podróżą bez obaw, bo klucz do bezpiecznego lotu leży w świadomym przygotowaniu jeszcze na ziemi.

• Dlaczego kostka może boleć bez żadnego urazu i jakie są najczęstsze przyczyny
• Jak rozpoznać, czy ból kostki to problem poważny czy można go leczyć w domu
• Kiedy ból po wewnętrznej lub zewnętrznej stronie kostki może oznaczać chorobę
• Jakie domowe sposoby najskuteczniej łagodzą ból kostki
• W jakich sytuacjach musisz natychmiast udać się do lekarza
• Co oznacza obrzęk kostki bez urazu i czy to powód do niepokoju
• Jak przygotować się do wizyty u lekarza, żeby maksymalnie ją wykorzystać

Dlaczego kostka boli bez urazu – najczęstsze przyczyny

Czy zdarzyło Ci się obudzić z bolesną kostką, mimo że nie pamiętasz żadnego urazu? To częsty problem, który może zaskoczyć każdego. Kostka to skomplikowana struktura składająca się z wielu kości, ścięgien i mięśni, które mogą boleć z różnych przyczyn – od przeciążenia po choroby autoimmunologiczne. ¹ Co ciekawe, u niektórych osób wrażliwych na zmiany pogody, nawet spadek ciśnienia atmosferycznego może wywołać nagły ból stawów. ² Ważne jest, aby nie bagatelizować takich sygnałów – wczesne rozpoznanie problemu często pozwala na skuteczniejsze leczenie.

Czy wiesz, że charakter bólu może podpowiedzieć jego przyczynę? Ból palący, kłujący czy pulsujący – każdy z nich może wskazywać na inne schorzenie. ³ Szczególnie istotne jest zwrócenie uwagi na to, czy ból nasila się rano po przebudzeniu (typowe dla zapalenia stawów) czy wieczorem po całym dniu aktywności. Jeśli słyszysz trzeszczenie czy pękanie w kostce podczas ruchu, może to oznaczać problemy ze stawem wymagające profesjonalnej oceny. ⁴

Najczęstsze przyczyny bólu kostki bez urazu

Ból kostki po zewnętrznej stronie bez urazu może wynikać z kilku typowych problemów. Zapalenie ścięgna Achillesa to częsta przyczyna, szczególnie u osób aktywnych fizycznie – rozwija się stopniowo i powoduje sztywność, zwłaszcza rano. ¹ Inne częste przyczyny to zapalenie kaletki (wypełnionych płynem woreczków amortyzujących tarcie) oraz problemy związane z płaskostopiem czy wysokim podbiciem, które wpływają na sposób chodzenia. ⁵

Z kolei ból kostki po wewnętrznej stronie bez urazu często wiąże się z dysfunkcją ścięgna piszczelowego tylnego, które podtrzymuje łuk stopy. ¹ Zespół kanału tarsal to kolejna przyczyna – nerw piszczelowy ulega uciskowi, powodując mrowienie i pieczenie, podobnie jak w zespole cieśni nadgarstka. ⁶ Zapalenie powięzi podeszwowej może również przyczyniać się do bólu kostki, szczególnie kłującego bólu w pięcie rano po przebudzeniu. ³

Poważne choroby, które mogą się ukrywać za bólem kostki

Niektóre schorzenia wymagają szczególnej uwagi. Dna moczanowa może powodować nagły, bardzo intensywny ból kostki, często pojawiający się w nocy i tak silny, że budzi ze snu. ¹ Reumatoidalne zapalenie stawów charakteryzuje się symetrycznym bólem (zazwyczaj obu kostek), sztywnością rano trwającą dłużej niż godzinę. ⁴ Toczeń rumieniowaty może powodować ból kostki wraz ze skrajnym zmęczeniem, wysypkami skórnymi i nadwrażliwością na słońce.

Osteoporoza, zwana “cichym kaleka”, może prowadzić do nietypowych złamań kostki, szczególnie u starszych osób, często bez wyraźnych objawów ostrzegawczych. ³ Czy wiedziałeś, że nawet niewłaściwe obuwie może być przyczyną długotrwałego bólu kostki? Buty bez odpowiedniego wsparcia mogą zmienić całą postawę ciała i przeciążać stawy.

Kiedy spuchnięta kostka bez urazu powinna Cię zaniepokoić?

Obrzęk kostki bez urazu może sygnalizować różne problemy – od stosunkowo łagodnych po zagrażające życiu. Przewlekła niewydolność żylna to częsta przyczyna, gdy zastawki w żyłach nóg nie działają prawidłowo. ⁷ Znacznie poważniejsza jest zakrzepica żył głębokich (DVT), która może wystąpić po długich lotach czy okresach bezczynności i stać się zagrożeniem dla życia. ⁸

Inne przyczyny obrzęku to:

• niewydolność serca – osłabione serce nie może skutecznie pompować krwi;
• problemy z nerkami lub wątrobą;
• niedoczynność tarczycy;
• niektóre leki (antydepresanty, pigułki antykoncepcyjne);
• ciąża, szczególnie w trzecim trymestrze.

Skuteczne domowe sposoby na ból kostki

Czy znasz metodę RICE? To podstawa domowego leczenia bólu kostki: odpoczynek (Rest), lód (Ice), ucisk (Compression) i uniesienie (Elevation). ⁹ Przykładaj lód przez 15 minut kilka razy dziennie, a kostę unieś powyżej poziomu serca, gdy to możliwe. Leki przeciwzapalne jak ibuprofen czy naproxen nie tylko łagodzą ból, ale także redukują stan zapalny. ²

Delikatne ćwiczenia rozciągające ścięgno Achillesa i ruchy okrężne kostką pomagają zachować ruchomość stawu. ² Wkładki ortopedyczne mogą znacznie pomóc w przypadku problemów z ustawieniem stopy, a odpowiednie obuwie sportowe jest kluczowe, szczególnie podczas koszykówki czy siatkówki. ⁹

Jakie leki na spuchniętą kostkę bez urazu wybrać?

Domowe sposoby na ból kostki są ważne, ale jeśli kostka boli, ale nie spuchła, to możemy zastosować żele i maści przeciwbólowe. Sprawdzą się tutaj popularne substancje, jak np. diklofenak (Venogel, Dicloziaja, Voltaren Max, Olfen hydrożel), etofenamat (Traumon, Difortan), ibuprofen (Metafen Forte żel, Dip Rilif, Ibum, Nurofen Mięśnie i Stawy) lub naproksen (Naproxen Emo, Opokan Actigel). Te żele stosuje się zwykle kilka razy dziennie, smarując bolące miejsce. Można je stosować podczas obrzęku jak i bez niego. Redukują one obrzęk i ból oraz ewentualny stan zapalny. Pamiętajmy też, że plastry z substancjami przeciwbólowymi, np. Itami, Voltaren forte, Olfen Patch również można stosować tylko często żel będzie lepszym wyborem, bo ciężko dobrze przykleić plaster w okolicach kostki. Dobrym wyborem może być stosowanie maści rozgrzewających (Perskindol Active Classic Gel, Bengay, Maść końska rozgrzewająca, NeoCapsiderm) lub chłodzących (Maść końska chłodząca). Chłodzenie będzie dobre, jeśli towarzyszy nam obrzęk, a rozgrzewanie może być pomocne, jeśli ból kostki wynika z np. przeciążenia lub skurczu mięśni.

Voltaren Max, żel

O produkcie

• lek działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo i zmniejsza obrzęk;
• duża dawka składnika aktywnego;
• nie tłuści;
• nie stosować leku jeśli pacjent jest uczulony na którykolwiek z jego składników lub kwas acetylosalicylowym, ibuprofen lub inne leki stosowane w leczeniu bólu stawów i mięśni, gorączki i stanów zapalnych;
• bezwzględnie nie należy stosować preparatu w trzecim trymestrze ciąży;
• z kolei w trakcie pierwszych sześciu miesięcy ciąży żel można stosować tylko pod kontrolą lekarza przez jak najkrótszy możliwy czas;
• diklofenak przenika do mleka matki w niewielkich ilościach dlatego preparat powinien być stosowany pod kontrolą lekarza.

Traumon, żel

O produkcie

• lek działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo i zmniejsza obrzęk;
• nie tłuści;
• nie należy stosować żelu w przypadku uczulenia na etofenamat, kwas flufenamowy, inne niesteroidowe leki przeciwzapalne lub którykolwiek z pozostałych jego składników;
• nie należy go używać również jeżeli występuje uszkodzenie skóry lub wypryskowe zmiany zapalne na skórze lub błonach śluzowych czy oczach;
• w trakcie używania preparatu oraz w okresie dwóch tygodni po leczeniu należy unikać ekspozycji leczonych miejsc na słońce lub solarium;
• nie wolno stosować preparatu w trzecim trymestrze ciąży;
• w trakcie pierwszych sześciu miesięcy ciąży żel można stosować tylko pod kontrolą lekarza przez jak najkrótszy możliwy czas;
• etofenamat przenika do mleka matki w niewielkich ilościach, dlatego preparat powinien być stosowany pod kontrolą lekarza.

Dip Rilif, żel

O produkcie

• lek działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo i zmniejsza obrzęk;
• nie tłuści;
• nie należy stosować leku w przypadku uczulenia na ibuprofen, inne niesteroidowe leki przeciwzapalne lub którykolwiek z pozostałych jego składników;
• rzadziej mogą wystąpić zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha czy niestrawność;
• stosowanie przez kobiety w ciąży i karmiące nie jest zalecane i powinno się odbywać pod nadzorem lekarza.

Olfen MAX, żel

O produkcie

• lek działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo i zmniejsza obrzęk;
• nie tłuści;
• nie powinno się stosować leku, jeżeli pacjent jest uczulony na diklofenak, niesteroidowe leki przeciwzapalne lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku;
• nie wolno stosować żelu na otwarte rany, uszkodzoną skórę, wypryski;
• nie wolno stosować preparatu w trzecim trymestrze ciąży;
• w trakcie pierwszych sześciu miesięcy ciąży lek można stosować tylko pod kontrolą lekarza przez jak najkrótszy możliwy czas;
• diklofenak przenika do mleka matki w niewielkich ilościach, dlatego preparat powinien być stosowany pod kontrolą lekarza.

Nurofen Mięśnie i Stawy, żel

O produkcie

• lek działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo i zmniejsza obrzęk;
• nie tłuści;
• nie należy stosować leku w przypadku uczulenia na ibuprofen, inne niesteroidowe leki przeciwzapalne lub którykolwiek z pozostałych jego składników;
• stosowanie przez kobiety w ciąży i karmiące powinno się odbywać pod nadzorem lekarza i nie jest zalecane (szczególnie w I i II trymestrze ciąży).

NeoCapsiderm, maść

O produkcie

• leku nie wolno stosować u dzieci, na uszkodzoną skórę oraz w przypadku nadwrażliwości na przetwory z pieprzowca, salicylany lub na pozostałe składniki preparatu;
• lanolina będąca składnikiem maści może wywoływać miejscowe podrażnienia skóry;
• nie należy stosować maści w czasie ciąży i karmienia piersią;
• lek nie może być stosowany przez dzieci.

Ibum, żel

O produkcie

• lek działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo i zmniejsza obrzęk;
• nie tłuści;
• nie powinno stosować się leku w przypadku uczulenia na ibuprofen, inne niesteroidowe leki przeciwzapalne lub którykolwiek z pozostałych składników preparatu;
• stosowanie przez kobiety w ciąży i karmiące powinno się odbywać pod nadzorem lekarza i nie jest zalecane (szczególnie w I i II trymestrze ciąży).

Naproxen Emo, żel

O produkcie

• zawiera naproksen o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym;
• wskazany przy leczeniu bólu mięśniowo-stawowego i choroby zwyrodnieniowej stawów;
• zmniejsza ból i obrzęk;
• można stosować powyżej 3. roku życia.
• nie tłuści – konsystencja żelu;
• podczas stosowania produktu należy unikać ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe (światło słoneczne, solarium).

Bengay, maść

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera substancje o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym;
• wykazuje efekt rozgrzewająco-chłodzący.

Perskindol Active Classic Gel, żel

O produkcie

• wyrób medyczny;
• zawartość mentolu zapewnia efekt rozgrzewająco-chłodzący;
• olejki eteryczne i ekstrakty roślinne rozgrzewają bolące miejsca;
• można stosować od 5. roku życia.

Kiedy natychmiast udać się do lekarza?

Niektóre sytuacje wymagają pilnej konsultacji lekarskiej. Czy wiesz, kiedy nie można zwlekać?

• Ból z gorączką, obrzękiem i zaczerwienieniem – może oznaczać poważną infekcję
• Całkowita utrata zdolności chodzenia
• Drętwienie, mrowienie lub utrata czucia w stopie
• Kostka zmienia kształt lub wygląda zniekształcona
• Ból tak intensywny, że powoduje mdłości
• Niestabilność kostki – wrażenie “podkręcania się” podczas chodzenia

Zapalenie stawów spowodowane infekcją bakteryjną czy zapalenie kości i szpiku to poważne stany wymagające pilnego leczenia. ¹ Pamiętaj – lepiej dmuchać na zimne niż żałować później!

Jak przygotować się do wizyty u lekarza?

Przed wizytą przygotuj szczegółowy opis objawów: kiedy się pojawiły, co je nasila lub łagodzi, jaki mają charakter. ² Weź ze sobą listę wszystkich leków, włączając te bez recepty – niektóre mogą powodować obrzęk. Odnotuj, czy ból nasila się rano czy wieczorem, czy słyszysz nietypowe dźwięki z kostki. ⁴ Im więcej informacji podasz lekarzowi, tym łatwiej będzie mu postawić właściwą diagnozę.

Pytania i odpowiedzi

Podsumowanie

Ból kostki bez urazu może świadczyć o zapaleniu ścięgien, dysfunkcji mięśni lub schorzeniach ogólnoustrojowych jak dna moczanowa czy reumatoidalne zapalenie stawów. Lokalizacja bólu – po zewnętrznej lub wewnętrznej stronie – pozwala wstępnie rozpoznać jego przyczynę. Spuchnięta kostka bez urazu może wskazywać na problemy z żyłami, sercem lub nerkami. W domowym leczeniu skuteczne są metoda RICE, leki przeciwzapalne i odpoczynek. Jeśli ból nasila się, towarzyszy mu gorączka lub problemy z poruszaniem się – koniecznie skonsultuj się z lekarzem.

Choroby zakrzepowo-zatorowe, takie jak zakrzepica żył głębokich czy zatorowość płucna, wymagają skutecznych rozwiązań. Bardzo dobrze, że na rynku pojawia się coraz więcej produktów ze skutecznymi substancjami leczniczymi od nowych producentów. Avoclod, zawierający apiksaban w dawkach 2,5 mg i 5 mg, jest doskonałym wyborem zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu tych powikłań. Lek pomaga również pacjentom z migotaniem przedsionków, zmniejszając ryzyko udarów.

Kolejna nowość jest wykorzystywana w leczeniu pierwotnej małopłytkowości immunologicznej ważnym przełomem jest Eltrombopag Krka, który wspiera produkcję płytek krwi i zmniejsza ryzyko krwawień. Dzięki dawkom 25 mg, 50 mg i 75 mg można precyzyjnie dostosować terapię do potrzeb pacjenta. Podobną skuteczność w zapobieganiu i leczeniu zakrzepicy wykazuje Rivaroxaban Polpharma, dostępny w dawkach 10 mg, 15 mg i 20 mg.

Nie można pominąć Ticagrelor Olpha, leku z tikagrelorem w dawkach 60 mg i 90 mg, który stosowany z kwasem acetylosalicylowym pomaga pacjentom po ostrym zespole wieńcowym lub zawale serca, zmniejszając ryzyko kolejnych zdarzeń sercowych.

Nowe leki w listopadzie w 2024 działające na układ nerwowy

Pacjenci zmagający się z depresją czy stanami lękowymi często potrzebują leków, które pomagają im wrócić do codziennej aktywności. Citalopram Medreg to sprawdzony preparat wykorzystywany w leczeniu depresji, który dzięki dawce 20 mg stabilizuje nastrój i łagodzi objawy lękowe. Z kolei osoby cierpiące na zaburzenia lękowe, fobie społeczne czy ciężką depresję mogą skorzystać z Sertraline Medical Valley, dostępnego w dawkach 50 mg, 100 mg i 150 mg. Nowe produkty z klasycznymi substancjami leczniczymi zwiększają dostępność preparatów dla pacjentów.

Jeśli chodzi o inne schorzenia, to listopad 2024 przyniósł nowy preparat stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego. To Dimethyl fumarate MSN, kapsułki dojelitowe w dawkach 120 mg i 240 mg, które zmniejszają nasilenie rzutów choroby i wspierają pacjentów w kontrolowaniu objawów. Z kolei Pregabalin Medreg, dostępny w dawkach 75 mg i 150 mg, pomaga osobom z bólem neuropatycznym, lękiem uogólnionym oraz padaczką.

Nowe możliwości w onkologii i immunologii

Leczenie zaawansowanego raka prostaty zyskało nowoczesne wsparcie w postaci Enzalutamide STADA, dostępnego w dawkach 40 mg i 80 mg. Lek ten stanowi przełom w terapii nowotworów opornych na tradycyjne metody i w ostatnich miesiącach coraz więcej producentów decyduje się na poszerzenia swojego portfolio o ten lek.

W przewlekłej białaczce szpikowej z chromosomem Philadelphia zastosowanie znalazł Nilotinib Viatris, kapsułki w dawkach 50 mg, 150 mg i 200 mg, które pomagają kontrolować przebieg choroby.

Pacjenci z opornym na leczenie szpiczakiem mnogim mogą skorzystać z preparatów takich jak Pomalidomide Grindeks i Pomalidomide Sandoz w dawkach od 1 mg do 4 mg. Te leki wspierają układ odpornościowy w walce z nowotworem.

Leczenie nadciśnienia i chorób serca

Nadciśnienie to choroba cywilizacyjna, jednak najnowsze metody terapii pozwalają zminimalizować jej negatywne skutki. W walce z nadciśnieniem ważną nowością jest IPAM, łączący peryndopryl, indapamid i amlodypinę. To kompleksowe rozwiązanie umożliwia skuteczne obniżenie ciśnienia i ochronę układu sercowo-naczyniowego. Kolejną opcją jest Jospiten, zawierający lerkanidypinę w dawkach 10 mg i 20 mg, który pomaga pacjentom skutecznie kontrolować ciśnienie krwi.

W grupie nowych leków na nadciśnienie pojawiły się także preparaty łączące w sobie różne substancje czynne. Kanpiduo, łączący kandesartan (8 mg lub 16 mg) z indapamidem (2,5 mg), to innowacyjny lek, który skutecznie obniża ciśnienie krwi. Tolurindo, zawierający telmisartan (40 mg lub 80 mg) oraz indapamid (1,5 mg), jest kolejną opcją dla pacjentów wymagających kompleksowego podejścia w leczeniu nadciśnienia tętniczego.

Uzupełnieniem terapii jest Nebivolol Medreg, dostępny w dawce 5 mg, który wspiera funkcjonowanie serca poprzez zmniejszenie szybkości jego bicia, zapewniając jednocześnie skuteczne obniżenie ciśnienia.

Wsparcie w cukrzycy i chorobach przewodu pokarmowego

Cukrzyca typu 2, jedno z najczęściej diagnozowanych schorzeń metabolicznych, wymaga precyzyjnej kontroli. IRUKA, metformina w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (500 mg, 750 mg, 1000 mg), pomaga pacjentom utrzymać właściwy poziom glukozy we krwi. Dodatkowe wsparcie zapewnia Jazeta Novum, zawierająca sitagliptynę w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, która wspiera regulację glikemii.

Dla osób cierpiących na chorobę wrzodową czy refluks dostępny jest Pantoprazol PHARMLINE, który w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań w dawce 40 mg szybko łagodzi objawy i wspiera regenerację przewodu pokarmowego.

Nowe terapie okulistyczne

Problemy ze wzrokiem, takie jak jaskra czy stany zapalne, są coraz lepiej leczone dzięki nowoczesnym preparatom. Tipifree Combi, krople łączące trawoprost i tymolol, skutecznie obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe, chroniąc nerw wzrokowy przed uszkodzeniem. Infladrop, zawierający bromfenak, działa przeciwzapalnie, przynosząc ulgę pacjentom z różnymi dolegliwościami okulistycznymi.

Inne ważne nowości

Rok 2024 przyniósł także nowe rozwiązania dla pacjentów z problemami wątroby i alergiami. Hepadetox, zawierający tymonacyk w dawce 200 mg, wspiera regenerację wątroby, szczególnie w przypadkach stłuszczenia czy uszkodzenia toksycznego. Flazena, spray do nosa z azelastyną i flutikazonem, przynosi ulgę w alergicznym nieżycie nosa, a Elfluelda – szczepionka przeciw grypie – jest szczególnie polecana dla seniorów.

Nie zabrakło także nowości w medycynie estetycznej. Relfydess, toksyna botulinowa typu A, znalazła zastosowanie w wygładzaniu zmarszczek oraz terapii niektórych schorzeń neurologicznych.

Leki bez recepty (OTC)

Dla osób szukających ulgi w codziennych dolegliwościach pojawiły się nowe preparaty bez recepty. Diclofenac Dr.Max, żel z diklofenakiem, łagodzi ból i obrzęki w przypadku urazów miejscowych. Levosol, krople doustne z lewodropropizyną, skutecznie działają przeciwkaszlowo. Natomiast Sedistress Forte, tabletki powlekane z wyciągiem z ziela męczennicy, oferują naturalne wsparcie w stanach napięcia nerwowego i stresu.

Podsumowanie

Nowe leki wprowadzone w 2024 roku stanowią istotny krok naprzód w leczeniu wielu chorób. Od terapii zakrzepicy i chorób przewlekłych, przez wsparcie w onkologii i neurologii, aż po nowoczesne preparaty okulistyczne i leki OTC – każdy z tych produktów zwiększa szanse na lepsze życie pacjentów. Innowacje te nie tylko poprawiają skuteczność leczenia, ale także dają nadzieję na jeszcze bardziej zaawansowane terapie w przyszłości.

W żyłach kończyn dolnych są zlokalizowane zastawki, które, podobnie jak te w sercu, zapobiegają cofaniu się krwi. Gdy zastawki ulegną osłabieniu lub uszkodzeniu, krew nie może swobodnie przepływać w kierunku serca i zaczyna się cofać oraz gromadzić w żyłach, co nazywa się refluksem żylnym.  Nagromadzona krew powoduje wzrost ciśnienia w naczyniach krwionośnych, co prowadzi do rozszerzania i wydłużania żył, które stają się widoczne jako żylaki kończyn dolnych. Jest to objaw przewlekłej niewydolności żylnej, której mogą towarzyszyć obrzęk, ból, uczucie ciężkości nóg, suchość i świąd skóry, a także skurcze łydek i przebarwienia skóry [1,2].

Żylaki kończyn dolnych – przyczyny

Czynniki ryzyka rozwoju żylaków kończyn dolnych obejmują predyspozycje genetyczne, zaburzenia krążenia, urazy, wrodzone wady naczyń krwionośnych, nadmierną masę ciała, brak aktywności fizycznej, zaparcia, długotrwałe stanie lub siedzenie oraz częste noszenie obuwia na wysokim obcasie [1,2].

Żylaki w młodym wieku – jak je leczyć?

Żylaki kończyn dolnych często są postrzegane jako problem estetyczny, ale brak leczenia może prowadzić do poważniejszych komplikacji, takich jak przewlekła niewydolność żylna, zapalenie żył powierzchownych oraz trudne do leczenia owrzodzeniami żylnymi. Poważnym powikłaniem jest zakrzepica żył głębokich, która polega na tworzeniu zakrzepów krwi w naczyniach krwionośnych kończyn dolnych. Taki zakrzep może się oderwać i przemieścić do innych części ciała, np. do płuc, co może prowadzić do zatoru płucnego – stanu bezpośrednio zagrażającego życiu [1,2].

W lecznictwie stosuje się doustnie takie substancje jak:

• diosmina – naturalny bioflawonoid występujący m.in. w cytrusach, zażywana doustnie chroni naczynia krwionośne, zwiększa ich napięcie, a także zmniejsza rozszerzalność żył i poprawia przepływ krwi [3];
• alfa-escyna – związek saponinowy, stosowana doustnie zmniejsza przepuszczalność ścian naczyń krwionośnych, łagodzi obrzęki i poprawia krążenie krwi [4];
• rutyna – naturalny flawonoid roślinny, po zażyciu doustnych działa przeciwzapalnie i ochronnie na naczynia krwionośne, zmniejszając ich przepuszczalność i zwiększając elastyczność ścian [5].

Preparaty doustne są zarejestrowane wyłącznie dla osób dorosłych, dlatego ich stosowanie u nastolatków powinno być skonsultowane z lekarzem. Od 12. roku życia można bezpiecznie stosować niektóre produkty do aplikacji na skórę. Mogą one pomóc złagodzić objawy niewydolności żylnej, takie jak ból czy obrzęk [1,2].

Jakie preparaty stosować na żylaki u nastolatków?

Leczenie żylaków kończyn dolnych u nastolatków należy prowadzić pod kontrolą chirurga naczyniowego lub flebologa. Specjalista przeprowadzi badanie fizykalne oraz dopplerowskie USG żył, na podstawie których oceni skalę problemu i dobierze skuteczną metodę terapii.

Leki doustne

Leki doustne stosowane w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej są przeznaczone dla osób dorosłych, ale w razie potrzeby lekarz może zalecić ich stosowanie u nastolatków. Dla uzyskania kompleksowych efektów terapeutycznych, leczenie może obejmować jednoczesne stosowanie zarówno preparatów doustnych, jak i miejsowych.

Diosminex, tabletki powlekane

O produkcie

• lek bez recepty;
• zawiera zmikronizowaną diosminę;
• wśród najczęstszych działań niepożądanych wymienia się: nudności, bóle brzucha, biegunkę oraz bóle głowy [3];
• na rynku dostępne są inne leki zawierające diosminę, takie jak Dih, Diohespan, Phlebodia.

Aescin, tabletki

O produkcie

• lek bez recepty;
• zawiera – alfa-escynę pozyskiwaną z nasion kasztanowca zwyczajnego;
• najczęstsze skutki uboczne obejmują: nudności, wymioty, biegunkę i bóle brzucha [4].

Venoruton, tabletki

O produkcie

• to lek bez recepty;
• zawiera rutynę;
• typowe działania niepożądane to: bóle żołądka, nudności, bóle głowy i reakcje alergiczne [5].

Leki stosowane miejscowo

Można również stosować miejscowo preparaty zawierające:

• heparynę – lek przeciwzakrzepowy, przeciwzapalny i przeciwobrzękowy, usprawnia krążenie krwi, zmniejsza ryzyko powstawania zakrzepów w naczyniach krwionośnych i redukuje obrzęki [6];
• escynę – zmniejsza obrzęki, łagodzi stan zapalny i poprawia przepływ krwi w drobnych naczyniach krwionośnych [7];
• tribenozyd – ogranicza przepuszczalność ścian naczyń krwionośnych i zwiększa ich elastyczność [8].

Lioton 1000, żel

O produkcie

• lek bez recepty;
• zawiera heparynę, czyli 
• może być stosowany od 12. roku życia;
• maksymalny czas aplikacji nie powinien przekroczyć 7-14 dni;
• zapewnia efekt chłodzenia;
• formuła ma przyjemny, lawendowy aromat [6];
• dostępne są odpowiedniki, takie jak Heparin Hasco forte, Heparizen Ziaja (są one przeznaczone dla osób dorosłych);

Reparil Gel N, żel

O produkcie

• lek bez recepty;
• zawiera escynę, 
• dodatkowym składnikiem jest działający przeciwbólowo salicylan dietyloaminy;
• może być stosowany od 12. roku życia;
• maksymalny czas kuracji to 1-2 tygodnie [7].

Venogel, żel

O produkcie

• lek bez recepty;
• zawiera escynę i tribenozyd, a także diklofenak sodowy o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym;
• można stosować od 12. roku życia;
• czas trwania terapii bez konsultacji z lekarzem nie powinien przekroczyć 7 dni [8].

Jak zapobiegać powstawaniu żylaków u nastolatków?

Bardzo ważnym aspektem w zapobieganiu rozwojowi żylaków kończyn dolnych zarówno u nastolatków, jak i u osób dorosłych jest odpowiedni styl życia. Należy unikać długotrwałego stania i siedzenia, dbać o regularną aktywność fizyczną oraz wzmacniać mięśnie łydek, które działają jak pompa mięśniowa, wypychająca krew w stronę serca. Kluczowe jest również ograniczenie spożycia soli i zwiększenie ilości błonnika w diecie [1,2].

Jakie są inne metody leczenia żylaków?

Jeśli stosowanie preparatów doustnych i miejscowych oraz zmiana zmiana stylu życia okażą się nieskuteczne, może być konieczne zastosowanie bardziej zaawansowanych terapii mających na celu zamknięcie poszerzonych naczyń krwionośnych. Do technik nieinwazyjnych należą skleroterapia, laseroterapia i ablacja. W przypadku bardziej inwazyjnych zabiegów chirurgicznych można rozważyć flabektomię lub stripping [1,2,10].

Podsumowanie

Żylaki kończyn dolnych mogą pojawić się niemal we wszystkich grupach wiekowych. Warto pamiętać, aby w przypadku zauważenia objawów przewlekłej niewydolności żylnej skonsultować się ze specjalistą. Dzięki temu można zapobiec rozwojowi niewydolności żylnej oraz powikłaniom, jakie może ona powodować.

Hirudoterapia to metoda leczenia polegająca na zastosowaniu specjalnego lekarskiego gatunku pijawek na różnych częściach ciała. Wykorzystywane są m.in.  pijawki azjatycko-południowoeuropejskie (Hirudo verbana), lekarskie (Hirudo medicinalis), afrykańskie (Hirudo troctina) czy azjatyckie (Hirudo orientalis). Nie każda pijawka może zostać dopuszczona do leczenia, powinny one pochodzić ze specjalnych hodowli. Pochodzące z niesprawdzonych źródeł mogą być nośnikami chorób pochodzenia bakteryjnego, pasożytniczego lub wirusowego. Samo leczenie polega na położeniu pijawek na zmienionym chorobowo obszarze ciała. W ciągu ok. 6 h zabiegu pijawka wypija od 5 do 15 ml krwi. Skóra przed zabiegiem powinna być odpowiednio obmyta [1].

Jak wygląda zabieg z pijawkami?

• na skórze, w miejscu zmienionym chorobowo umieszcza się pijawki;
• wydzielają one m.in. hirudynę, która zapobiega krzepnięciu krwi, hementynę  (działa przeciwzakrzepowo i rozkłada już obecne skrzepy), gilantynę (antykoagulant, jest stosowana jako lek antyprzerzutowy) i inne substancje znieczulające, dzięki czemu zabieg nie jest bolesny;
• nie wolno odrywać pijawek, ponieważ wszczepiają się w skórę za pomocą małych ząbków;
• po zakończonym zabiegu pijawki są utylizowane jako odpad niebezpieczny, nie mogą być ponownie wykorzystane, nawet u tego samego pacjenta;
• do 48 h po zabiegu, miejsca aplikacji pijawek mogą nieznacznie krwawić [2].

Na co pomaga leczenie pijawkami?

Można je stosować m.in. w leczeniu:

• ropni,
• zapalenia stawów,
• zaburzeniach żylnych;
• ran po zabiegach chirurgii plastycznej czy przeszczepach skóry;
• stanów zapalnych w przebiegu chorób serca (polepsza się przepływ krwi) [1,3].

Mogą być również wykorzystywane pomocniczo w przypadku takich schorzeń jak m.in.:

• choroba wrzodowa żołądka I dwunastnicy;
• bóle głowy;
• reumatyzm;
• rwa kulszowa;
• zapalenie korzonków;
• miażdżyca;
• żylaki;
• hemoroidy;
• problemy płucne;
• wszelkiego rodzaju schorzenia związane z układem krążenia i przepływem krwi.

Leczenie za pomocą hirudoterapii przyspiesza gojenie się ran. Dodatkowo może być korzystne w przypadku cukrzyków, poprawiając przepływ krwi i ukrwienie kończyn. Pijawki są stosowane również w tzw. kuracjach odmładzających, w szczególności do walki z cellulitem [2].

Czy pijawki są niebezpieczne?

Sam w sobie zabieg stawiania pijawek jest stosunkowo prosty i nie niesie za sobą większego ryzyka. Mogą wystąpić co prawda jego skutki uboczne, ale nie są one groźne dla zdrowia i życia. Występują jednak sytuacje, kiedy nie należy przeprowadzać zabiegu. Przeciwwskazaniami do używania pijawek są m.in.:

• zakrzepica żył głębokich;
• hemofilia;
• niedokrwistość;
• nowotwory (przede wszystkim skóry), w szczególności jeżeli pacjent jest w trakcie chemioterapii;
• zakażenie wirusem HIV;
• wysoka gorączka;
• gruźlica;
• uczulenie na pijawki;
• ciąża [2,3].

Jakie skutki uboczne może powodować leczenie pijawkami?

Jak już wspomniano, hirudoterapia jest stosunkowo bezpiecznym zabiegiem. Jej skutki uboczne pojawiają się rzadko i z reguły są niegroźne dla zdrowia. Mogą zdarzyć się przypadki reakcji nadwrażliwości na substancje pochodzące ze śliny pijawek, co jest przeciwwskazaniem do ich stosowania. Oprócz tego, po zabiegu mogą pojawić się krwawienia, w bardzo rzadkich przypadkach, wskutek przegryzienia przez pijawkę większego naczynia żylnego, może być ono obfite. Zwykle rany ulegają zasklepieniu po maksymalnie 24 godzinach, a drobne krwawienia są całkowicie normalne po zabiegu. Jeżeli pijawki pochodziły z niesprawdzonego źródła, może dojść do zakażenia, najczęściej bakteryjnego [1,3].

Jak leczyć rany po pijawkach?

Po zabiegu z reguły pozostają rany o średnicy ok. 1-3 mm i głębokości ok. 1,5 mm. Z takich małych ranek, ze względu na niskie ciśnienie krwi, nie ma ryzyka dużego krwawienia. Oczywiście nie dotyczy to pacjentów, którzy mają problemy z krzepnięciem krwi. Zasadniczo po zabiegach warto zadbać w odpowiedni sposób o ranki powstałe w jego trakcie. Można tego dokonać przykładowo w taki sposób;

• przez pierwsze 24 h po zabiegu nosić opatrunki, a jeżeli przesiąkną to je wymienić, bez naruszania skrzepu;
• po zdjęciu opatrunków dokładnie przemyć rany gazikiem ze środkiem antyseptycznymi np. Octeniseptem lub wodą;
• nie należy dotykać ran (szczególnie ich drapać, jeżeli swędzą), a po zabiegu odpoczywać, nie wykonywać obciążających ćwiczeń i wypić co najmniej 2 litry płynów;
• nie należy smarować swędzących ran żelami lub maściami np. Fenistilem czy Hydrokortzonem;
• w ostateczności można je przepłukać mocno rozcieńczonymi roztworami olejków eterycznych;
• jeżeli skóra jest zaczerwieniona ponad tydzień po zabiegu, może to świadczyć o wystąpieniu reakcji alergicznej, która powinna samoistnie ustąpić;
• w przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem [1,3].

Podsumowanie

Chociaż hirudoterapia nie jest cudownym antidotum na wszelkie choroby, to może być pomocna w leczeniu licznych chorób. W wielu krajach jest dostępna jako oficjalna metoda i jest stosowana przez  lekarzy. Nie warto korzystać z niej w podejrzanych miejscach, ponieważ może przynieść wtedy więcej problemów zdrowotnych niż potencjalnych korzyści. Zabieg wykonany zgodnie ze sztuką może być bardzo pomocny i jest przy tym bezpieczny. Najczęściej jego jedynymi skutkami ubocznymi są drobne krwawienia przez pierwszą dobę po zabiegu.

Zakrzepica żył głębokich jest chorobą, która może spotkać każdego człowieka. Polega ona na tworzeniu się zakrzepów krwi w naczyniach krwionośnych. W przypadku zakrzepicy może dojść do oderwania się wcześniej powstałej skrzepliny, która wraz z krwiobiegiem dostać się może do płuc, co w konsekwencji może spowodować zatorowość płucną i nawet śmierć pacjenta. Potocznie o takim schorzeniu z tendencją do tworzenia zakrzepów mówi się, że ma się zbyt gęstą krew. Jakie są przyczyny gęstej krwi, a dokładniej – zakrzepicy [1]?

Jakie są przyczyny powstawania zakrzepicy?

Krew w układzie krwionośnym nieustannie przepływa. Jednak czasami zdarzają się pewnie przeszkody i komplikacje, które mogą powodować zaleganie tej krwi. W efekcie prowadzi to do jej krzepnięcia. Jakie są przyczyny tego zjawiska? Zakrzepy mogą powstawać z następujących powodów:

• choroby takie jak nowotwory, choroby serca, wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy choroby płuc;
• zmniejszony przepływ krwi spowodowany siedzącym trybem życia, paraliżem czy długim bezruchem;
• poważne uszkodzenia żył spowodowane urazami lub operacjami;
• przyjmowanie środków antykoncepcyjnych, ciąża czy inne stany podnoszące poziom estrogenów we krwi;
• otyłość;
• genetyka (występowanie choroby u innych członków rodziny);
• podeszły wiek [1]?

Jeśli masz – kolokwialnie pisząc – zbyt gęstą krew, to znasz już efekty i następstwa, jakie może ona wywołać. Pojawia się pytanie: “Jak rozrzedzić krew”? To nie jest takie proste i przed przystąpieniem do rozrzedzania krwi naturalnymi sposobami koniecznie należy skonsultować się z lekarzem. Stosowanie ziół na rozrzedzenie krwi bez wyraźnych wskazań może być niebezpieczne dla zdrowia. Najpierw przybliżmy temat, jak rozrzedzić krew lekami przepisywanymi z przepisu lekarza.

Jak rozrzedzić krew lekami na receptę?

W przypadku podejrzenia występowania zakrzepicy lub w przypadku pacjenta, będącego w grupie ryzyka jej wystąpienia, bardzo ważne są działania profilaktyczne ograniczające narastanie skrzepliny i zmniejszające ryzyko oderwania się skrzepu. W leczeniu stosuje się m.in. dostępne na receptę leki przeciwzakrzepowe w zastrzykach, zawierające np. heparynę — preparaty takie jak Clexane. Alternatywą jest chirurgiczne usunięcie powstałej skrzepliny. Z kolei w profilaktyce zawałów serca oraz udarów niedokrwiennych mózgu stosuje się preparaty zawierające kwas acetylosalicylowy takie jak Acard czy Polocard [1-3].

Ogólnie istnieje wiele dobrych leków przeciwzakrzepowych. Tabletki na rozrzedzenie krwi, które hamują aktywność czynników krzepnięcia, to np. warfaryna (Warfin) i acenokumarol (Sintrom, Acenocumarol WZF). Nowsze i lepsze leki, to np. rywaroksaban (Xarelto, Bevimlar, Rixacam, Runaplax, Xanirva, Xiltess) lub apiksaban (Eliquis, Poltixa). Trochę inny mechanizm będzie miał dabigatran (Pradaxa, Gribero, Abagat, Daxanlo, Mirexan). Natomiast ich cel jest jeden – stosowane są przy “zbyt gęstej krwi”, aby nie dopuszczać do tworzenia się zakrzepów. To tylko krótki wycinek z tego, co rozrzedza krew lub zapobiega powstawania zakrzepów w kwestii leków na receptę. Ale wspomnieliśmy o profilaktyce. W takim razie, co rozpuszcza zakrzepy naturalnie? Czy warto stosować zioła na rozrzedzenie krwi [1-3]?

Zioła na rozrzedzenie krwi — czy warto po nie sięgać?

Jakie są sposoby na rozrzedzenie krwi naturalnymi sposobami? Syntetyczne preparaty wykorzystywane na rozrzedzenie krwi czy w leczeniu zakrzepicy żył głębokich mają ograniczenia i potencjalne działania niepożądane. Z tego względu warto zainteresować się naturalnymi ziołami, które mają działania przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe czy fibrynolityczne. Są bezpieczniejsze, ale to nie znaczy, że można stosować je bez wskazań i cały czas. Dowiedzmy się zatem, jakie zioła mają działanie przeciwzakrzepowe:

• żeń-szeń (Panax Ginseng) – zawiera ginsenozydy, dzięki czemu posiada wiele działań terapeutycznych, a jego działanie przeciwpłytkowe to zmniejszenie agregacji płytek krwi i hamowanie czynników krzepnięcia, co zapobiega tworzeniu skrzepliny (preparaty to np. Naturell Żeń-szeń Forte czy Ginseng 500 Żeńszeń & Miód, Tanakan);
• miłorząb japoński (Ginkgo biloba) – działa przeciwzakrzepowo i poprawia przepływ krwi (preparaty to np. Bilobil Forte czy Ginkofar Forte);
• tymianek (Thymus vulgaris L.) – znany przede wszystkim ze swoich właściwości wykrztuśnych, dzięki tymolowi posiada również właściwości antyagregacyjne, poprzez hamowanie agregacji płytek krwi (preparaty to np. Flos Tymianek Ziele czy Belin Tymianek Fix);
• kurkuma (Curcuma) – jest szeroko stosowaną przyprawą, w szczególności w kuchni azjatyckiej, jej główny składnik kurkumina hamuje agregację płytek krwi (preparaty to np. Humavit Kurkumina kapsułki);
• imbir (Zingiber officinale) – kolejna szeroko stosowana przyprawa, podobnie jak kurkuma hamuje agregację płytek (preparat np. Herbapol Imbir kapsułki);
• cynamon (Cinnamomum cassia) – ma korzystny wpływ na wiele chorób układu sercowo-naczyniowego, poprawia krążenie oraz działa przeciwzakrzepowo i przeciwagregacyjnie (preparat to np. Zioła w tabletkach Cynamon);
• rozmaryn (Rosmarinus officinalis L.) – ma działanie bardzo zbliżone do tymianku (preparaty to np. Flos liść rozmarynu czy Swanson Rosemary Rozmaryn kapsułki);
• piwonia chińska (Paeonia lactiflora) – wykazuje korzystny wpływ na krążenie krwi, hamuje agregację płytek krwi oraz działa fibrynolitycznie (preparat to np. MedicHerbs Piwonia kapsułki) [1-9].

Naturell Żeń-szeń Forte, tabletki

O produkcie

• suplement diety;
• 1 tabletka zawiera 250 mg  wyciągu z korzenia białego żeń-szenia koreańskiego standaryzowanego na 4% ginsenozydów, 100 mg wyciąg z lukrecji gładkiej, 8 mg witaminy B3, 3 mg kwasu pantotenowego, 0,55 mg witaminy B1, 0,7 mg witaminy B2 i 0,7 mg witaminy B6;
• osoby dorosłe stosują 1-2 tabletki dziennie;
• preparat zawiera standaryzowany żeń-szeń, ale tylko 1 rodzaj, należy być ostrożnym, ponieważ wyciąg z lukrecji powoduje interakcje z niektórymi lekami.

Yango Żeń-szeń syberyjski, kapsułki

O produkcie

• 1 kapsułka zawiera 400 mg ekstraktu 10:1 z żeń-szenia syberyjskiego;
• produkt zawiera tylko ekstrakt z żeń-szenia syberyjskiego;
• osoby dorosłe powinny stosować 1 kapsułkę dziennie;
• bardzo prosty i krótki skład.

Bilobil, kapsułki twarde

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera standaryzowany wyciąg z liści miłorzębu japońskiego;
• zawiera laktozę;
• przeznaczony dla osób dorosłych;
• występuje w kilku wersjach różniących się ilością substancji czynnej (Bilobil forte, Bilobil Intense).

Ginkofar, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera standaryzowany wyciąg z liści miłorzębu japońskiego;
• zawiera laktozę;
• przeznaczony dla osób dorosłych;
• występuje w kilku wersjach różniących się ilością substancji czynnej (Ginkofar forte, Ginkofar Intense, Ginkofar Extra).

Tanakan, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera wyciąg standaryzowany na ilość ważnych składników;
• zawiera laktozę;
• przeznaczony dla osób dorosłych;
• po podaniu mogą wystąpić lekkie zawroty głowy;
• zwykle stosuje się 3 tabletki na dobę.

D-dimery i ryzyko zakrzepicy

Mówiąc o zakrzepicy i zakrzepach należy też wspomnieć o d-dimerach. Co to są d-dimery? Co mówi nam ich wysoki poziom? Wysoki poziom D-dimerów może wskazywać na zwiększone ryzyko zakrzepicy, ponieważ są one markerem rozpadu skrzepów krwi. Aby wspomóc naturalne obniżenie D-dimerów i zmniejszyć ryzyko zakrzepów, warto włączyć do diety produkty, które rozrzedzają krew i działają przeciwzakrzepowo, takie jak czosnek, imbir, kurkuma oraz kwasy omega-3 obecne w rybach i siemieniu lnianym. Regularna aktywność fizyczna, nawodnienie oraz unikanie długotrwałego unieruchomienia to także kluczowe sposoby na obniżenie D-dimerów naturalnie. Zioła takie jak miłorząb japoński czy kora wierzby są znane z właściwości wspomagających rozpuszczanie zakrzepów naturalnie.

Czy rozrzedzenie krwi naturalnymi sposobami jest bezpieczne?

W tradycyjnej medycynie zioła odgrywały kluczową rolę w zachowaniu zdrowia. Należy jednak pamiętać, że zioła, podobnie jak leki syntetyczne, mogą powodować szereg działań niepożądanych i nie zawsze mogą być stosowane, dlatego nie powinno samemu rezygnować z przypisanych przez lekarza preparatów na korzyść preparatów pochodzenia naturalnego. Chociażby podczas ciąży zioła mogą mieć poważny wpływ na jej przebieg i nie zawsze są wskazane. Mogą powodować również interakcje z innymi lekami. Wymieniony powyżej żeń-szeń wchodzi w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi np. warfaryną (np. Warfarin) czy acenokumarolem (np. Acenocumarol WZF), powoduje zwiększone zagrożenie krwawień.

Dlatego odpowiedź na pytanie: co naturalnego zamiast Acardu, nie jest taka oczywista. Jeżeli chodzi o działanie profilaktyczne, to warto dodać wymienione powyżej zioła, takie jak kurkuma czy cynamon, do codziennej diety. Oprócz doskonałego smaku będą one dodatkowo działały przeciwzakrzepowo. Suplementację ziół warto skonsultować się z lekarzem, aby osiągnąć jak najlepszy efekt [1-9].

Podsumowanie

Aby zapobiegać zakrzepicy, ważne jest rozpoznanie przyczyn, takich jak otyłość, siedzący tryb życia czy choroby przewlekłe. Rozrzedzenie krwi naturalnymi sposobami można wspierać dietą bogatą w czosnek, imbir, kurkumę i kwasy omega-3, co również pomaga obniżyć D-dimery naturalnie. Zioła na rozrzedzenie krwi, jak miłorząb japoński czy cynamon, mogą wspomagać rozpuszczanie zakrzepów naturalnie, ale ich stosowanie warto skonsultować z lekarzem, szczególnie jeśli przyjmujesz tabletki na rozrzedzenie krwi. Pamiętaj, że zbyt gęsta krew zwiększa ryzyko zakrzepicy, dlatego dbaj o aktywność fizyczną i prawidłową masę ciała.

Co to jest zakrzepica żylna? Zakrzepica żylna to choroba polegająca na powstawaniu zakrzepów, czyli skrzepów krwi, w naczyniach żylnych, najczęściej w żyłach głębokich nóg. Zakrzepy te mogą utrudniać lub blokować przepływ krwi, co prowadzi do obrzęku, bólu i zaczerwienienia w chorej kończynie. Nieleczona zakrzepica może być groźna, ponieważ fragment zakrzepu może oderwać się i spowodować, np. zatorowość płucną, która stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Choroba ta często występuje u osób unieruchomionych, po operacjach lub u pacjentów z żylakami. Leczenie zakrzepicy obejmuje stosowanie leków przeciwzakrzepowych, które zapobiegają powiększaniu się zakrzepów i powstawaniu nowych [1,2].

Zakrzepica żył głębokich a powierzchniowych – jakie są różnice?

Ogólnie wiemy już, co to jest zakrzepica żylna, ale często mówi się o niej w kontekście żył głębokich lub powierzchniowych. Co to za schorzenia i czy możemy mówić o nich zamiennie? Zakrzepica żył głębokich i zakrzepica żył powierzchniowych to dwie różne postacie choroby zakrzepowej. Zakrzepica żył głębokich dotyczy dużych naczyń krwionośnych położonych głęboko w mięśniach, najczęściej w kończynach dolnych, i niesie większe ryzyko powikłań, takich jak zatorowość płucna. Objawia się silnym bólem, obrzękiem i uczuciem napięcia w nodze. Zakrzepica żył powierzchniowych dotyczy mniejszych naczyń znajdujących się tuż pod skórą, jest mniej groźna, ale może powodować bolesne stany zapalne. W obu przypadkach kluczowe jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia przeciwzakrzepowego. Wspomnieliśmy już krótko o czynnikach ryzyka powstania zakrzepicy, ale dowiedzmy się czegoś więcej na ten temat – i co najważniejsze – jakie mogą być tego skutki [1-3].

Dlaczego dochodzi do zakrzepów żył?

Zakrzepy żył powstają na skutek wielu czynników ryzyka, takich jak otyłość, brak aktywności fizycznej, długotrwałe siedzenie, przebyte operacje, urazy czy długotrwałe unieruchomienie kończyn. Do przyczyn należą również stosowanie antykoncepcji hormonalnej, ciąża, zaawansowany wiek, żylaki, nowotwory i genetycznie uwarunkowana nadkrzepliwość (trombofilia). Zakrzepica prowadzi do poważnych konsekwencji, w tym stanu zapalnego naczyń i tkanek, bólu, obrzęków oraz ryzyka zatorowości płucnej, co wymaga natychmiastowego leczenia przeciwzakrzepowego. Jednak pojawia się pytanie – jak rozpoznać zakrzepicę? Nie jest to prosta sprawa i często potrzeba dokładnych badań, ale przedstawimy najczęstsze objawy, które pojawiają się przy tym schorzeniu [1,2].

Jak rozpoznać zakrzepicę żył głębokich?

Czy rozpoznanie zakrzepicy żylnej jest proste? Najczęściej wskazuje się na takie objawy, jak ból oraz tkliwość kończyny, uczucie pieczenia, ciężkość nóg i obrzęki. Jednak to objawy wielu chorób układu żylnego, nie tylko zakrzepicy żył głębokich (ZŻG). Spektrum możliwych przyczyn zgłaszanych objawów jest naprawdę szerokie. Mogą one świadczyć o niewydolności żylnej, niedokrwieniu kończyny, ale również o schorzeniach dotyczących narządu ruchu (złamanie, uraz mięśnia). Zakrzepica żył głębokich często przebiega bezobjawowo. Dopiero w późniejszym okresie, kiedy zmiany zakrzepowe są większe i powodują istotne utrudnienia w przepływie krwi, pacjent zaczyna odczuwać dolegliwości. Dlatego rozpoznanie opiera się nie tylko na wywiadzie lekarskim, ale też dodatkowych badaniach krwi i badaniach obrazowych (USG Doppler) [1,2].

Jak wygląda zakrzepica nóg?

Czy można podać opis tego, jak wygląda zakrzepica nóg? Warto znać teorię na temat tego, co to jest zakrzepica żylna, ale i być świadomym tego, jak wygląda zakrzepica nóg, aby szybko zwrócić uwagę na coś niepokojącego. Zakrzepica nóg objawia się obrzękiem, bólem i zaczerwienieniem kończyny, najczęściej łydki lub uda. Skóra w miejscu zakrzepu może być napięta, cieplejsza niż reszta ciała, a chore żyły mogą być wyczuwalne jako twarde, bolesne zgrubienia. Często występuje uczucie ciężkości nogi, szczególnie podczas chodzenia lub stania. W cięższych przypadkach kończyna może stać się sina, a silny ból utrudniać poruszanie się. Objawy te wymagają szybkiej konsultacji medycznej i wdrożenia leczenia, aby zapobiec groźnym powikłaniom, takim jak zatorowość płucna. Jak w takim razie leczyć zakrzepicę [1,2]?

Jak leczyć zakrzepicę żylną?

Jak leczyć zakrzepicę żył? Leczenie zakrzepicy żył obejmuje stosowanie uciskowych wyrobów medycznych, takich jak pończochy lub rajstopy, które poprawiają krążenie i zmniejszają ryzyko powiększania się zakrzepu. W terapii wykorzystuje się także niesteroidowe leki przeciwzapalne, dostępne w formie maści do stosowania miejscowego lub tabletek (np. ibuprofen, diklofenak). W przypadku większych skrzeplin lub tych zlokalizowanych w pobliżu ważnych naczyń konieczne może być leczenie farmakologiczne z użyciem leków przeciwzakrzepowych lub nawet interwencja chirurgiczna, aby zapobiec groźnym powikłaniom, takim jak zatorowość płucna czy udar niedokrwienny. W dalszej części tekstu skupimy się na tym, jakie leki przeciwzakrzepowe na żylaki może przepisać lekarz. Dowiemy się też czy istnieją jakieś skuteczne leki przeciwzakrzepowe bez recepty na żylaki [1,2].

Jakie leki przeciwzakrzepowe na żylaki może przepisać lekarz?

Jeśli chodzi o leki przeciwzakrzepowe na żylaki dostępne na receptę, to leczenie farmakologiczne opiera się głównie na zastosowaniu środków przeciwzakrzepowych, zapobiegających powstaniu kolejnych skrzeplin i zmniejszeniu tych już obecnych. W zależności od etiologii zakrzepicy żył głębokich, ryzyka nasilenia objawów czy prawdopodobieństwa wystąpienia powikłań krwotocznych u pacjenta stosuje się różne opcje terapeutyczne w ustalonych przez lekarza konfiguracjach — podskórne zastrzyki heparyną drobnocząsteczkową (Clexane, Neoparin), doustną terapię antagonistami witaminy K (acenokumarol i warfaryna) lub innymi lekami przeciwzakrzepowymi — dabigatranem (Pradaxa, Gribero, Abagat, Daxanlo, Mirexan), apiksabanem (Eliquis, Poltixa), rywaroksabanem (Xarelto, Bevimlar, Rixacam, Runaplax, Xanirva, Xiltess). Wszystko zależy od stanu chorego. Leczenie dobierane jest indywidualnie. Czy istnieją jakieś leki przeciwzakrzepowe bez recepty [1,2]?

Czy istnieją leki przeciwzakrzepowe na żylaki bez recepty?

Trzeba o tym pamiętać, że jeśli zdiagnozowano u Ciebie zakrzepicę żylną, to leki bez recepty raczej nie pomogą. Mogą być stosowane dodatkowo, ale należy skupić się na lekach przeciwzakrzepowych na żylaki na receptę. A co w lżejszych przypadkach albo chęci przeciwdziałania rozwojowi zakrzepicy żylnej? W przypadku zaobserwowania u siebie jakichkolwiek zmian na skórze przy naczyniach żylnych (pojawienie się pajączków czy żylaków) lub odczucia nieprzyjemnych objawów w obrębie kończyn dolnych (obrzęki, bolesność i skurcze) warto już wcześniej wprowadzić leczenie wspomagające pracę układu żylnego. Wśród opcji terapeutycznych wymienia się przede wszystkim doustną terapię preparatami zawierającymi w składzie składniki uszczelniające i uelastyczniające ściany naczyń żylnych, np.: diosmina (Diosmnex Max, Diohespan Max, Phlebodia, DIH), hesperydyna, ekstrakt z ruszczyka kolczastego (Cyclo 3 Fort, Cyclovenox). Jako leczenie wspomagające w przypadku chorób żył powierzchniowych (m.in. zakrzepowym zapaleniu żył) można również zastosować maści i żele z heparyną (Lioton 1000, Heparin-Hasco Forte, Fortiven Activ Gel) o działaniu przeciwzakrzepowym, przeciwobrzękowym i przeciwzapalnym. Substancje takie jak escyna (Aescin) lub wyciąg z kasztanowca również będą wspierać kondycję żył (Venescin) [1,2].

Cyclo 3 Fort, kapsułki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera wyciąg z ruszczyka, hesperydynę i witaminę C;
• nieduże kapsułki, łatwe do połknięcia;
• dawkowanie dwie kapsułki na dobę;
• dobrze tolerowany i bezpieczny;
• niekiedy może wywołać alergie skórne;
• stosuje się w niewydolności żylnej, ale także w leczeniu hemoroidów;
• wymaga popicia szklanką wody.

Diosminex, tabletki

O produkcie

• produkt leczniczy zawiera zmikronizowaną diosminę, zwiększającą napięcie naczyń żylnych a także działa ochronnie na naczynia;
• produkt ten jest lekiem;
• diosminex zawiera laktozę, więc jeśli stwierdzono u pacjenta nietolerancję niektórych cukrów, to przed zastosowaniem produktu leczniczego należy skonsultować się z lekarzem;
• preparat może zawierać 500 mg lub 1000 mg diosminy.

Diohespan, tabletki

O produkcie

• to produkt, który również zawiera diosminę;
• preparat ten należy przyjmować podczas posiłku;
• preparat może zawierać 500 mg lub 1000 mg diosminy.

Phlebodia, tabletki

O produkcie

• substancją czynną tych tabletek jest diosmina – 1 tabletka zawiera 600 mg diosminy;
• lek zawiera lak czerwieni koszenilowej Ponceau 4R (E 124). Składnik ten może powodować reakcje alergiczne;
• zalecana dawka w przypadku niewydolność krążenia żylnego w obrębie kończyn dolnych: 1 tabletka na dobę, rano na czczo. 

Aescin, tabletki

O produkcie

• substancją czynną leku jest alfa-escyna, jedna tabletka zawiera 20 mg escyny;
• zazwyczaj stosowana dawka leku dla dorosłych: 3 razy na dobę po 2 tabletki, po posiłku, popijając dużą ilością płynu;
• profilaktycznie można stosować na minimum 16 godzin przed zabiegiem chirurgicznym;
• w przypadku stosowania środków antykoncepcyjnych można przyjmować podwójną dawkę alfa-escyny.

Fortiven Active Gel, żel

O produkcie

• produkt leczniczy zawierający w swoim składzie dużą zawartość heparyny sodowej;
• preparat przeznaczony jest od 12. roku życia;
• należy go stosować od 1 do 3 razy dziennie;
• posiada ekonomiczne opakowanie;
• po pierwszym otwarciu z preparatu można korzystać do 6. miesięcy.

Venescin, żel

O produkcie

• produkt leczniczy zawierający w swoim składzie wyciąg z kasztanowca o zawartości 17% escyny oraz trokserutynę;
• lek ten przeznaczony jest dla osób od 12. roku życia;
• należy co stosować rano i wieczorem;
• preparat należy przechowywać w temperaturze pokojowej,  chroniąc od światła i wilgoci.

Aescin, żel

O produkcie

• produkt leczniczy zawierający w swoim składzie escynę, salicylan dietyloaminy oraz heparynę;
• nie zaleca się stosowania tego preparatu u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia;
• lek należy stosować od 3 do 5 razy na dobę;
• nie należy długotrwale stosować leku u kobiet w ciąży.

Lioton 1000, żel

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• 1 g żelu zawiera 1000 j.m. heparyny sodowej;
• żel zawiera również karbomer 940, parahydroksybenzoesan propylu, parahydroksybenzoesan metylu, etanol 96%, olejek lawendowy, olejek pomarańczowy, trietanoloaminę i wodę oczyszczoną;
• młodzież powyżej 12 lat i osoby dorosłe stosują żel od 1 do 3 razy na dobę.

Czy zakrzepicy można zapobiec? Poznaj profilaktykę

Jak dbać o swoje żyły, aby nie dopuścić do zakrzepicy żylnej? Na pierwszym miejscu stawiana jest aktywność fizyczna. Nacisk stawia się tutaj głównie na gimnastykę kończyn dolnych i trenowanie mięśni łydek. Nawet krótkie, ale regularne, codzienne spacery pozytywnie wpłyną na funkcjonowanie układu żylnego w kończynach. Pacjentom wymagającym profilaktycznego leczenia, a jednocześnie posiadającym duże ryzyko epizodów krwawień na skutek stosowania leków przeciwzakrzepowych, należy wprowadzić leczenie uciskowe. Odpowiednio dobrane rajstopy, pończochy czy podkolanówki elastyczne o stopniowanym ucisku również korzystnie wpłyną na pracę układu żylnego [1,2].

Na co dzień przede wszystkim należy unikać długiego siedzenia, stania czy pozostawania w bezruchu oraz dbać o odpowiednie nawodnienie organizmu. Dłuższa podróż powinna być zawsze przerywana krótkimi spacerami (najlepiej z napinaniem mięśni łydek). W przypadku osób obarczonych większym ryzykiem wystąpienia zakrzepicy (szczególnie u kobiet w ciąży, pacjentów otyłych, z innymi chorobami współistniejącymi, mającymi żylaki lub u osób, u których w bliskiej rodzinie wystąpiły przypadki zakrzepicy i zatorowości płucnej) warto każde niepokojące zmiany omówić jak najszybciej z lekarzem w celu dobrania jak najlepszych metod leczenia i profilaktyki ciężkich powikłań [1,2].

Zatorowość żylna a zakrzepica żylna – poznaj różnice

Wiemy już, co to jest zakrzepica żylna, ale często słyszy się także o zatorowości żylnej. Czy to takie same choroby? Zakrzepica żylna to proces tworzenia się zakrzepów krwi w żyłach, najczęściej kończyn dolnych, co prowadzi do utrudnionego przepływu krwi. Zatorowość żylna natomiast to stan, w którym fragment zakrzepu odrywa się od ściany naczynia i przemieszcza się z krwią do innych narządów, np. płuc, powodując zatorowość płucną. Główna różnica polega na tym, że zakrzepica to powstanie skrzepliny w żyle, a zatorowość to przemieszczenie się tej skrzepliny i zablokowanie przepływu krwi w innym miejscu, co może zagrażać życiu. Obie choroby są ze sobą powiązane i wymagają szybkiego rozpoznania oraz leczenia [1,2].

Podsumowanie

Zakrzepica żylna to groźna choroba polegająca na powstawaniu zakrzepów w żyłach, najczęściej kończyn dolnych, co prowadzi do bólu, obrzęków i zaczerwienienia nóg. Nieleczona może skutkować zatorowością żylną, gdy zakrzep przemieszcza się do płuc, zagrażając życiu. Jak rozpoznać zakrzepicę? Objawy to m.in. ból, uczucie ciężkości nóg, obrzęk i napięta skóra, choć choroba często przebiega bezobjawowo. Leczenie obejmuje leki przeciwzakrzepowe na żylaki, zarówno na receptę, jak i dostępne bez recepty (np. diosmina, escyna), a także stosowanie wyrobów uciskowych. Aby zapobiec zakrzepicy, warto zadbać o aktywność fizyczną, unikać długiego siedzenia i dbać o nawodnienie. Wczesne rozpoznanie i leczenie to klucz do uniknięcia powikłań.

Pierwszym objawem klinicznym schorzeń naczyń żylnych są teleangiektezje, czyli tzw. „pajączki”. Najczęściej zmiany te lokalizują się w okolicach podudzi i stóp. Kolejnym sygnałem świadczącym o tym, że układ żylny nie funkcjonuje prawidłowo, są powierzchowne poszerzenia naczyń żylnych o niebieskim zabarwieniu i krętym przebiegu, mieszczące się w dole podkolanowym – żyły siateczkowe. Na tym etapie pacjenci często zaczynają skarżyć się na uczucie bolesności, tkliwości i ciężkości nóg oraz skurcze łydek nasilające się w nocy i w okresie upałów. W następnych stadiach niewydolności żylnej na skórze pojawiają się pogrubiałe i poskręcane naczynia krwionośne (żylaki), co sprzyja powstawaniu obrzęków i wyprysków podudzi świadczących o przebiegającym procesie zapalnym żylaków.

Przyczyn powstałych zmian w obrębie naczyń żylnych może być wiele, ale do głównych czynników ryzyka zalicza się przede wszystkim współistniejące choroby przewlekłe (nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, cukrzyca), choroby nowotworowe, otyłość i niski poziom aktywności fizycznej, długotrwałe i nadmierne siedzenie bądź stanie czy terapie hormonalne. Natomiast najbardziej narażone są osoby starsze, szczególnie o płci żeńskiej, z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku występowania podobnych schorzeń u najbliższych. Najczęściej diagnozowane są: żylaki kończyn dolnych, zakrzepowe zapalenie żył, zakrzepica żył głębokich oraz przewlekła niewydolność żylna. Jeśli którykolwiek z tych stanów jest nieleczony i trwa długotrwale, sprzyja to powstawaniu owrzodzeniom żylnym kończyn dolnych.

Co to jest owrzodzenie podudzi?

Żylne owrzodzenia podudzi stanowią jeden z najpoważniejszych problemów terapeutycznych. Ponad 80% z nich spowodowana jest właśnie niewydolnością żylną. Do jej powstania prowadzą złożone procesy patologiczne w naczyniach żylnych, których konsekwencją jest długotrwały zastój krwi żylnej i niedostateczne zaopatrzenie w tlen i składniki odżywcze danego obszaru skóry. W miejscu objętym niedokrwieniem rozwija się obrzęk i rozległy stan zapalny, który z czasem prowadzi do powstania zmian martwiczych z głębokim ubytkiem tkanki, czyli owrzodzeń. Rany te obserwuje się najczęściej na wysokości kostek środkowych i bocznych lub powyżej aż do stawów kolanowych.

Owrzodzeniom często towarzyszą dolegliwości bólowe, uczucie pieczenia i rozpierania w kończynach dolnych, przebarwienia, swędzenie i ścieńczenie skóry, ale przede wszystkim też duży wysięk i utrzymywanie się nieprzyjemnego zapachu ze względu na wczesne kolonizowanie rany przez bakterie. Jest to zmiana skórna, która często niestety stanowi problem długotrwały i niepoddający się leczeniu. Wtedy określa się je mianem rany przewlekłej. Według aktualnych statystyk u ponad połowy pacjentów schorzenie to trwa ponad 10 lat i ma wielokrotne nawroty. Dlatego tak istotnym aspektem jest podjęcie prawidłowego, złożonego i systematycznego leczenia.

Jak powinna wyglądać pielęgnacja owrzodzeń podudzi?

By terapia miejscowa owrzodzeń podudzi była skuteczna powinna opierać się na strategii TIME. Została ona opracowana przez Europejskie Towarzystwa Leczenia Ran (ang. European Wound Management Association) i zakłada 4 najważniejsze etapy w procesie gojenia się rany przewlekłej:

• T (ang. tissue management) – oczyszczanie rany,
• I (ang. infection) – kontrolę przebiegającej infekcji i zapobieganie jej nawrotom przez stosowanie odpowiednich preparatów antyseptycznych,
• M (ang. moisture) – zapewnienie wilgotnego środowiska gojenia się rany,
• E (ang. edge of the wound) – stymulację naskórkowania od brzegów rany na końcowym etapie terapii; proces najbardziej długotrwały, wymagający dużej samodyscypliny ze strony pacjenta.

Nieprawidłowe leczenie rany może prowadzić do przewlekłego niedokrwienia kończyny dolnej, pogłębiania się ran, ogólnoustrojowych objawów zakażenia wymagających doustnej antybiotykoterapii, a nawet do amputacji kończyny powyżej miejsca niedokrwienia. Niestety często koszt takiego leczenia jest dość wysoki ze względu na konieczność wykorzystania specjalistycznych opatrunków (refundacja obejmuje tylko niektóre z nich), a samo leczenie rany jest procesem długotrwałym (co najmniej kilkumiesięcznym).

Maść na owrzodzenie podudzi — co kupisz w aptece?

Oprócz opatrunków do środków stosowanych miejscowo owrzodzeń podudzi zalicza się również preparaty w postaci maści, kremu i żelu.

Iruxol mono, maść, lek na receptę

• 1 g maści zawiera 0,52 mg -3,75 mg kolagenazy N (składnika aktywnego).
• Wskazania: enzymatyczne oczyszczanie ran (owrzodzeń i oparzeń o ograniczonej powierzchni) z tkanek
• Stosowanie: należy nałożyć 2 mm warstwę produktu leczniczego na opatrunek lub bezpośrednio na odpowiednio przygotowaną i nawilżoną powierzchnię rany raz na dobę.
• Komentarz: maść znajduje zastosowanie w procesie oczyszczania rany w wykwitach z mniejsza ilością tkanek martwiczych, gdzie nie ma potrzeby stosowania mechanicznego oczyszczania rany. Tkanki martwicze są przytwierdzone do powierzchni rany włóknami kolagenu, co może zostać tylko usunięte enzymatycznie po ich rozłożeniu za pomocą enzymu kolagenazy zawartego w preparacie.

Argosulfan, krem, lek na receptę

• 1 g kremu zawiera 20 mg sulfatiazolu srebrowego.
• Wskazania: stosuje się miejscowo w leczeniu zakażeń w przypadku:oparzeń skóry wszystkich stopni (także popromiennych), odleżyn, przewlekłych owrzodzeń podudzi.
• Stosowanie w leczeniu owrzodzeń podudzi: na miejsca zmienione chorobowo nakłada się cienką warstwę kremu Argosulfan 2-3 razy na dobę. Podczas
  stosowania na zakażone rany może pojawić się wysięk. Przed ponownym nałożeniem kremu Argosulfan należy przemyć ranę.
• Komentarz: sulfatiazol srebrowy posiada przede wszystkim działanie antybakteryjne i zabezpiecza ranę przed zakażeniami. Dodatkowo tworzy warstwę ochronną, zapewnia właściwą wilgotność a także przyspiesza gojenie rany.

Sutrisept, hydrożel, wyrób medyczny

• Skład: 0,1% PHMB (Poliheksanid) – substancja antyseptyczna o szerokim spektrum działania, Poloksamer 188 1% – niejonowy surfaktant wspierający leczenie ran.
• Wskazania: oczyszczanie, irygacja i nawilżanie m.in. ran przewlekłych (np. owrzodzeń cukrzycowych, owrzodzeń żylnych, odleżyn itp.).
• Stosowanie: oczyszczoną ranę należy pokryć bezpośrednio dużą ilością hydrożelu. Jest również odpowiedni do nawilżania materiałów opatrunków, tj.: bandaże, opatrunki, kompresy i wypełniacze przed ich nałożeniem. Może pozostać na powierzchni rany do następnej zmiany opatrunku.
• Komentarz: tworzy w miejscu nałożenia warstwę ochronną i mechanicznie zapobiega przyleganiu mikroorganizmów do obszaru rany, zapewniając jej regularne nawilżanie. Stanowi też barierę pomiędzy powierzchnią rany a opatrunkiem, minimalizuje przywieranie opatrunku do powierzchni rany oraz ogranicza wzrost drobnoustrojów osiedlających się na powierzchni opatrunku.

SutriHeal Forte 5%, maść, wyrób medyczny

• Skład: 4-składnikowa formuła kwasów żywicznych i lignanów – diterpenoidy (m.in. Kwas abietynowy, dehydroabietynowy), kwas p-kumarowy, lignany.
• Wskazania: stosowana w celu przyspieszenia gojenia zakażonych i niezakażonych m.in. ran przewlekłych (odleżyny, oparzenia, zespół stopy cukrzycowej, owrzodzenia podudzi).
• Stosowanie: maść należy nałożyć bezpośrednio na ranę w postaci cienkiej warstwy (1-2 mm). Obszar skóry pozostawić odkryty lub zabezpieczyć opatrunkiem. Po każdej zmianie opatrunku należy ranę oczyścić z pozostałości maści.
• Komentarz: preparat posiada formułę kwasów żywicznych i lignanów o potwierdzonej skuteczności przeciwbakteryjnej.

Jakie są inne metody leczenia owrzodzeń podudzi?

Choć jest to wyraźna zmiana skórna, wynika ona z nieprawidłowości w układzie żylnym. Dlatego poza leczeniem miejscowym powinno się również wprowadzić leczenie przyczynowe. Poprawienie przepływu krwi żylnej pozwoli zmniejszyć obrzęk, a przede wszystkim dostarczyć tkankom odpowiednich środków odżywczych i tlenu w celu wygojenia. Podstawę takiej terapii stanowią medyczne wyroby uciskowe (pończochy, rajstopy i podkolanówki). Dzięki stopniowanemu uciskowi przyspiesza się przepływ krwi oraz zmniejsza ciśnienie w żyłach powierzchownych, ograniczając wysięk płynu z naczyń. Kompresjoterapia niejednokrotnie wykazała skuteczność w leczeniu zmian naczyń żylnych, a jej skuteczność zależy od systematyczności i czasu stosowania.

Kluczowym elementem jest również farmakoterapia. W tego rodzaju schorzeniach znajdują zastosowanie leki o działaniu flebotropowym, które zwiększą wytrzymałość naczyń, zmniejszają ich przepuszczalność, a w konsekwencji poprawiają powrót krwi żylnej, co sprzyja odpowiedniemu gojeniu się rany. Do takich substancji należy mi.n. dostępna bez recepty zmikronizowana diosmina.

Czy można całkowicie wyleczyć owrzodzenia podudzi?

Jak wspomniano we wstępie, owrzodzenia podudzi zwykle wynikają z niewydolności żyłnej, która powoduje zastoje krwi. Ostateczne wyleczenie jest zależne od przyczyny i stopnia zaawansowania choroby. W przypadku owrzodzeń spowodowanych chorobą układu krążenia, leczenie może obejmować stosowanie opatrunków lub leków, które pomagają w leczeniu ran, a także niekiedy operacje lub terapię laserową, które pomogą w usuwaniu zastoju krwi i naprawie uszkodzonych żył.

Każdy przypadek jest inny i dokładny plan leczenia zostanie ustalony przez lekarza na podstawie indywidualnej oceny stanu pacjenta. Jeśli leczenie jest odpowiednio prowadzone, a podczas niego udaje się ustabilizować chorobę, a ranę pielęgnować w odpowiedni sposób, jest szansa na całkowite wyleczenie owrzodzenia. Jednakże, nawet po upływie liczby tygodni lub miesięcy, które są potrzebne na całkowite zagojenie, ryzyko nawrotu owrzodzeń zawsze pozostaje.

Należy również pamiętać, że kluczowe dla walki z owrzodzeniami podudzi jest zapobieganie ich powstawaniu. Stosowanie odpowiednich środków profilaktycznych, takich jak regularna higiena, regularna zmiana pozycji, stosowanie odpowiedniego obuwia, ochrona skóry, zdrowa dieta oraz unikanie czynników ryzyka, może pomóc w minimalizacji ryzyka powstawania owrzodzeń podudzi.

Profilaktyka owrzodzeń podudzi. Jak ich uniknąć?

Owrzodzenia podudzi są poważnym problemem zdrowotnym, który wymaga odpowiedniej opieki i leczenia. Przyjmowanie odpowiednich środków zapobiegawczych może pomóc w zminimalizowaniu ryzyka ich wystąpienia. Oto kilka wskazówek profilaktycznych:

1. Regularna higiena podudzi: Dokładnie myj i osuszaj podudzia, szczególnie przestrzenie między palcami. Unikaj używania żrących lub agresywnych środków myjących i niezalecanych kosmetyków.
2. Zmiana pozycji: Regularnie zmieniaj pozycję i unikaj długotrwałego siedzenia lub stania w jednej pozycji. Możesz wykonywać krótkie przerwy i delikatne ćwiczenia unoszące nogi w górę, aby poprawić krążenie krwi w okolicy podudzi.
3. Odpowiedni obuwie: Noś wygodne buty, które są odpowiednio dopasowane do stopy i nie powodują tarcia ani ucisku. Unikaj obuwia z wysokimi obcasami oraz zbyt ciasnych czy zbyt luźnych butów.
4. Ochrona skóry: Regularnie nawilżaj skórę podudzi, szczególnie jeśli masz skłonność do suchości lub podrażnień skóry. Unikaj ostrych przedmiotów, które mogą uszkodzić skórę i prowadzić do powstania owrzodzeń.
5. Monitoring: Regularnie sprawdzaj podudzia pod kątem oznak owrzodzeń, takich jak zaczerwienienie, ból, obrzęk czy złuszczanie skóry. Wczesne wykrycie i odpowiednia opieka nad owrzodzeniami może pomóc w uniknięciu ich powikłań.
6. Zdrowa dieta: Zbilansowana dieta bogata w białko, witaminy i minerały może wspomóc zdrowie skóry i przyspieszyć gojenie się ewentualnych ran. Ważne jest również utrzymanie odpowiedniej nawodnienia organizmu poprzez picie odpowiedniej ilości wody.
7. Unikanie czynników ryzyka: Unikaj długotrwałego narażenia na słońce, dym papierosowy, nadmierne opalanie, nadmierne spożywanie alkoholu i palenie tytoniu. Te czynniki mogą osłabić zdrowie skóry i zwiększyć ryzyko powstania owrzodzeń.

Podsumowanie

Leczenie owrzodzeń żylnych jest często niezwykle trudnym, długotrwałym i złożonym procesem. Wymaga opieki nie tylko lekarskiej, który zdiagnozuje schorzenie oraz wdroży odpowiednie leki, ale też konsultacji pielęgniarskich wyspecjalizowanych w leczeniu ran przewlekłych i wizyt u fizjoterapeuty w celu doboru odpowiednich wyrobów uciskowych i w razie konieczności przeprowadzania rehabilitacji. Jedno jest pewne – nie należy tego problemu bagatelizować i sumiennie wykonywać wszystkie zalecenia.

Owrzodzenia podudzi często nawracają, dlatego nawet po wygojeniu się rany nakłada się nacisk na profilaktykę, ponieważ wiele czynników, które wpływają na rozwój schorzenia, są zależne od samego pacjenta. Odpowiednie żywienie i regularna aktywność fizyczna (nawet w formie krótkiego codziennego spaceru) to dwa najważniejsze filary utrzymania dobrego stanu zdrowia, które z pewnością zapobiegną ponownemu wystąpieniu zmian chorobowych.

O czym zatem każdy Senior powinien wiedzieć na temat bezpłatnych leków 75+?

Po pierwsze – recepta!

Dla większości to sprawa oczywista… Warto jednak przypomnieć, że aby otrzymać refundowane leki w aptece, należy posiadać prawidłowo wystawioną i ważną receptę. Musi ją wystawić osoba do tego uprawniona, czyli lekarz lub pielęgniarka. Recepta może być papierowa bądź elektroniczna. Każda z nich ma określony termin ważności, którego należy pilnować! W przypadku recepty papierowej jest to 30 dni. E-recepta może być czasami wystawiona na dłuższy czas kuracji. Recepta powinna posiadać oznaczenie „S” w polu „uprawnień dodatkowych” pacjenta.

E-recepta w pigułce. Jak ją zrealizować?

Kto może wystawić receptę z uprawnieniem „S”?

Refundowane leki dla Seniorów 75+ może zaordynować lekarz podstawowej opieki zdrowotnej lub pielęgniarka pracująca w przychodni, do której zapisany jest pacjent. Jeszcze do niedawna była to jedyna opcja uzyskania recepty z uprawnieniem „S”.

Od niedawna lekarz specjalista lub pielęgniarka z poradni specjalistycznej również mogą zaopatrzyć pacjenta w receptę uprawniającą do bezpłatnego zaopatrzenia się w leki. Co więcej, taką receptę można otrzymać także od lekarza specjalisty podczas wypisu ze szpitala, w przypadku hospitalizacji.  Należy jednak pamiętać, że lekarz ma obowiązek każdorazowo zweryfikować konieczność wystawienia takiej recepty. Musi wziąć pod uwagę dokumenty wystawione przez innych pracowników medycznych i status ich realizacji. Te informacje są dostępne dla medyka w Internetowym Koncie Pacjenta.

https://leki.pl/poradnik/ikp-twoja-historia-leczenia-dostepna-od-reki/

Innymi słowami: kiedy pacjent posiada ważne recepty wystawione przez innych lekarzy lub wykupiony zapas leku, nie otrzyma świeżej preskrypcji na kolejną porcję refundowanych leków.

Które leki przysługują bezpłatnie Seniorowi powyżej 75 roku życia?

Niestety wbrew oczekiwaniom polskich Seniorów, nie wszystkie leki mogą otrzymać nieodpłatnie. Wykaz leków refundowanych zmienia się co dwa miesiące i publikowany jest w odpowiednim Obwieszczeniu Ministra Zdrowia. Ostatnia taka zmiana nastąpiła 1 maja 2021 roku. Każdorazowo do wspomnianego obwieszczenia jest dołączona tzw. lista „S” – czyli spis leków przysługujących bezpłatnie dla najstarszych pacjentów. Są to najczęściej preparaty mające zastosowanie w leczeniu schorzeń charakterystycznych dla wieku podeszłego. Wśród nich znajdziemy leki na choroby serca, jaskrę, nadciśnienie czy cukrzycę.

https://leki.pl/poradnik/dlaczego-zmieniaja-sie-ceny-lekow-refundowanych/

Należy pamiętać, że wiek nie jest jedynym kryterium gwarantującym nieodpłatność leku, nawet jeśli stosowany preparat znajduje się na liście „S”. Najważniejszym czynnikiem decydującym o możliwości refundacji jest wskazanie medyczne – czyli choroba, na którą dany produkt został zaordynowany. Te same leki często stosuje się w leczeniu różnych schorzeń. Jednak tylko w przypadku niektórych z nich uzyskały możliwość refundacji. Jako przykład można przytoczyć lek Eliquis, zawierający substancję czynną Apixaban. Jest to nowoczesny lek przeciwzakrzepowy, który coraz powszechniej stosuje się w wielu schorzeniach układu sercowo-naczyniowego. Od 1 maja lek ten został objęty refundacją oraz pojawił się na liście bezpłatnych leków dla osób 75+, jednak tylko przy jednym wskazaniu:

„leczenie zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej oraz profilaktyka nawrotowej zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucne”.

Wielu pacjentów zażywa ten lek ze względu na migotanie przedsionków lub zapobieganie udarowi mózgu bądź też po operacjach protezoplastyki stawów. Niestety te osoby,  nie mogą liczyć na refundację tego, skądinąd drogiego, produktu leczniczego, nawet jeśli skończyły 75 lat (czytaj także: Od czego zależy cena leku refundowanego?).

Od czego zależy cena leku refundowanego?

Co jeszcze należy wiedzieć o lekach 75+?

• Jeżeli zabraknie symbolu „S” na recepcie senioralnej – farmaceuta nie może go uzupełnić, nawet pacjent przedstawi mu stosowne dokumenty. O prawidłowo wystawioną receptę należy ubiegać się u lekarza lub pielęgniarki.
• Pacjent otrzymuje tylko taką ilość bezpłatnych leków, jaką lekarz przepisał na recepcie!
• Jeżeli przy danym leku na recepcie lekarz zapisał „X” bądź „100%” – oznacza to, że preparat  zapisano poza wskazaniami refundacyjnymi. Pomimo stosownego wieku, pacjent otrzyma go pełnopłatnie.

Wino to napój alkoholowy uzyskany przez całkowitą lub częściową fermentację moszczu winogronowego. Zawiera minimum 8,5 % etanolu oraz kilkaset innych substancji, w tym oczywiście wodę, cukier, kwasy organiczne, sole mineralne, witaminy. Ze zdrowotnego punktu widzenia, najważniejsze są polifenole, a wśród nich flawonoidy i antocyjany. Naturalnie związki te występują w skórce winogron i innych owoców. Obecnie najwięcej wina pije się w Europie w krajach śródziemnomorskich — dawnych terenach Cesarstwa Rzymskiego. Tam winorośl właściwa (Vitis vinifera, Vitaceae — winoroślowate) miała naturalnie najlepsze warunki do wzrostu i owocowania. W dzisiejszych czasach winorośl uprawna jest wyróżniana jako osobny podgatunek. Została szeroko rozprzestrzeniona na całym świecie w postaci wielu odmian [1].

Dieta śródziemnomorska i wino a choroby serca

Liczne badania wykazały, że dieta śródziemnomorska przyczynia się do niższego ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych (w tym udaru) oraz mniejszej śmiertelności. Na terenie basenu Morza Śródziemnego dominują takie składniki pożywienia jak oliwa z oliwek, orzechy, ryby, świeże warzywa i owoce. Są bogate m.in. w nienasycone kwasy tłuszczowe, istotne dla utrzymania odpowiedniego profilu lipidowego, a w konsekwencji zdrowego układu krążenia. Warto jednak zwrócić uwagę, że często posiłkom towarzyszy czerwone wino wytrawne [2].

Co to jest dieta DASH? Czy rzeczywiście obniża ciśnienie krwi?

Wiele badań epidemiologicznych ukazało, że umiarkowane picie alkoholu, a szczególnie czerwonego wina, może chronić przed chorobą wieńcową. Wnioski te oparte są na obserwacjach, że w krajach o wysokim spożyciu tego trunku (np. Francja, Włochy) odnotowuje się stosunkowo niski wskaźnik występowania tego schorzenia. Zjawisko to nazwano „francuskim paradoksem” [2].

Choroby układu krążenia są najczęstszą przyczyną zgonów na świecie. Obejmują różne zaburzenia serca i naczyń krwionośnych (w tym mózgowych), takich jak schorzenia tętnic obwodowych, choroba wieńcowa, zakrzepica żył głębokich, niewydolność mięśnia sercowego, zawał. Przez ostatnie lata rośnie zainteresowanie naturalnymi związkami, które pomagałyby zapobiegać incydentom sercowo-naczyniowym. Takimi substancjami mogą być między innymi polifenole — kwercetyna, antocyjany, a wśród nich najlepiej przebadany i obiecujący — resweratrol [3].

Tajemny składnik — resweratrol

Resweratrol (3,5,4’-trihydroksystilben) należy do polifenoli. Występuje głównie w skórce winogron. Wiele badań przedklinicznych wykazało hipotensyjne (obniżające ciśnienie) działanie związku na różnych modelach zwierzęcych. Resweratrol ma właściwości przeciwutleniające, hamuje powstawanie wolnych rodników, zmniejsza aktywację komórek zapalnych, zapobiega agregacji płytek krwi. Ponadto stymuluje śródbłonkową produkcję tlenku azotu, co powoduje rozszerzenie naczyń i w konsekwencji obniżenie ciśnienia krwi. Co istotne jest substancją bezpieczną, czyli nie przyczynia się do istotnych działań niepożądanych i nie wchodzi w interakcje z lekami [4].

Jakie wino wybrać dla zdrowia?

Polifenole obecne są w dość dużej ilości jedynie w winie czerwonym. Wynika to z procesu produkcji. Owoce fermentują razem ze skórką, czyli fragmentem, w którym znajduje się najwięcej związków fenolowych. Do wytworzenia białego wina, skórki i nasiona winogron są usuwane przed fermentacją. Ponadto poszczególne szczepy charakteryzują się różną zawartością polifenoli. Wysoką odznaczają się m.in. Pinot Noir, Petit Syrah, Cabernet Sauvignon czy Merlot. Wina długo dojrzewające w beczkach są dodatkowo wzbogacone w te korzystne związki, ze względu na ich występowanie także w dębowym drewnie [5].

Jeśli chcemy uzyskać korzyści dla zdrowia, powinniśmy wybrać trunek o jak najmniejszym stężeniu cukru, czyli wytrawny. W słodkich zaobserwowano mniejszą zawartość polifenoli. Ponadto fruktoza i sacharoza przyjmowane w zbyt dużych ilościach mogą powodować cukrzycę, stłuszczenie wątroby, przyrost masy ciała i inne negatywne skutki.

Podsumowanie

Spożywanie dużych ilości alkoholu z pewnością nie jest korzystne dla zdrowia. Jednak zgodnie z wynikami wielu badań, regularne spożywanie umiarkowanych ilości czerwonego, wytrawnego wina (np. jeden kieliszek do obiadu) może zmniejszać ryzyko niewydolności serca czy innych chorób układu krążenia. Związkiem, który przykuwa uwagę naukowców pod względem korzystnego wpływu na ciśnienie krwi oraz profilaktykę i leczenie dolegliwości sercowo-naczyniowych jest resweratrol. Trwają badania nad właściwościami związku i poprawieniem jego biodostępności w naszym organizmie. Leczenie chorób układu krążenia generuje duże koszty dla pacjentów i szpitali. Dlatego zapobieganie im pozwoliłoby nie tylko wydłużać życie, ale przyniosłoby ogromne korzyści finansowe. Jako profilaktykę powinniśmy stosować przede wszystkim odpowiednią dietę oraz regularną aktywność fizyczną.