Z tego artykułu dowiesz się:

• Dlaczego gazy czasem tak nieprzyjemnie pachną i co jest tego przyczyną
• Które szczepy probiotyków są najskuteczniejsze w walce ze śmierdzącymi gazami
• Jak prawidłowo stosować probiotyki, aby uniknąć początkowych objawów ubocznych
• Dlaczego na początku suplementacji probiotykami gazy mogą się nasilić
• Jakie produkty dostępne w aptekach pomogą Ci pozbyć się wzdęć i gazów
• Kiedy nadmierne gazy wymagają wizyty u lekarza i mogą sygnalizować poważniejsze schorzenia
• Jakie naturalne metody i zmiany w diecie pomogą zmniejszyć produkcję gazów

Skąd biorą się bardzo śmierdzące gazy?

Bardzo śmierdzące gazy to problem, który dotyka wielu z nas, choć rzadko o tym mówimy. Normalnie przeciętna osoba wypuszcza gazy od 14 do 25 razy dziennie, co jest całkowicie naturalnym procesem trawienia. Problem pojawia się, gdy nasze gazy jelitowe stają się wyjątkowo intensywne i nieprzyjemne. Głównym winowajcą zapachu przypominającego zgniłe jajka jest siarkowodór – gaz produkowany przez bakterie jelitowe podczas rozkładania pokarmów zawierających siarkę. Kiedy bakterie w jelicie grubym rozkładają węglowodany, które nie zostały strawione w jelicie cienkim, produkują różne gazy, w tym właśnie siarkowodór, metan i dwutlenek węgla. Warto wiedzieć, że problem ten jest niezwykle powszechny – amerykańskie badania pokazują, że aż 61% dorosłych zgłasza przynajmniej jeden objaw żołądkowo-jelitowy w ciągu tygodnia, a 21% cierpi konkretnie na wzdęcia i nadmierne gazy, choć problem ten jest równie powszechny w Polsce i całej Europie^1,2,3,4.

Nadmierne gazy mogą być spowodowane wieloma czynnikami, ale najczęściej wynikają z naszej diety i stanu mikroflory jelitowej. Produkty bogate w błonnik, takie jak fasola, kapusta, brokuły czy szparagi, zawierają naturalne cukry, których nasze ciała nie potrafią dobrze strawić. Te nieprzyswojone składniki stają się pożywieniem dla bakterii jelitowych, które podczas fermentacji produkują bardzo śmierdzące gazy o nieprzyjemnym zapachu. Również nietolerancje pokarmowe, szczególnie laktozy czy glutenu, mogą prowadzić do zwiększonej produkcji śmierdzących gazów. Warto też pamiętać, że niektóre leki, szczególnie antybiotyki, mogą zaburzać równowagę mikroflory jelitowej, niszcząc nie tylko szkodliwe, ale także pożyteczne bakterie, co prowadzi do problemów z trawieniem i zwiększonej produkcji gazów. Co ciekawe, sposób jedzenia ma ogromne znaczenie – zbyt szybkie jedzenie i niedokładne żucie powoduje połykanie większej ilości powietrza, co nasila problem z gazami. Jeśli zastanawiasz się co w takim wypadku robić, to odpowiedzią często jest właśnie zmiana nawyków żywieniowych^1,2,5.

Czy probiotyki na śmierdzące gazy naprawdę pomagają?

Probiotyki na śmierdzące gazy to żywe mikroorganizmy, które po spożyciu w odpowiednich ilościach przynoszą korzyści zdrowotne. W przypadku problemów ze śmierdzącymi gazami jelitowymi, probiotyki działają na kilka sposobów. Przede wszystkim pomagają przywrócić równowagę mikroflory jelitowej, która często jest zaburzona u osób cierpiących na nadmierne gazy. Szczepy bakterii takie jak Bifidobacterium lactis czy Lactobacillus acidophilus wspierają trawienie, pomagają rozkładać błonnik i laktozę, co może znacząco zmniejszyć produkcję gazów i wzdęcia. Co ciekawe, badania pokazują, że probiotyki mogą nie tylko zmniejszać ilość produkowanych gazów, ale także wpływać na ich zapach poprzez równoważenie składu bakterii jelitowych. Ważne jest jednak, aby pamiętać o cierpliwości – probiotyki zazwyczaj wymagają minimum 4-6 tygodni regularnego stosowania, aby zobaczyć pełne efekty działania^1,4,6,7,8.

Warto jednak pamiętać, że śmierdzące gazy po probiotyku mogą pojawić się na początku suplementacji. Jest to zjawisko przejściowe, które wynika z dostosowywania się mikroflory jelitowej do nowych bakterii. Gdy wprowadzamy do jelit nowe szczepy bakterii probiotycznych, następuje naturalna reorganizacja ekosystemu jelitowego. Może to prowadzić do czasowego zwiększenia fermentacji i produkcji gazów, ale zazwyczaj ustępuje po kilku dniach do dwóch tygodni. Ten początkowy dyskomfort może być paradoksalnie dobrym znakiem – świadczy o tym, że probiotyki aktywnie pracują nad poprawą środowiska jelitowego. Śmierdzące gazy po probiotyku nie powinny nas zniechęcać do kontynuowania suplementacji^9,10.

Jakie szczepy probiotyków są najskuteczniejsze?

Nie wszystkie probiotyki działają tak samo na problemy z bardzo śmierdzącymi gazami. Badania kliniczne wykazały, że szczególnie skuteczne w redukcji wzdęć i gazów są szczepy Bifidobacterium infantis, które zostały klinicznie udowodnione w łagodzeniu objawów zespołu jelita drażliwego, w tym wzdęć i gazów. Bifidobacterium lactis pomaga w trawieniu błonnika i laktozy, wspiera regularne wypróżnienia i może znacząco zmniejszać objawy związane ze śmierdzącymi gazami jelitowymi. Lactobacillus acidophilus jest szczególnie pomocny dla osób z nietolerancją laktozy, ponieważ produkuje laktazę – enzym rozkładający laktozę. Z kolei Saccharomyces boulardii, będący drożdżami probiotycznymi, jest wyjątkowo odporny na działanie antybiotyków i może być stosowany równocześnie z antybiotykoterapią, pomagając zapobiegać zaburzeniom mikroflory jelitowej. Te szczepy można uznać za naturalne leki na śmierdzące gazy⁶.

Szczególnie obiecujące wyniki pokazują także szczepy z rodzaju Bacillus, takie jak Bacillus coagulans czy Bacillus subtilis. Badania kliniczne wykazały, że Bacillus coagulans MTCC 5856 znacząco zmniejszał objawy wzdęć, odbijania i gazów u zdrowych, dorosłych osób już po 4 tygodniach suplementacji. Co ważne, szczepy te są wyjątkowo odporne na warunki panujące w przewodzie pokarmowym – przeżywają działanie kwasu żołądkowego i soli żółciowych, docierając w nienaruszonym stanie do jelit, gdzie mogą skutecznie działać. Z kolei Bacillus subtilis BS50 w dawce 2 miliardów jednostek tworzących kolonie (CFU) dziennie u znacznego odsetka osób prowadził do poprawy w zakresie wzdęć, odbijania się i gazów^4,7.

Które produkty probiotyczne wybrać na śmierdzące gazy jelitowe?

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów probiotycznych, które mogą pomóc w walce z nieprzyjemnymi objawami ze strony układu pokarmowego. Wybór odpowiedniego produktu zależy od indywidualnych potrzeb, wieku oraz nasilenia dolegliwości. Poniżej przedstawiamy sprawdzone preparaty zawierające szczepy bakterii o udowodnionym działaniu w redukcji gazów i wzdęć, które mogą być skutecznymi probiotykami na śmierdzące gazy.

Osłonka Gastrosaszetki

Suplement diety

O produkcie

• synbiotyk zawierający szczepy bakterii kwasu mlekowego, prebiotyk (Actilight®) oraz witaminę C;
• zastosowana specjalną technologię CRYO-PROTECTION, która zwiększa przeżywalność bakterii probiotycznych, podczas całego okresu przydatności do spożycia. Chroni bakterie przed stresem mechanicznym i termicznym;
• saszetki można spożyć bezpośrednio lub po wymieszaniu z niewielką ilością wody;
• składniki dostarczają żywe kultury bakterii probiotycznych kolonizujących jelito cienkie i grube. Zgodnie z zaleceniami włączenie do diety probiotyków może być korzystne u osób z wrażliwością jelit. Uzupełniają mikroflorę jelit, w trakcie i po antybiotykoterapii, a witamina C wspiera odporność;
• w badaniu klinicznym przeprowadzonym na produkcie z udziałem polskiej populacji zgłaszano poprawę komfortu jelitowego;
• nie wymaga przechowywania w lodówce;
• bez laktozy, bez glutenu, bez GMO;
• produkt przeznaczony dla dzieci powyżej 3. roku życia i dorosłych.

Wskazania

Produkt zalecany jest w przypadku biegunki oraz dysbiozy jelitowej.

Dawkowanie

Osłonka Gastro to suplement diety, który jest przeznaczony dla dzieci powyżej 3. roku życia oraz dla dorosłych. Zalecane dawkowanie to 1-2 saszetki dziennie.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Multilac Synbiotyk, kapsułki

O produkcie

• suplement diety zawierający probiotyk i prebiotyk (synbiotyk);
• 9 szczepów bakterii probiotycznych plus fruktooligosacharydy jako prebiotyk;
• zawiera m.in. Lactobacillus acidophilus, L. rhamnosus, Bifidobacterium lactis;
• w jednej kapsułce znajduje się 4,5 x 10⁹ CFU bakterii probiotycznych;
• stosowany we wsparciu mikroflory jelit, przy wzdęciach, po antybiotykoterapii oraz w zespole jelita drażliwego;
• dawkowanie u dorosłych: 1 kapsułka dziennie;
• produkt bez laktozy, kazeiny i glutenu;
• polecany w IBS, odpowiedni dla dorosłych i dzieci, które mogą połknąć kapsułkę;
• dostępny w opakowaniach zawierających 10, 20 i 50 kapsułek.

Sanprobi Super Formula, kapsułki

O produkcie

• suplement diety będący synbiotykiem (probiotyk + prebiotyk);
• zawiera m.in. L. plantarum, L. acidophilus, Bifidobacterium lactis;
• funkcję probiotyku pełnią fruktooligosacharydy oraz inulina;
• całkowita liczba bakterii probiotycznych wynosi 1,0 x 10⁹ CFU;
• wskazany do wsparcia mikrobioty, przy gazach, biegunkach, IBS i podczas antybiotykoterapii;
• dawkowanie u dorosłych: 2-4 kapsułki dziennie;
• może być podawany dzieciom powyżej 3. roku życia;
• nie zawiera glutenu;
• dostępny w opakowaniach zawierających 40 kapsułek.

Enterol, saszetki

O produkcie

• lek probiotyczny w postaci proszku;
• zawiera probiotyczne drożdże Saccharomyces boulardii CNCM I-745;
• w 1 saszetce znajduje się 250 mg liofilizowanych drożdżaków;
• wskazany w leczeniu i zapobieganiu biegunek o różnej etiologii (np. biegunka infekcyjna, biegunka podróżnych);
• w zależności od wskazania dawkowanie może wynosić od 1 do 4 saszetek na dobę;
• ze względu na swój skład preparat wspomaga redukcję gazów;
• zawiera laktozę jednowodną i fruktozę;
• odpowiedni dla dorosłych i dzieci;
• posiada owocowy smak;
• dostępny w opakowaniach zawierających 10 lub 20 saszetek.

SYMBIOSYS Alflorex, kapsułki

O produkcie

• suplement diety zawierający probiotyk Bifidobacterium infantis (longum) 35624;
• 1 kapsułka zawiera 1,0 × 10⁹ CFU bakterii probiotycznych;
• wskazany do wsparcia równowagi mikrobioty jelitowej, w tym u osób z zespołem jelita drażliwego (IBS);
• dawkowanie u dorosłych: 1 kapsułka dziennie (zalecane co najmniej przez 4 tygodnie);
• bez laktozy i glutenu, odpowiedni dla wegan;
• dla dzieci i dorosłych;
• dostępny w opakowaniach 15 i 30 kapsułek.

Powyższe preparaty to przykłady probiotyków, które mogą być pomocne w redukcji nieprzyjemnych gazów jelitowych. Zawierają one szczepy bakterii i drożdży o udokumentowanym działaniu wspierającym mikroflorę jelitową, w tym Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium lactis, Bifidobacterium infantis czy Saccharomyces boulardii. Wiele z nich to synbiotyki, które oprócz bakterii zawierają także prebiotyki (np. inulinę lub FOS), sprzyjające ich namnażaniu.

Warto także zwrócić uwagę na inne dostępne na rynku preparaty, które mogą sprawdzić się przy problemach z gazami. Dobrym przykładem jest CDS 22-Formula, zawierający wyselekcjonowane szczepy bakterii probiotycznych wspierające florę jelitową w zespole jelita drażliwego oraz po antybiotykoterapii. Z kolei Enteris Defence, dzięki zawartości Saccharomyces boulardii, może być skutecznym wsparciem przy zaburzeniach trawienia, którym towarzyszą nieprzyjemne gazy, wzdęcia lub biegunki. Dobór odpowiedniego preparatu najlepiej dostosować indywidualnie – uwzględniając przyczynę objawów, tolerancję składników oraz cel stosowania.

Jak stosować probiotyki na śmierdzące gazy, aby uniknąć nieprzyjemnych objawów?

Rozpoczynając suplementację probiotykami, warto zastosować strategię stopniowego zwiększania dawki. Zamiast od razu przyjmować pełną zalecaną dawkę, można zacząć od jednej kapsułki co trzy dni, a następnie stopniowo zwiększać częstotliwość do codziennego stosowania. Takie podejście pozwala jelitom przystosować się do nowych bakterii i może znacząco zmniejszyć początkowe objawy, takie jak wzdęcia czy gazy. Najlepiej przyjmować probiotyki na czczo lub kilka godzin po posiłku, kiedy poziom kwasu żołądkowego jest najniższy, co zwiększa szanse przeżycia bakterii probiotycznych. Niektórzy eksperci sugerują również przyjmowanie probiotyków przed snem, co może zmniejszyć świadomość ewentualnych objawów trawiennych występujących podczas adaptacji. Dodatkowo warto zwrócić uwagę na sposób jedzenia – jedz wolniej i dokładnie przeżuwaj każdy kęs, co zmniejszy ilość połykanego powietrza. Unikaj także picia przez słomkę i żucia gumy, ponieważ te czynności powodują połykanie dodatkowego powietrza, co nasila problemy z gazami^1,6,10.

Równie ważne jest wsparcie działania probiotyków poprzez odpowiednią dietę. Prebiotyki, czyli pokarm dla dobrych bakterii, można znaleźć w produktach bogatych w błonnik, takich jak cykoria, topinambur czy banany. Jednak osoby wrażliwe powinny uważać na produkty FODMAP (fermentujące oligosacharydy, disacharydy, monosacharydy i poliole), które mogą nasilać produkcję gazów. Warto również zwiększyć spożycie wody do około 2,5-3,5 litra dziennie, co wspomaga trawienie i pomaga zapobiegać zaparciom, które mogą nasilać problemy z nadmiernymi gazami. Regularna aktywność fizyczna, nawet 30 minut umiarkowanego wysiłku dziennie, stymuluje perystaltykę jelit i pomaga w usuwaniu gazów z organizmu. Szczególnie pomocne mogą być niektóre pozycje jogi, które bezpośrednio wspomagają usuwanie gazów z jelit. Dodatkowo warto włączyć do diety fermentowane produkty, takie jak jogurt, kefir, kiszona kapusta czy kimchi, które naturalnie wspierają florę jelitową i mogą pomóc w redukcji śmierdzących gazów^1,3,10.

Jakie inne preparaty mogą pomóc przy bardzo śmierdzących gazach?

Oprócz probiotyków, na rynku farmaceutycznym dostępne są różnorodne preparaty, które mogą przynieść ulgę przy problemach z gazami. Niektóre z nich działają mechanicznie, rozbijając pęcherzyki gazów, inne wykorzystują naturalne ekstrakty roślinne o właściwościach wiatropędnych. Warto poznać różne opcje, aby wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do swoich potrzeb i preferencji.

Espumisan MAX, kapsułki miękkie

O produkcie

• wyrób medyczny;
• zawiera 140 mg symetykonu na kapsułkę;
• wskazany przy wzdęciach i nadmiernej ilości gazów jelitowych;
• dawkowanie u dorosłych: 1 kapsułka w trakcie lub po posiłku, do 5 kapsułek dziennie;
• odpowiedni dla dorosłych i młodzieży powyżej 14. roku życia;
• dostępny w opakowaniu 20 kapsułek miękkich.

Coligas Fast, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera ekstrakty z kolendry, imbiru, kuminu, cykorii, kopru i prawoślazu;
• wskazany przy nadmiernej produkcji gazów i uczuciu pełności;
• dawkowanie u dorosłych: 1-2 kapsułki 2 razy dziennie, pół godziny przed posiłkiem, maksymalnie 6 kapsułek na dobę;
• może być stosowany od 6. roku życia;
• roślinny skład;
• opakowanie zawiera 30 kapsułek.

Tribux Bio, tabletki

O produkcie

• lek bez recepty;
• zawiera maleinian trimebutyny;
• jedna tabletka zawiera 100 mg substancji;
• reguluje pracę jelit, łagodzi wzdęcia i gazy;
• szczególnie pomocny w zespole jelita drażliwego;
• dawkowanie u dorosłych: 1 tabletka 2-3 razy dziennie;
• może być stosowany od 12. roku życia;
• typowe opakowanie zawiera 10 tabletek w blistrze.

Dobór preparatu warto dopasować do charakteru dolegliwości. Symetykon w Espumisan MAX szybko rozprasza pęcherzyki gazu i sprawdza się przy nagłych, uciążliwych wzdęciach; Coligas Fast dzięki ziołowej kompozycji łagodnie wspiera trawienie i bywa dobrym wyborem, gdy wolimy formułę roślinną; z kolei Tribux Bio pomaga, gdy oprócz gazów dokuczają zaburzenia motoryki jelit, typowe np. dla IBS. Jeśli potrzebujesz alternatyw, niższą dawkę symetykonu zapewnia Ulgix Wzdęcia (80 mg), z kolei Espumisan Easy oferuje wygodny wybór w postaci granulek (125 mg). W przypadkach bardziej uporczywych objawów można rozważyć SimetiGast Forte (240 mg symetykonu), natomiast jako uzupełnienie diety i łagodne wsparcie trawienia sprawdzi się klasyczny koper włoski do zaparzania.

Węgiel aktywny jako dodatkowa pomoc

Oprócz wymienionych preparatów, warto wspomnieć o węglu aktywnym, który przyjmowany przed posiłkami może absorbować gazy i toksyny w jelitach, zmniejszając tym samym nieprzyjemny zapach. Węgiel aktywny działa jak gąbka, wiążąc substancje gazowe w przewodzie pokarmowym. Należy jednak pamiętać, że może on również wiązać leki i składniki odżywcze, dlatego powinien być przyjmowany z zachowaniem odstępu czasowego od innych preparatów i suplementów. Typowa dawka to 1-2 kapsułki przed posiłkiem, który może wywołać wzdęcia¹.

Kiedy nadmierne gazy wymagają konsultacji z lekarzem?

Chociaż gazy są normalną częścią procesu trawienia, istnieją sytuacje, gdy powinny nas zaniepokoić. Jeśli wypuszczasz gazy częściej niż 20-30 razy dziennie i towarzyszy temu silny ból brzucha, krew w stolcu, niewyjaśniona utrata wagi czy uporczywe nudności i wymioty, koniecznie skonsultuj się z lekarzem. Takie objawy mogą wskazywać na poważniejsze schorzenia, takie jak zespół jelita drażliwego, celiakia, choroba Crohna, a w rzadkich przypadkach nawet nowotwór jelita grubego. Również nagła zmiana w częstotliwości wypróżnień, konsystencji stolca czy pojawienie się żółtaczki wymaga natychmiastowej konsultacji medycznej. Jeśli problem utrzymuje się mimo stosowania probiotyków, wizyta u lekarza jest konieczna^2,3,5.

Warto pamiętać, że czasem przyczyną śmierdzących gazów mogą być zaburzenia wchłaniania, zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO) czy nierozpoznane nietolerancje pokarmowe. Jeśli domowe sposoby i probiotyki nie przynoszą poprawy po 2-4 tygodniach stosowania, lub jeśli objawy się nasilają, lekarz może zlecić badania diagnostyczne, takie jak testy oddechowe na nietolerancję laktozy czy fruktozy, badanie kału na obecność pasożytów lub test na celiakię. W niektórych przypadkach może być konieczna kolonoskopia, szczególnie u osób powyżej 50. roku życia lub z rodzinnym wywiadem nowotworowym.

Podsumowanie

Probiotyki na śmierdzące gazy mogą być skutecznym rozwiązaniem dla wielu osób borykających się z tym krępującym problemem. Kluczem do sukcesu jest wybór odpowiednich szczepów bakterii, takich jak Bifidobacterium lactis, Lactobacillus acidophilus czy drożdży Saccharomyces boulardii, które mają udowodnione działanie w redukcji wzdęć i gazów. Pamiętaj jednak, że początkowe nasilenie objawów podczas pierwszych dni suplementacji jest normalnym zjawiskiem i zazwyczaj mija po okresie adaptacji. Oprócz probiotyków warto rozważyć preparaty z symetykonem czy naturalne ekstrakty roślinne, które mogą przynieść szybką ulgę przy bardzo śmierdzących gazach. Jeśli jednak problem utrzymuje się mimo stosowania różnych metod lub towarzyszy mu niepokojące objawy, nie wahaj się skonsultować z lekarzem – zdrowie jelit jest zbyt ważne, aby je lekceważyć.

Najczęściej zadawane pytania

• jakie zioła są najskuteczniejsze na ból żołądka i jak je stosować
• sprawdzone domowe sposoby na różne dolegliwości
• jaka herbata na ból brzucha będzie najlepsza w zależności od przyczyny
• które naturalne preparaty z apteki warto wybrać na problemy trawienne
• jak przygotować napary ziołowe, aby były maksymalnie skuteczne
• kiedy domowe sposoby nie wystarczą i trzeba udać się do lekarza

Dlaczego żołądek boli i co z tym zrobić?

Ból żołądka to jedna z najczęstszych dolegliwości, z którą każdy z nas boryka się w życiu. Może mieć różne przyczyny – od zwykłego przejedzenia się, przez stres, aż po poważniejsze schorzenia układu pokarmowego. Większość przypadków bólu brzucha nie jest groźna i ustępuje samoistnie, ale dyskomfort może być bardzo nieprzyjemny. Na szczęście istnieje wiele naturalnych sposobów, które mogą pomóc złagodzić dolegliwości bez konieczności sięgania od razu po leki.^1,2

Domowe sposoby na ból żołądka cieszą się dużą popularnością, ponieważ są łagodne dla organizmu i często równie skuteczne jak preparaty farmaceutyczne. Zioła na żołądek stosowane są od wieków w medycynie ludowej różnych kultur na całym świecie. W Polsce tradycja ziołolecznictwa ma szczególnie bogate korzenie – nasze babcie i prababcie doskonale znały właściwości lecznicze roślin rosnących w polskich lasach i ogrodach. Rumianek, mięta, melisa czy dziurawiec to rośliny, które od pokoleń towarzyszą polskim rodzinom jako naturalne remedium na problemy żołądkowe. Wiele z tych tradycyjnych metod zostało potwierdzone przez współczesne badania naukowe, które pokazują rzeczywiste działanie przeciwzapalne, rozkurczowe i kojące różnych roślin leczniczych. Dodatkowo domowe sposoby na ból żołądka można łączyć z prostymi metodami, takimi jak stosowanie ciepłych okładów czy termoforów na brzuch, które pomagają rozluźnić napięte mięśnie i przynoszą dodatkową ulgę.^3,4

Jaka herbata na ból brzucha będzie najlepsza?

Herbaty ziołowe to prawdopodobnie najpopularniejsza i najłatwiejsza forma domowego leczenia problemów żołądkowych. Ciepły napar nie tylko dostarcza organizmowi płynów, ale również cennych substancji aktywnych, które mogą przynieść ulgę w bólu. Jaka herbata na ból brzucha będzie najskuteczniejsza? Wybór odpowiedniej herbaty zależy od rodzaju dolegliwości – niektóre zioła na żołądek działają przeciwzapalnie, inne rozkurczowo, a jeszcze inne pomagają w trawieniu. Regularne picie odpowiednich naparów może nie tylko łagodzić objawy, ale również wspierać ogólne zdrowie układu pokarmowego.⁵ Aby w pełni wykorzystać potencjał leczniczy ziół, warto przestrzegać kilku podstawowych zasad przygotowywania naparów:

• suszone zioła zalewaj wrzącą wodą i parz pod przykryciem przez 10-15 minut, aby wyciągnąć maksymalną ilość substancji aktywnych;
• napary pij ciepłe, małymi łykami i powoli – pozwala to organizmowi lepiej wchłonąć substancje aktywne;
• herbaty ziołowe można delikatnie słodzić miodem, który dodatkowo działa kojąco na błonę śluzową;
• unikaj dodawania cukru, który może pogarszać problemy trawienne;
• większość ziół można stosować bezpiecznie przez kilka tygodni, ale przy przewlekłych dolegliwościach skonsultuj się z lekarzem rodzinnym lub farmaceutą.^5,6,7

Zioła na żołądek – które wybrać na konkretne dolegliwości?

Świat roślin leczniczych oferuje bogaty wybór ziół o różnorodnych właściwościach terapeutycznych, które mogą pomóc w łagodzeniu problemów żołądkowych. Każde zioło ma swoje unikalne działanie i najlepiej sprawdza się przy określonych dolegliwościach. Znajomość właściwości poszczególnych roślin pozwala na świadome i skuteczne wykorzystanie ich potencjału leczniczego w codziennej praktyce. Zastanawiając się jaka herbata na ból brzucha będzie odpowiednia, warto poznać właściwości różnych ziół. Oto przegląd najskuteczniejszych roślin według konkretnych problemów:

• Na wzdęcia i gazy: koper włoski, kminek – zioła wiatropędne o działaniu rozkurczowym;
• Na nadkwasotę żołądka: siemię lniane, prawoślaz – rośliny o działaniu osłonowym;
• Na stany zapalne: rumianek, dziurawiec – zioła przeciwzapalne;
• Na nudności: imbir – najskuteczniejsze zioło przeciwwymiotne;
• Na stres żołądkowy: melisa – działa uspokajająco i rozkurczowo.⁵

Warto również pamiętać, że zioła na żołądek można ze sobą łączyć, tworząc mieszanki o szerszym spektrum działania. Popularne połączenia to na przykład rumianek z mięta przy problemach trawiennych, czy melisa z kminkiem na skurcze żołądka. Gotowe mieszanki ziołowe są dostępne w aptekach i sklepach zielarskich, ale można je też przygotować samodzielnie.⁵

Rumianek na żołądek – sprawdzony klasyk

Rumianek pospolity to prawdopodobnie najlepiej znane i najczęściej stosowane zioło na problemy żołądkowe. Zawiera bogate spektrum substancji aktywnych, w tym olejki eteryczne, flawonoidy i chamazulen, które wykazują silne działanie przeciwzapalne i rozkurczowe. Rumianek na żołądek działa wielokierunkowo – łagodzi stany zapalne błony śluzowej, rozluźnia mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i tworzy ochronną warstwę na podrażnionych powierzchniach. Dodatkowo ma łagodne działanie uspokajające, co jest szczególnie pomocne, gdy ból żołądka jest związany ze stresem.⁸

Przygotowanie herbatki rumiankowej jest bardzo proste – wystarczy łyżeczkę suszonych koszyczków zalać szklanką wrzątku i parzyć przez 10 minut pod przykryciem. Można też sięgnąć po gotowe saszetki dostępne w aptekach. Rumianek na żołądek można pić 2-3 razy dziennie, szczególnie po obfitych posiłkach. Jest to jedno z najbezpieczniejszych ziół, które mogą stosować zarówno dorośli, jak i dzieci.⁸

Mięta pieprzowa – na niestrawność i skurcze

Mięta pieprzowa to kolejne bardzo skuteczne zioło na problemy żołądkowe, szczególnie gdy towarzyszą im niestrawność, wzdęcia czy nudności. Głównym składnikiem aktywnym mięty jest mentol, który wykazuje silne działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego. Dzięki temu mięta przynosi szybką ulgę przy bólach brzucha typu kolkowego i pomaga w usuwaniu nadmiaru gazów z układu trawiennego. Dodatkowo pobudza wydzielanie soków trawiennych, co ułatwia trawienie tłustych pokarmów.⁵

Herbatę z mięty można przygotować z 6 świeżych listków lub łyżeczki suszonego ziela na szklankę wrzątku. Napar należy parzyć przez 5-7 minut i pić ciepły, najlepiej po posiłkach. Mięta działa szybko – ulgę można odczuć już po kilkunastu minutach od wypicia herbaty. Osoby z refluksem żołądkowo-przełykowym (czyli zarzucaniem kwaśnej treści żołądkowej do przełyku) powinny jednak zachować ostrożność, ponieważ mięta może rozluźniać zwieracz przełyku.⁹

Inne skuteczne zioła na problemy z żołądkiem

Koper włoski i kminek to jedne z najskuteczniejszych ziół wiatropędnych, które doskonale radzą sobie z problemem nadmiernych gazów w przewodzie pokarmowym. Mają działanie rozkurczowe i pomagają w usuwaniu wzdęć, które często towarzyszą bólom żołądka. Napar przygotowuje się z łyżeczki nasion na szklankę wrzącej wody, parząc przez 10-15 minut. Te zioła działają dość szybko i ulgę można odczuć już po 20-30 minutach od wypicia naparu.⁵

Imbir zawiera gingerole (substancje aktywne odpowiedzialne za ostry smak) – związki o silnym działaniu przeciwwymiotnym i przeciwzapalnym. Działa na receptory serotoninowe w układzie pokarmowym, zmniejszając uczucie nudności i przyspieszając opróżnianie żołądka. Jest szczególnie skuteczny przy nudnościach związanych z chorobą lokomocyjną, chemioterapią czy ciążą. Herbatę imbirową można przygotować z łyżeczki startego świeżego korzenia na szklankę wrzątku. Zalecana dawka to około pół łyżeczki świeżego imbiru dziennie. Ważne: imbir może być przeciwwskazany u osób z czynnymi wrzodami żołądka.^9,10

Melisa lekarska to doskonałe zioło dla osób, których problemy żołądkowe są związane ze stresem i napięciem nerwowym. Ma łagodny, cytrynowy aromat i działa jednocześnie uspokajająco oraz rozkurczowo na mięśnie przewodu pokarmowego. Pomaga przy wzdęciach, kolkach jelitowych i uczuciu ciężkości w żołądku po posiłkach. Zastanawiając się co pić na ból żołądka wywołany stresem, melisa będzie doskonałym wyborem.⁵

Dziurawiec zwyczajny zawiera substancje o działaniu przeciwzapalnym, rozkurczowym i regulującym wydzielanie soków trawiennych. Bardzo ważne ostrzeżenie: dziurawiec może wchodzić w interakcje z wieloma lekami, w tym antydepresantami, lekami przeciwzakrzepowymi i hormonalnymi. Przed stosowaniem bezwzględnie należy skonsultować się z lekarzem rodzinnym lub farmaceutą.⁵

Naturalne preparaty ziołowe z apteki

Współczesna farmacja oferuje szeroki wybór gotowych preparatów ziołowych, które łączą tradycyjną wiedzę o roślinach leczniczych z nowoczesnymi standardami produkcji. Produkty te stanowią wygodną alternatywę dla domowych naparów, zapewniając jednocześnie standaryzowaną jakość i precyzyjne dawkowanie. Preparaty apteczne przechodzą kontrolę jakości i zawierają dokładne informacje o składzie, dawkowaniu i przeciwwskazaniach.¹⁰ W polskich aptekach dostępne są różne formy preparatów ziołowych:

• Krople ziołowe – tradycyjna forma zawierająca mieszankę nalewek z różnych ziół. Działają kompleksowo i mają skoncentrowaną postać;
• Syropy ziołowe – delikatna forma szczególnie odpowiednia dla osób z wrażliwym żołądkiem lub dzieci;
• Tabletki i granulki – wygodne w stosowaniu, z precyzyjnie odmierzoną dawką;
• Mieszanki ziołowe w saszetkach – łączą wygodę gotowego produktu z naturalnością domowych naparów.

Tak jak wspomniano powyżej, oprócz opisanych ziół do zaparzania – zarówno jednoskładnikowych, jak i gotowych mieszanek – w aptekach dostępne są również inne formy preparatów ziołowych. Do najczęściej stosowanych należą krople doustne, takie jak Iberogast, będący wieloskładnikowym preparatem zawierającym m.in. wyciągi z arcydzięgla, rumianku i mięty, pomocny przy niestrawności, skurczach czy wzdęciach. Podobne działanie wykazują klasyczne krople żołądkowe, oparte na nalewkach z kozłka, mięty i goryczki, od lat wykorzystywane jako wsparcie w zaburzeniach trawienia i przy niedokwaśności żołądka.

Wśród tabletek roślinnych warto wymienić Raphacholin C, który zawiera wyciąg z karczocha, rzodkwi czarnej oraz olejek miętowy. Preparat ten działa żółciopędnie, rozkurczowo i wspomaga trawienie, co czyni go przydatnym w przypadku uczucia ciężkości po posiłku. Tego typu produkty są dobrym rozwiązaniem dla osób, które cenią sobie działanie ziół, ale poszukują wygodniejszej niż zaparzanie formy ich przyjmowania.

Siemię lniane i inne naturalne środki ochronne

Natura oferuje nam wiele substancji o unikalnych właściwościach ochronnych dla układu pokarmowego, które działają inaczej niż tradycyjne zioła lecznicze. Te naturalne środki nie tylko łagodzą objawy, ale przede wszystkim chronią i regenerują podrażnioną błonę śluzową żołądka. Są to sprawdzone domowe sposoby na ból żołądka, które można bezpiecznie stosować długotrwale.

Siemię lniane to wyjątkowy produkt naturalny, który działa inaczej niż większość ziół – zamiast dostarczać substancje aktywne, tworzy ochronną warstwę śluzową na błonie żołądka. Po zalaniu wodą nasiona pęcznieją i uwalniają śluz, który osłania podrażnione powierzchnie i łagodzi stany zapalne. Jest to szczególnie pomocne przy nadkwasności, wrzodach żołądka czy zespole jelita drażliwego (schorzeniu charakteryzującym się przewlekłymi bólami brzucha i zaburzeniami wypróżnień). Sposób przygotowania siemienia lnianego jest prosty – 1-2 łyżeczki mielonego siemienia zalewa się szklanką wrzątku i pozostawia do napęcznienia przez około 30 minut.^1,5

Dieta BRAT jako wsparcie leczenia

Przy bólach żołądka towarzyszących niestrawności czy biegunce pomocna może być dieta BRAT (nazwa pochodząca od pierwszych liter angielskich nazw produktów: Bananas, Rice, Applesauce, Toast – czyli banany, ryż, mus jabłkowy, tosty). Ta łagodna dieta składa się z łatwo strawnych produktów, które nie obciążają układu pokarmowego i są dobrze znane również polskim pacjentom:²

• Banany – dostarczają potasu, który może zostać utracony podczas wymiotów;
• Ryż – pomaga wchłonąć nadmiar kwasu żołądkowego;
• Jabłka – w postaci musu są łatwo strawne;
• Tosty – dostarczają węglowodanów w łatwo przyswajalnej formie.

Kiedy domowe sposoby mogą nie wystarczyć?

Naturalne metody leczenia mają swoje ograniczenia i nie zawsze są wystarczające do rozwiązania problemów zdrowotnych. Istnieją sytuacje, w których objawy mogą wskazywać na poważniejsze schorzenia wymagające profesjonalnej diagnostyki i leczenia medycznego. Choć domowe sposoby na ból żołądka są często skuteczne, ważne jest rozpoznanie sytuacji wymagających interwencji medycznej. Należą do nich:

• silny, nagły ból brzucha, szczególnie w prawym dolnym kwadrancie – może wskazywać na zapalenie wyrostka robaczkowego;
• ból żołądka połączony z wymiotami krwią lub krwawymi stolcami;
• wysoka gorączka towarzysząca bólom brzucha;
• trudności w oddychaniu wraz z dolegliwościami żołądkowymi;
• przewlekłe dolegliwości, które nie ustępują pomimo stosowania naturalnych środków przez kilka dni.⁴

Ważne jest również, aby pamiętać o możliwych interakcjach między ziołami a przyjmowanymi lekami. Niektóre rośliny lecznicze mogą wpływać na wchłanianie czy metabolizm leków, dlatego osoby przewlekle chorujące powinny zawsze skonsultować stosowanie preparatów ziołowych z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą. Szczególną ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży i karmiące piersią.⁵

Podsumowanie

Naturalne sposoby łagodzenia bólu żołądka oferują bezpieczną i skuteczną alternatywę dla syntetycznych leków, szczególnie w przypadku łagodnych, okazjonalnych dolegliwości. Rumianek na żołądek, mięta pieprzowa, imbir czy siemię lniane to sprawdzone od wieków środki, które mogą przynieść szybką ulgę. To, jaka herbata na ból brzucha będzie najlepsza, zależy od rodzaju dolegliwości – przy wzdęciach pomoże mięta, przy stanach zapalnych rumianek, a przy nudnościach imbir. Odpowiedź na pytanie co pić na ból żołądka nie jest jednoznaczna, ale znajomość właściwości różnych ziół pozwala na świadomy wybór. Domowe sposoby na ból żołądka mają tę zaletę, że są łagodne dla organizmu i rzadko powodują skutki uboczne. Zioła na żołądek można stosować zarówno profilaktycznie, jak i doraźnie, a dostępność gotowych preparatów w polskich aptekach czyni je jeszcze bardziej wygodnymi w użyciu. Warto jednak pamiętać, że przy poważnych czy przewlekłych dolegliwościach zawsze należy skonsultować się z lekarzem rodzinnym lub gastroenterologiem, a naturalne metody traktować jako uzupełnienie, a nie zamiennik profesjonalnej opieki medycznej.

Zespół jelita drażliwego (ang. irritable bowel syndrome), w skrócie IBS, może występować zarówno u dzieci jak i dorosłych. Jego najczęstszymi objawami są bóle brzucha, biegunki, zaparcia oraz wzdęcia. Objawy występują niestety często i przewlekle. Co gorsza, do dnia dzisiejszego, dokładna przyczyna występowania zespołu jelita drażliwego nie jest do końca znana. Podejrzewa się, że u chorych dochodzi do zaburzenia na osi jelitowo-mózgowej. Kluczowe w przypadku tej choroby są zaburzenia równowagi mikroflory jelitowej, które prowadzą do zaburzeń na tej osi. Zmniejsza się ilość bakterii szczepów Lactobacillus i Bifidobacterium, a zwiększa Escherichia coli, Streptococcus i Clostridium [1]. 

Co jest dobre na jelita?

Oprócz farmakoterapii, w przypadku problemów z jelitem drażliwym, bardzo ważną rolę pełni odpowiednia dieta i zdrowy tryb życia. Dieta powinna zawierać mało cukrów fermentujących, co ograniczy częstotliwość wypróżnień i gazów. Dodatkowo ograniczenie w diecie produktów przetworzonych, pozwoli na uregulowanie czynności przewodu pokarmowego. Kluczowe jest również utrzymanie prawidłowej masy ciała. Udowodniono, że osoby o odpowiedniej masie ciała mają znacznie mniej objawów związanych z IBS. Z tego względu kluczowa jest regularna aktywność fizyczna [2]. 

Krople na jelito drażliwe – które warto wybrać?

W aptece można znaleźć liczne krople doustne na jelito drażliwe. Można spotkać zarówno produkty lecznicze, jak i suplementy diety. Najczęściej są to ekstrakty roślinne, które mają za zadanie poprawić trawienie i wyregulować pracę układu pokarmowego. W przypadku zaburzenia flory jelitowej dobrym pomysłem może być również zastosowanie odpowiedniego probiotyku. Które krople działają na jelito drażliwe? Przykładowe przedstawiono poniżej.

Sanprobi IBS, płyn doustny

O produkcie 

• zawiera bakterie probiotyczne Lactiplantibacillus plantarum 299v;
• suplement diety może być stosowany już od 1. roku życia;
• nie zawiera glutenu i laktozy;
• preparat wspomaga odbudowę zdrowej mikroflory jelitowej, która zapewnia prawidłową pracę przewodu pokarmowego i wzmacnia naturalną barierę śluzówkową przewodu pokarmowego [4].

Igastrik, płyn doustny 

O produkcie 

• zawiera szereg wyciągów roślinnych;
• nie zawiera konserwantów i etanolu;
• jest to suplement diety, więc trzeba użyć większej ilości, aby efekt był zbliżony do leków np. Iberogastu;
• wspiera prawidłowe trawienie, zmniejsza objawy skurczu brzucha, wzdęć i zapewnia prawidłową pracę jelit;
• może być stosowany dopiero od 12. roku życia [5].

Gastrobonisol, płyn doustny

O produkcie 

• lek zawiera liczne wyciągi roślinne;
• jest stosowany w przebiegu niestrawności, znacznie poprawia trawienie, dzięki czemu łagodzi objawy IBS;
• ma stosunkowo wysoką zawartość alkoholu;
• może być stosowany już od 7. roku życia [6].

Ibesan, płyn doustny 

O produkcie 

• zawiera olejek z mięty pieprzowej i 5 ekstraktów roślinnych;
• suplement diety może być używany jedynie przez dorosłych;
• preparat wspiera prawidłowe działanie układu pokarmowego, w tym jest pomocny w przypadku IBS [7].

Multi Gastro, płyn doustny 

O produkcie 

• zawiera szereg ekstraktów ziołowych;
• krople nie są produktem leczniczym, więc nie mają działania leczniczego;
• suplement diety jest wskazany zarówno przy wzdęciach, jak i w celu poprawy trawienia czy jelicie drażliwym [8].

Ulgix Trawienie, płyn doustny 

O produkcie 

• zawierają trzy wyciągi roślinne, a dokładniej z czarnej rzepy i karczocha połączone z olejkiem miętowym;
• suplement nie zawiera alkoholu;
• jest polecany po ciężkostrawnych, tłustych i obfitych posiłkach, rzadziej stosowany jest w przypadku jelita drażliwego [9]. 

Pharmovit Ekstrakty w kroplach, płyn doustny 

O produkcie 

• zawiera 3 ekstrakty roślinne, z liści melisy lekarskiej, szyszek chmielu zwyczajnego i korzenia różeńca górskiego;
• nie zawiera glutenu, laktozy czy soi;
• jest odpowiedni dla wegetarian i wegan;
• suplement diety może być stosowany jedynie przez osoby dorosłe;
• stosowany raczej do poprawy trawienia, rzadziej w przypadku jelita drażliwego [10]. 

Krople żołądkowe T Hasco, krople

O produkcie 

• zawierają alkohol;
• mają sprawdzony od lat skład poprawiających trawienie organizmu, nalewki z: korzenia kozłka lekarskiego, liścia mięty pieprzowej oraz gorzkiej,  jak również wyciąg z dziurawca;
• mogą przynieść ulgę w niektórych objawach IBS, takich jak bóle brzucha, wzdęcia, nadmierne gazy, czy zaburzeniach trawienia [11].

Jakie krople na zespół jelita drażliwego? Najważniejsze informacje

W przypadku IBS warto zastosować krople zawierające ekstrakty roślinne, dzięki czemu można zmniejszyć część objawów choroby. W przypadku problemów z florą jelitową warto użyć odpowiednich probiotyków. Przy wyborze odpowiedniego preparatu, warto, oprócz zwrócenia uwagi na jego konkretne działanie, sprawdzić, czy jest on lekiem, czy suplementem diety. Należy pamiętać, że leki mają udowodnione działanie lecznicze oraz są dokładnie przebadane.

Podsumowanie

Zespół jelita drażliwego (IBS) to przewlekła dolegliwość objawiająca się bólami brzucha, wzdęciami, biegunkami lub zaparciami. Aby złagodzić objawy, warto zadbać o dietę ubogą w cukry fermentujące oraz wspierać florę jelitową probiotykami. Skutecznym rozwiązaniem mogą być krople na jelito drażliwe, takie jak Iberogast, Sanprobi IBS czy Igastrik, które wspomagają trawienie i regulują pracę jelit. Sprawdź, jakie krople na zespół jelita drażliwego będą najlepsze dla Ciebie i ciesz się lepszym samopoczuciem!

Jak rozpoznać zaparcia u dziecka?

Dziecko zmagające się z zaparciami może odczuwać mdłości, bóle i wzdęcia brzucha, a także wydzielać nieprzyjemnie pachnące gazy. Zwykle traci apetyt, staje się rozdrażnione i apatyczne, a oddawane stolce są małe, twarde i zbite. Zatwardzenie u dziecka utrzymuje się kilka dni, jednak jeśli objawy trwają dłużej, istnieje ryzyko, że mamy do czynienia z zaparciem przewlekłym. W takiej sytuacji konieczna jest natychmiastowa konsultacja z lekarzem [1].

Co robić w przypadku zatwardzenia u dziecka?

Odpowiednia podaż płynów i nawodnienie często są wystarczające, aby zapobiec zaparciom. Dziecko, które spożywa zbyt mało wody jest narażone na odwodnienie, co może prowadzić do zaburzeń w funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego, nerek, przewodu pokarmowego, a także mózgu oraz mięśni. Odwodnienie osłabia organizm i zwiększa podatność na infekcje. Dlatego prawidłowe nawadnianie dziecka jest kluczowym elementem w profilaktyce zaparć.

Warto również zwrócić uwagę na dietę dziecka – dolegliwości mogą wynikać z nietolerancji pokarmowych lub zbyt małej ilości warzyw, owoców i błonnika w codziennych posiłkach. 

Kluczowym elementem profilaktyki zaparć u dzieci jest także zachęcanie ich do korzystania z toalety wtedy, gdy odczuwają taką potrzebę. Odkładanie wizyty w toalecie “na później” jest błędem, ponieważ w takiej sytuacji stolec może stać się trudniejszy do wydalenia, co zwiększa ryzyko zaparć. Nasilone parcie na stolec może prowadzić do problemów z hemoroidami, co powoduje ból i swędzenie, a nawet krwawienie w okolicach odbytu [1-3].

Jakie saszetki na zaparcia dla dzieci wybrać?

Saszetki na zatwardzenie u dziecka mogą zawierać różne substancje, w tym makrogole, czy błonnik rozpuszczalny.

Makrogole

Gdy metody niefarmakologiczne zawodzą, warto rozważyć preparaty w postaci saszetek na zaparcia dla dzieci. Najlepiej zacząć od łagodnych środków przeczyszczających zawierających PEG (glikol polietylenowy), znany również jako makrogol. Substancja ta podawana doustnie, w zależności od dawki, wywołuje łagodny lub umiarkowany efekt przeczyszczający. Preparaty zawierające makrogole działają po upływie ok. 24-48 godzin od podania.

Makrogole pomagają zmiękczyć stolec, co ułatwia przechodzenie przez jelita i umożliwia wypróżnienie. Działają miejscowo w przewodzie pokarmowym i w minimalnym stopniu przenikają do krwi. Dzięki temu ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych jest niewielkie. W przeciwieństwie do wielu innych środków przeczyszczających, makrogole nie powodują efektu przyzwyczajenia, co sprawia, że są skuteczne i bezpieczne przy długotrwałej terapii, nieprzekraczającej 3-6 miesięcy [3].

Xenna Balance junior, proszek w saszetkach

O produkcie 

• posiada status wyrobu medycznego;
• zawiera makrogol 3350;
• można stosować u dzieci od 6. miesiąca życia;
• można stosować doraźnie, a po konsultacji z lekarzem również przewlekle;
• nie powoduje naglącego parcia i bólów brzucha;
• nie fermentuje w jelicie;
• pozbawiony cukru; 
• zawartość saszetki można rozpuścić w wodzie, soku lub herbacie [4].

Dicopeg Junior Free, proszek w saszetkach

O produkcie 

• posiada status wyrobu medycznego;
• zawiera makrogol 3350;
• można stosować u dzieci od 6. miesiąca życia;
• jest wydalany z kałem w niezmienionej postaci;
• nie podrażnia śluzówki jelit;
• zawartość saszetki można rozpuścić w wodzie lub innym płynie, np. mleku lub soku owocowym [5].

Pikopil Balans, proszek w saszetkach

O produkcie 

• posiada status wyrobu medycznego;
• zawiera makrogol 3350;
• można stosować u dzieci powyżej 3. roku życia;
• można rozpuścić w wodzie;
• pozbawiony cukru [6].

Produkty zawierające makrogole mogą wpływać na wchłanianie innych preparatów, dlatego warto zachować odpowiedni odstęp między ich stosowaniem.

Błonnik rozpuszczalny

Błonnik jest bardzo ważnym składnikiem codziennej diety, który wspiera zdrowie przewodu pokarmowego, reguluje perystaltykę jelit i ułatwia wypróżnianie. Niskie spożycie błonnika może prowadzić do zaburzeń trawienia i zaparć. Błonnik rozpuszczalny, szczególnie w formie nietworzącej żelu oraz w postaci galaktomannanu, wchłania wodę i zwiększa masę stolca, co ułatwia jego przechodzenie przez jelita. Dodatkowo, może działać jak prebiotyk, wspierając wzrost dobroczynnych bakterii jelitowych, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania przewodu pokarmowego [7].

Fibrofarm, proszek w saszetkach

O produkcie 

• ma status suplementu diety;
• zawiera błonnik rozpuszczalny nietworzący żelu, inulinę oraz probiotyk;
• można stosować u dzieci od 3. roku życia;
• można łączyć z pokarmem stałym lub płynnym;
• najlepiej zażywać rano;
• brak cukru, substancji słodzących i wypełniaczy;
• wegańska receptura [8].

Fibegastrin, proszek w saszetkach

O produkcie 

• ma status suplementu diety;
• zawiera hydrolizowany błonnik rozpuszczalny – galaktomannan;
• odpowiedni od 3. roku życia;
• nie zawiera glutenu i laktozy;
• pozbawiony cukru;
• zawartość saszetki można rozpuścić w wodzie lub dodać do jedzenia [9].

Podsumowanie

Zaparcia u dziecka nie zawsze wymagają stosowania preparatów aptecznych. Często wystarczają zmiany w diecie i odpowiednie nawodnienie. Jeśli jednak problemy nie ustępują, można rozważyć produkty zawierające makrogole (od 6. miesiąca życia) lub błonnik rozpuszczalny (od 3. roku życia), które usprawniają pasaż jelitowy i łagodzą objawy. Jeśli mimo doraźnego leczenia zaparcia nie ustępują, konieczna jest konsultacja lekarska.

W warunkach fizjologicznych w naszych jelitach jest około 200 ml gazów, przy czym aż 90% stanowi azot (jego głównym źródłem jest wdychane powietrze), zaś pozostałe 10% przypada na dwutlenek węgla, tlen, metan oraz wodór. Dziennie usuwamy około 700 ml gazów jelitowych, jednak ich całkowita objętość jest uzależniona od ilości resztek pokarmowych, które nie uległy strawieniu, a także intensywności procesu fermentacji bakteryjnej.

Wzdęcia brzucha to dolegliwość, która jest najczęściej opisywana jako powiększenie obwodu brzucha, a także odczuwanie nadmiernej ilości gazów w jelitach. U źródeł tego problemu może leżeć wiele zaburzeń związanych m.in. z motoryką przewodu pokarmowego. I tak wzdęcia mogą towarzyszyć zespołowi jelita drażliwego, nietolerancji składników pokarmowych (np. laktozy), niedrożności jelita grubego, celiakii, zaparciom, zespołowi przerostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO). Omawiane substancje mogą być właśnie stosowane jako leki na SIBO bez recepty. Co więcej, do rozwoju wzdęć może dochodzić w wyniku przyjmowania niektórych leków, m.in. antydepresantów oraz blokerów kanału wapniowego. Co brać na wzdęcia, aby się ich pozbyć? Jak pozbyć się gazów z jelit? Zanim przejdziemy do omówienia najskuteczniejszych leków na wzdęcia, to poznajmy dietę likwidująca wzdęcia i domowe sposoby na wzdęcia [1].

Dieta likwidująca wzdęcia

Dieta likwidująca wzdęcia może zdecydowanie szybko poprawić nasz komfort życia. Niektóre produkty spożywcze mogą powodować wzdęcia u jednych osób, ale nie u innych. Zazwyczaj wzdęcia to wynik nadmiernego gromadzenia się gazów w przewodzie pokarmowym. Domowe sposoby na wzdęcia, w tym modyfikacja diety, rzeczywiście działają. Oto kilka sposobów, jak pozbyć się gazów z jelit dzięki diecie:

• spożywanie dużych ilości pokarmów bogatych w błonnik, takich jak warzywa, owoce i pełnoziarniste produkty zbożowe, może zwiększyć ryzyko wzdęć, ponieważ bakterie w przewodzie pokarmowym zwiększą wytwarzanie gazów podczas trawienia błonnika;
• spożywanie produktów mlecznych u osób z nietolerancją laktozy może spowodować wzdęcia, bóle brzucha oraz biegunkę. Jest to wynik trudności w trawieniu laktozy przez organizm;
• spożywanie pokarmów bogatych w węglowodany proste może zwiększyć ilość gazów powstających w jelicie;
• spożywanie gazowanych napojów, takich jak Coca-Cola czy piwo, może zwiększyć ryzyko wzdęć z powodu pęcherzyków powietrza w napojach [2].

Wiemy już, jak stosować dietę likwidującą wzdęcia, to przejdźmy w takim razie do skutecznych leków na gazy. Wymieniamy kilka propozycji tabletek na wzdęty brzuch, kapsułek lub kropli, które pomogą poradzić sobie z nadmierną ilością gazów o różnej przyczynie.

Lek na wzdęty brzuch bez recepty — co możesz kupić w aptece?

Wzdęcia to dolegliwość, która może skutecznie uprzykrzyć codzienne życie. Choć często wiążą się z dietą lub stylem życia, ich złagodzenie bywa możliwe dzięki odpowiednim lekom na wzdęty brzuch i preparatom dostępnym bez recepty. W aptekach znajdziemy szeroką gamę produktów, które działają na różne przyczyny wzdęć – od nadmiaru gazów po zaburzenia motoryki jelit. Substancje czynne, takie jak symetykon (Espumisan, Spumax), dimetykon (Esputicon) czy mebeweryna (Duspatalin Gastro), pomagają rozbić pęcherzyki gazów, ułatwić ich wydalanie lub zniwelować skurcze przewodu pokarmowego. Dla osób preferujących naturalne metody dostępne są także preparaty roślinne, zawierające olejek miętowy (Oleomint) lub inne wyciągi ziołowe, np. Iberogast. Każda z tabletek lub kapsułek na wzdęcia działa na określony mechanizm powstawania nadmiernej ilości gazów, dlatego ważne jest dobranie odpowiedniego produktu do indywidualnych potrzeb. Warto pamiętać, że w przypadku utrzymujących się dolegliwości zawsze należy skonsultować się z lekarzem. Oto lista najpopularniejszych leków i preparatów na wzdęcia.

Iberogast

O produkcie

• Lek działa poprzez pobudzenie motoryki jelit, co dzieje się za sprawą wzmocnienia napięcia odcinków przewodu pokarmowego, które są osłabione;
• Drugi kierunek działania polega na rozkurczaniu mięśni gładkich przewodu pokarmowego, co skutkuje uczuciem ulgi w bólu i towarzyszących wzdęciach bardzo częstych w zespole jelita drażliwego;
• berogast stymuluje produkcję prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka. Ekstrakty roślinne zawarte w leku wykazują działanie przeciwzapalne, wiatropędne;
• Przy długotrwałym stosowaniu może dojść do uszkodzenia wątroby, przy objawach takich jak zażółcenie oczu, bóle w nadbrzuszu powinno się udać do lekarza.

Spumax, kapsułki

O produkcie

• wyrób medyczny;
• w opakowaniu 30 kapsułek;
• kapsułki są bardzo małe i łatwe do połknięcia;
• produkt zawiera symetykon, który skutecznie rozbija pęcherzyki gazów w jelitach;
• do stosowania od 6. roku życia;
• bezpieczny w użyciu – symetykon nie wchłania się z przewodu pokarmowego;
• bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Espumisan, kapsułki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• bardzo małe kapsułki, proste do połknięcia;
• mała dawka symetykonu – wymóg spożycia dużej ilości kapsułek, aby osiągnąć efekt;
• występują opakowania o różnych wielkościach;
• do stosowania od 6. roku życia;
• uznaje się za bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• substancja czynna nie wchłania się z przewodu pokarmowego;
• występuje również pod innymi nazwami, z większym stężeniem substancji czynnej, np. Espumisan MAX;
• występuje również w formie kropli.

Esputicon, kapsułki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera dimetykon – substancję, która rozbija pęcherzyki gazu w jelitach i redukuje wzdęcia;
• nie zawiera cukru;
• do stosowania u osób dorosłych (u dzieci z przepisu lekarza);
• występuje również jako produkt z większą dawką (200 mg);
• dostępne również krople;
• duże opakowanie.

Duspatalin Gastro, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• jedyny preparat z mebeweryną bez recepty;
• działa rozkurczowo;
• zawiera laktozę;
• stosować około 30. minut przed posiłkiem;
• do stosowania od 10. roku życia;
• nie stosować u kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Tribux Bio, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• jedyny lek z trimebutyną bez recepty;
• zawiera laktozę;
• stosować krótkotrwale – maksymalnie do 3. dni;
• przyjmować przed posiłkiem;
• nie stosować u kobiet w ciąży;
• do stosowania od 12. roku życia.

Oleomint, kapsułki

O produkcie

• roślinny lek zawierający olejek miętowy;
• działa rozkurczająco na jelita i pomaga przywrócić ich właściwą pracę;
• do stosowania od 8. roku życia;
• przyjmować około 30. minut przed posiłkiem;
• nie stosować u kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Jakie są domowe sposoby na wzdęcia i gazy?

Wcześniej omówiliśmy jeden ze sposobów radzenia sobie z nadmiernymi gazami, tj. dietę likwidującą wzdęcia. Teraz przedstawimy trochę więcej wskazówek na temat tego, jak pozbyć się gazów z jelit. Oto domowe sposoby na wzdęcia, które mogą pomóc w łagodzeniu tej dolegliwości:

• zioła i herbatki – napary z ziół, takich jak mięta, imbir, kminek  mogą pomóc w złagodzeniu wzdęć;
• ciepło – stosowanie ciepłego kompresu na brzuchu może pomóc rozluźnić mięśnie i zmniejszyć wzdęcia;
• unikanie gazotwórczych pokarmów – unikaj spożywania pokarmów, które mogą powodować większe ilości gazów, takich jak warzywa strączkowe, cebula, kapusta, gazowane napoje i produkty mleczne;
• regularna aktywność fizyczna – wypróbowanie łagodnych ćwiczeń fizycznych, takich jak spacer, może pomóc w przyspieszeniu trawienia i złagodzeniu wzdęć;
• masaż brzucha – delikatny masaż brzucha w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara może wspomagać proces trawienia i zmniejszać wzdęcia.

Czy ćwiczenia fizyczne pomagają na wzdęcia?

Badania sugerują, że ćwiczenia fizyczne mogą pomóc w przypadku wzdęć. Wykazano, że umiarkowane ćwiczenia mogą pomóc w wydaleniu nadmiaru gazu i stolca, co może zmniejszyć objawy wzdęć. Co ciekawe, najlepsze wyniki w przypadku wzdęć można osiągnąć poprzez wykonywanie ćwiczeń rozciągających, które poprawiają kondycję kręgosłupa.  Zaleca się wykonywanie około 30 minut umiarkowanych ćwiczeń, takich jak chodzenie czy jazda na rowerze, oraz dodanie kilku pozycji jogi do rutyny treningowej.

Kiedy skonsultować się z lekarzem w przypadku wzdęć i gazów?

W większości przypadków wzdęcia są zwykle niegroźne. Jednak istnieją sytuacje, w których warto skonsultować się z lekarzem. Są to:

• jeśli wzdęcia są nagłe, występują wraz z intensywnym bólem brzucha, wymiotami, biegunką lub utratą wagi, mogą to być objawy poważniejszego stanu, takiego jak zakażenie jelitowe, choroba zapalna jelit lub niedrożność jelit;
• jeśli wzdęcia są częste i utrzymują się przez dłuższy czas, mogą one być objawem przewlekłych schorzeń, takich jak zespół jelita drażliwego lub zapalenie okrężnicy;
• jeśli wzdęciom towarzyszą niepokojące objawy, takie jak utrata apetytu, zmiana rytmu wypróżnień, obecność krwi w stolcu lub utrata masy ciała, należy skonsultować się z lekarzem, gdyż mogą to być objawy poważniejszych problemów zdrowotnych [3].

Podsumowanie

Wzdęcia brzucha to powszechna dolegliwość, której przyczyną mogą być m.in. dieta, nietolerancje pokarmowe, zaburzenia trawienia czy SIBO. W łagodzeniu objawów skuteczne są zarówno domowe sposoby na wzdęcia, takie jak dieta likwidująca wzdęcia, napary z ziół czy aktywność fizyczna, jak i leki bez recepty, np. Iberogast, Espumisan, Spumax czy Duspatalin Gastro. Warto także unikać gazotwórczych pokarmów, gazowanych napojów oraz zadbać o regularne ćwiczenia wspomagające trawienie. Jeśli wzdęcia utrzymują się przez dłuższy czas lub towarzyszą im niepokojące objawy, należy skonsultować się z lekarzem, aby dobrać najskuteczniejszy lek na wzdęcia lub odpowiednią terapię. W aptekach dostępne są liczne preparaty, które pomogą skutecznie pozbyć się gazów z jelit i poprawić komfort życia.

Choroby autoimmunologiczne cechują się tym, że nasz układ odpornościowy zaczyna atakować swoje własne struktury. Istnieje wiele takich chorób i niestety coraz większa część społeczeństwa na nie choruje. Jedną z tytułowych dolegliwości jest Reumatoidalne Zapalenie Stawów (RZS). To schorzenie, które kojarzy się z osobami starszymi, ale również młodsi na nie cierpią. RZS objawia się rozwojem stanu zapalnego w obrębie stawów, które stają się bolesne, obrzęknięte i sztywnieją. To bardzo poważna choroba, która może prowadzić do kalectwa. Jednymi z leków, które stosuje się w leczeniu RZS jest sulfasalazyna i metotreksat, jednak te substancje mają także inne wskazania. Czy wspomniane leki na reumatoidalnego zapalenie stawów są skuteczne? Który lek na RZS jest lepszy: sulfasalazyna czy metotreksat? Czy sulfasalazyna to steryd [1].

Jak działa sulfasalazyna i metotreksat?

Metotreksat to lek immunosupresyjny, czyli taki, który wycisza niepotrzebną aktywność naszego układu odpornościowego, który atakuje własne komórki. Czy metotreksat jest sterydem? Nie, ma inny mechanizm działania. Dwa główne wskazania obejmuję leczenie nowotworów i chorób autoimmunologicznych. Jeśli chodzi o choroby nowotworowe, to metotreksat wnika do namnażających się komórek, m.in. nowotworowych. Tam blokuje pewien proces, który odpowiada za powstawanie aktywnej formy kwasu foliowego. Ta substancja jest niezbędna do produkcji DNA komórki. W wyniku jej braku komórka nie może funkcjonować prawidłowo i dochodzi do jej śmierci [2,3].

Nieco inaczej wygląda działanie metotreksatu w chorobach immunologicznych. Jako lek na reumatoidalne zapalenie stawów blokuje metabolizm, czyli rozpad adeniny i guaniny. Ich nadmiar wywiera silny efekt przeciwzapalny. Dochodzi też do zwiększenia produkcji innych komórek o działaniu przeciwzapalnym. W efekcie zostaje zmniejszony odczyn zapalny charakterystyczny dla RZS i pacjent doświadcza mniejszych objawów choroby [2].

Drugą omawianą substancją jest sulfasalzyna. Czy sulfasalazyna to steryd? Jest to silny lek o działaniu przeciwzapalnym, ale sulfalsazyna nie jest sterydem. Związek ten działa także immunosupresyjnie i przeciwzapalnie. Dokładny mechanizm tego leku nie został dokładnie poznany. Sulfasalzyna to bardzo duża cząsteczka, która raczej nie może zostać wchłonięta po połknięciu. Pod wpływem bakterii jelitowych ulega rozpadowi do innych związków (m.in. mesalazyny i innych pochodnych) i w przypadku leczeniu chorób zapalnych jelit, uważa się, że to te związki faktycznie działają. W kwestii działanie jako lek na reumatoidalne zapalenie stawów istnieje wiele teorii. Niektóre mówią, że sulfasalazyna hamuje aktywność różnych procesów i komórek o działaniu prozapalnym [4,5].

Porównanie skutków ubocznych

Największym skutkiem ubocznym po stosowaniu metotreksatu może być uszkodzenie wątroby. Łatwo jemu przeciwdziałać poprzez suplementację dużych dawek kwasu foliowego. Zdarza się także podwyższenie enzymów wątrobowych, ale powikłania takie jak marskość zdarzają się bardzo rzadko. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą zaburzeń żołądkowo-jelitowych. Pacjenci skarżą się na nudności, wymioty i spadek apetytu. Problemy te zwykle pojawiają się na początku terapii i potem znikają. Istnieje również ryzyko zwiększonego rozwoju wrzodów i nadżerek żołądka i dwunastnicy [2,3].

Po stosowaniu sulfasalazyny najczęściej pojawiają się nudności, wymioty, zaburzenia trawienia, <a href=”https://leki.pl/poradnik/jakie-sa-najmocniejsze-tabletki-przeciwbolowe-bez-recepty/”>ból głowy i zawroty, zaburzenia smaku, szumy uszne, kaszel, oraz wysypka. Wysypki mogą przybierać różne formy, ale charakterystyczne jest pojawienie się niebieskich zmian. Notowano także zmniejszenie płodności u mężczyzn, ale jest to skutek uboczny całkowicie odwracalny. Zwykle ustępuje do 3. miesięcy po zaprzestaniu terapii. Inne działania niepożądane to podwyższenie enzymów wątrobowych, obniżenie płytek krwi i białych oraz czerwonych krwinek lub gorączka. Pojawiają się one dość rzadko [4,5].

Kiedy stosować sulfasalazynę i metotreksat

Metotreksat stosuje się jako lek modyfikujący przebieg choroby w RZS. Inne wskazania do stosowania to leczenie łuszczycowego zapalenia stawów, łuszczycy, sarkoidozy, tocznia rumieniowatego i chorób zapalnych jelit. Metotreksat można stosować jako lek immunosupresyjny po przeszczepach. Związek ten znajduje szerokie zastosowanie w leczeniu wielu nowotworów, np. raka piersi, głowy, szyi, pęcherza moczowego, białaczki limfoblastycznej, chłoniaków i innych [2,3].

Kiedy stosować sulfasalazynę? Sulfasalazyna to również lek na reumatoidalne zapalenie stawów z grupy modyfikujących przebieg choroby. Oprócz tego stosuje się ją w młodzieńczym, idiopatycznym zapaleniu stawów i chorobach zapalnych jelit, np. wrzodziejącym zapaleniu jelit. Sulfasalazyna może być stosowana także w innych jednostkach chorobowych off-label, takich jak:

• choroba Leśniowskiego-Crohna;
• łuszczycowe zapalenie stawów;
• zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa [4,5].

Dawkowanie i czas działania

Metotreksat najczęściej podaje się podskórnie lub doustnie, ale możliwe jest stosowanie dożylne lub nawet dooponowe. Zwykle lek aplikuje się 1 raz w tygodniu. W niektórych przypadkach dawkę jednorazową można podzielić na 3 mniejsze, podawane co 8 godzin w tym samym dniu, ale praktykuje się to bardzo rzadko. Stosuje się dawki od 2,5 mg do 30 mg w zależności od stopnia zaawansowania choroby, odpowiedzi i stanu pacjenta. Na docelowe efekty leczenia trzeba zwykle poczekać od 4 do 8 tygodni od pierwszego podania. Ze względu na mocne obniżenie kwasu foliowego w organizmie, podczas leczenia metotreksat stosuje się kwas foliowy w dawkach od 5 mg do 15 mg [2,3].

Sulfasalazynę podaje się doustnie. Dawkowanie zależy od jednostki chorobowej. W RZS stosuje się najczęściej od 500 mg do 1 g leku na dobę (podzielonego na dwie dawki) na początku leczenia. Maksymalnie można stosować 3 g substancji, ale zwykle podaje się 1 g rano i 1 g wieczorem. Podobnie dawkuje się lek w łuszczycowym zapaleniu stawów i młodzieńczym, idiopatycznym zapaleniu stawów [4].

Dawkowanie w chorobach zapalnych jelit jest nieco inne. w przypadku wrzodziejącego zapalenia jelit dawka początkowa to 3 g lub 4 g podzielone maksymalnie na 3 dawki dobowe. Po ustabilizowaniu objawów można zejść do 2 g na dobę w podobnym schemacie. W przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna podaje się od 3 g do 6 g sulfasalazyny na dobę w podzielonych dawkach. Taka terapie trwa najczęściej 16 tygodni [4].

Bezpieczeństwo sulfasalazyny i metotreksatu

Metotreksatu nie wolno podawać kobietom w ciąży. Jeśli kobieta jest w wieku, w którym może zajść w ciążę, to podczas leczenia wymagana jest podwójna antykoncepcja. Sulfasalazyna nie jest bezwzględnie przeciwwskazana w ciąży, jak metotreksat, ale należy ją podawać tylko, jeśli zaistnieje bezwzględna konieczność. Sulfasalazyna przechodzi przez łożysko i może mieć wpływ na płód. Jeśli istnieje konieczność stosowania, to należy suplementować kwas foliowy, bo dochodzi wtedy do spadku jego stężenia [2-5].

Metotreksatu nie można stosować podczas karmienia piersią, bo niesie to ryzyko uszkodzenia płodu. Sulfasalazyna jest dopuszczona do stosowania w trakcie karmienia piersią, gdyż praktycznie nie przenika do mleka matki [2-5].

Oba leki można stosować podczas prowadzenia pojazdów. Jedynym przeciwwskazaniem jest występowanie zawrotów głowy [2-5].

Picie alkoholu, szczególnie w dużych ilościach, nie jest wskazane u osób, które stosują metotreksat, gdyż może zwiększyć to ryzyko uszkodzenia wątroby. W przypadku sulfasalazyny nie ma takich wskazań i nie istnieją interakcję, ale również należy zachować ostrożność [2-5].

Pacjenci w podeszłym wieku mają większe ryzyko niedoborów kwasu foliowego, dlatego należy zachować ostrożność podczas stosowania metotreksatu i rozważyć zwiększenie suplementacji. Wiek nie stanowi przeciwwskazania, ale wraz z wiekiem zwiększa się ryzyko niewydolności wątroby i nerek, więc wtedy należy rozważyć modyfikację dawek. U osób w podeszłym wieku, które stosują sulfasalazynę dochodzi do jej dłuższego przebywania w organizmie. Z tego względu konieczna może być modyfikacja dawek [2-5].

Jeśli pacjent cierpi na niewydolność wątroby lub nerek to konieczna może być modyfikacji dawki przy stosowaniu metotreksatu. Niewydolność wątroby nie jest przeciwwskazaniem do stosowania sulfasalazyny, ale należy zachować ostrożność. Sama niewydolność nerek nie jest przeciwwskazaniem do stosowania tego leku, ale zwiększa się ryzyko rozwoju kamicy nerkowej, która może doprowadzić do stanów zapalnych i niewydolności. Z tego względu należy dbać o nawodnienie i kontrolować stan nerek [2-5].

Dostępne leki i drogi podania

Metotreksat dostępny jest w formie produktów do podawania doustnego. Możemy tu wyróżnić roztwory i tabletki. Lek można podawać także pozajelitowo i tu mamy dostępne gotowe ampułko-strzykawki oraz koncentraty do sporządzania roztworu do infuzji, np. dożylnej.

Sulfasalazyna występuje jedynie w formie tabletek dojelitowych do podawania doustnego.

Zamienniki sulfasalazyny i metotreksatu

Dostępne zamienniki metotreksatu oraz ich dawki przedstawiamy w Tabeli 1.

Dostępne zamienniki sulfasalazyny oraz ich dawki przedstawiamy w Tabeli 2.

Podsumowanie

Choroby autoimmunologiczne wymagają długiego leczenia. Jednymi z leków na reumatoidalne zapalenie stawów jest metotreksat i sulfasalazyna. Metotreksat wykorzystuje się także w leczeniu nowotworów. Sulfasalazynę często podaje się w terapii chorób zapalnych jelit. Co jest lepsze: sulfasalazyna czy metotreksat? Oba leki są skuteczne. Wydaje się, że sulfasalazyna jest nieco bezpieczniejsza, gdyż w szczególnych przypadkach można podawać ją podczas ciąży i karmienia piersią. Czy sulfasalazyna jest sterydem? Czy metotreksat jest sterydem? Ona jak i metotreksat nie są lekami sterydowymi.

Uczucie pełności w żołądku najczęściej spowodowane jest nagromadzonymi gazami w układzie pokarmowym. Przyczyny tego problemu bywają zróżnicowane. Czasami wynikają z przejedzenia się lub mogą być efektem nietolerancji pokarmowych. Wzdęcia i gazy to także objaw zatrucia pokarmowego. Ta dolegliwość jest nieprzyjemna, gdyż pociąga za sobą ból i kłucie w brzuchu. Bardzo często nadmierne gazy mają nieprzyjemny zapach, co jest kłopotliwe dla danej osoby, jeśli przebywa wśród innych ludzi. Jak poradzić sobie ze wzdęciami? Które tabletki na wzdęcia i gazy będą najlepsze? Jak stosować tabletki na trawienie i wzdęcia, aby jak najlepiej działały?

Tabletki na wzdęty brzuch

Istnieje wiele różnych substancji, które stosuje się w tabletkach na wzdęty brzuch i kapsułkach na wzdęcia oraz uczucie pełności. Najczęściej będzie to symetykon i węgiel aktywny. Jeśli uczucie pełności wynika z nieprawidłowości w trawieniu pokarmów lub przejedzeniu się to dobre będą tabletki z ekstraktami ziołowymi. Na wzdęcia i gazy można stosować także maślan sodu (np. Tributron), co szerzej omówimy dalej. Jeśli wzdęcia są wynikiem nietolerancji pokarmowych, to warto zastosować enzymy, np. laktazę. W niektórych przypadkach na takie dolegliwości stosuje się także antybiotyki, np. ryfaksyminę (Xifaxan), ale dzisiejszy artykuł będzie poświęcony sposobom na wzdęcia i gazy bez recepty [1].

Kapsułki na wzdęcia i gazy z symetykonem

Symetykon to jedna z najbardziej znanych i szeroko stosowanych substancji na wzdęcia (np. Espumisan, Espumisan Max, Ulgix Wzdęcia Max, Spumax, Ulgasim). Jest to związek, który zmniejsza napięcia powierzchniowe pęcherzyków w układzie pokarmowych. Dzięki temu ulegają one pęknięciu i łatwiej zostają wydalone z jelit. To bezpieczna substancja, gdyż nie wchłania się z przewodu pokarmowego. Dzięki temu te leki na gazy mogą stosować nawet dzieci, które potrafią połykać kapsułki. Kapsułki na wzdęcia i gazy z symetykonem mają swoich zwolenników, jednak niektóre źródła wskazują, że nie działają one skutecznie [1].

Na rynku istnieje sporo leków na gazy z symetykonem o różnych dawkach. W przypadku dorosłych ten lek podaje się maksymalnie 3 razy na dobę w dawce 240 mg. U dzieci są to mniejsze wartości. Kapsułki na wzdęcia i uczucie pełności najlepiej przyjąć kilkanaście minut przed posiłkiem i przed pójściem spać [2].

Espumisan, kapsułki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera bezpieczną substancję na wzdęcia i gazy;
• kapsułka jest bardzo mała, co ułatwia dawkowanie;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• występuje preparaty o wyższej dawce, np. Espumisan Max;
• nie zawiera laktozy;
• może być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią.

Ulgix Wzdęcia, kapsułki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera bezpieczną substancję na wzdęcia i gazy;
• kapsułka jest mała, co ułatwia dawkowanie;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości i dawce;
• nie zawiera laktozy;
• może być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią.

Spumax, kapsułki

O produkcie

• jest to wyrób medyczny;
• zawiera bezpieczną substancję na wzdęcia i gazy;
• kapsułka jest mała, co ułatwia dawkowanie;
• nie zawiera laktozy;
• może być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią.

Czy tabletki na wzdęcia z węglem są skuteczne?

Węgiel aktywowany (Colfarm Węgiel Aktywowany, Carbo Medicinalis VP) raczej kojarzy się z leczeniem zatruć pokarmowych, ale okazuje się, że znajduje zastosowanie w terapii wzdęć i gazów. Nie jest to preparat idealny, gdyż nie ma zdolności do rozbijania pęcherzyków, jak symetykon, ale te tabletki na wzdęcia i gazy bardzo dobrze radzą sobie z neutralizacją nieprzyjemnego zapachu. W przypadku wzdęć dawka zalecana to około 1000 do 1250 mg węgla aktywowanego jednorazowo. Można powtórzyć kilka razy na dobę. Po zastosowaniu węgla stolec może przyjąć czarną barwę. Należy pamiętać, aby 2 godziny przed i po zażyciu nie stosować żadnych leków [1].

Carbo Medicinalis VP, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• tabletki z największą zawartość węgla aktywnego;
• tabletki można rozkruszyć dla lepszej aplikacji;
• nie zawiera laktozy.

Tabletki na trawienie i wzdęcia

Chyba najczęstszą przyczyną wzdęć jest zjedzenie czegoś ciężkostrawnego. Wtedy warto zadziałać z innej strony. Rozsądnie jest wtedy przyjąć tabletki na trawienie i wzdęcia, które mają ekstrakty roślinne. Zawierają zwykle wyciągi z ostryżu długiego, karczocha, mięty, kminku, mniszka lekarskiego i wielu innych. Ich głównym celem jest zwiększenie wydzielania soków trawiennych, co polepsza trawienie. Dobre ekstrakty roślinne na trawienie i wzdęcia znajdziemy w preparatach, takich jak Verdin Max, Verdin Complex, Tabletki przeciw niestrawności Labofarm lub Travisto [3].

Verdin Complexx, tabletki powlekane

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera substancje roślinne o potwierdzonym działaniu na trawienie;
• nie zawiera laktozy.

Tabletki przeciw niestrawności Labofarm, tabletki 

O produkcie

• lek dostępny bez recepty
• zawiera substancje roślinne o potwierdzonym działaniu na trawienie;
• część wyciągów roślinnych jest standaryzowana;
• duża ilość różnych związków roślinnych;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• nie zawiera laktozy.

Tabletki na gazy w związku z nietolerancjami

Czasami problemu nie stanowi sama niestrawność, ale brak możliwości trawienia pewnych związków, np. laktozy lub niedobór enzymów trzustkowych. Tutaj można wspomagać się preparatami, które zawierają enzymy, np. Lactocontrol lub DPP Plus. Stosuje się je najczęściej kilkanaście minut przed posiłkiem. Najlepsze efekty osiągnie się nie podczas stosowania doraźnego tych tabletek na wzdęty brzuch, ale przewlekłego.

Lactocontrol, tabletki powlekane

O produkcie

• suplement diety;
• duża zawartość laktazy w 1 tabletce;
• łatwe do połknięcia tabletki;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• większe opakowanie ma łatwy dozownik do podawania tabletki.

DPP Plus, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• preparat zawiera enzymy trzustkowe, laktazę i ekstrakty roślinne wspomagające trawienie.

Najlepsze leki na wzdęcia przy jelicie drażliwym

Wzdęcia, nadmierne gazy, kłucie w brzuchu to częste objawy zespołu jelita drażliwego (IBS). To przewlekła przypadłość, która może mieć wiele objawów. Jej leczenie jest stosunkowo skomplikowane i wymaga dużej wiedzy od pacjenta na temat tego, jak jego organizm reaguje na poszczególne produkty spożywcze i sytuacje życiowe. Natomiast maślan sodu (Tributron, Debutir, Ibesan maślan forte) to substancja, która dobrze wpływa na funkcjonowanie jelit z IBS. W celu osiągnięcia najlepszych efektów terapia powinna trwać około 3 miesiące.

Rebutestin forte, kapsułki

O produkcie

• żywność specjalnego przeznaczenia medycznego;
• zawiera największą ilość maślanu sodu w 1 kapsułce;
• występuje w wersjach o większej i mniejszej zawartości substancji czynnej;
• nie zawiera laktozy.

Podsumowanie

Najbardziej uniwersalne tabletki na wzdęcia i gazy to te, które zawierają symetykon, gdyż są bezpieczne i można je stosować w każdej grupie wiekowej. Jeśli problemem jest głównie nieprzyjemny zapach gazów, to warto wybrać węgiel aktywny. Przy dolegliwościach związanych z trawieniem lepiej wybrać tabletki na trawienie i wzdęcia z wyciągami roślinnymi, które wspomagają trawienie. Tabletki na wzdęcia i uczucie pełności, które są spowodowane nietolerancjami pokarmowymi, powinny zawierać enzymy, których naturalnie twój organizm nie produkuje, np. laktazę. Jeśli cierpisz na IBS, to dobrze zastosować terapię z kapsułkami z maślanem sodu (np. Tributron). W aptekach znajdziecie skuteczne leki na gazy bez recepty.

Trawienie to złożony proces rozkładu dużych związków chemicznych na prostsze (glukozę, aminokwasy, kwasy tłuszczowe) przy udziale enzymów. Niestrawność (dyspepsja – gr. dys – złe, peptein – trawnienie) to termin, obejmujący wiele objawów, związanych z uczuciem przewlekłego lub nawracającego bólu i dyskomfortu w środkowej części nadbrzusza, który trwa przynajmniej 4 tygodnie. Może być przejawem różnych chorób przewodu pokarmowego, dlatego przy dłużej trwających dolegliwościach trawiennych powinniśmy udać się do lekarza. 

Objawami niestrawności są poposiłkowe nudności, czasem wymioty, wzdęcia, uczucie pełności, ból lub dyskomfort w nadbrzuszu, odbijanie, nieprzyjemny smak w ustach, zmęczenie, senność, ból głowy. Często symptomy dotyczące zaburzenia funkcji żołądka i dwunastnicy mogą wynikać ze stresu. Częstość występowania dyspepsji w populacji ocenia się na 15-25% [1,2]. 

Jak możemy pomóc naszemu układowi trawiennemu?

Prawidłowe trawienie wymaga trawienia mechanicznego (rozdrabniania pokarmu) i chemicznego (poprzez działanie enzymów) i zachodzi w jamie ustnej, żołądku i jelicie cienkim. Dodatkowo, wymaga wydzielin z narządów trawiennych, takich jak trzustka, wątroba i pęcherzyk żółciowy [3]. Pokarm musi być również przesuwany ku dalszym częściom przewodu pokarmowego, za pomocą działalności motorycznej (ruchów perystaltycznych). Możemy wesprzeć nasz układ trawienny za pomocą leków na wielu z tych etapów (również podbudowując mikroflorę jelitową), łącznie z wypróżnieniem.

Enzymy trawienne

Na rynku farmaceutycznym istnieją preparaty zawierające enzymy trawienne. Jeśli nasze problemy z przetwarzaniem pokarmu wynikają z ich niewystarczającej ilości lub braku w naszym organizmie, możemy uzupełnić niedobory niektórych z nich. W aptekach dostępne są produkty z enzymami trzustkowymi, takimi jak pankreatyna (amylaza, lipaza i proteaza) (np. Kreon Travix, Pangrol) czy laktaza (np. Lactoconrol, Lactaza tabs). Laktaza pomaga trawić produkty mleczne, zawierające laktozę. U osób, które mają problemy z trawieniem laktozy, mogą pojawić się objawy niestrawności takie jak ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka. Niedobór enzymów trzustkowych może pojawić się w wyniku np. przewlekłego zapalenia trzustki, raka trzustki czy mukowiscydozy [4].

Poprawienie motoryki przewodu pokarmowego

Czasem mogą wystąpić krótkotrwałe zaburzenia trawienia, objawiające się uczuciem pełności, wzdęciami, nudnościami i bólami brzucha. Mogą być spowodowane nadmiernym jedzeniem lub wynikać ze stresu. W takich przypadkach można wesprzeć nasz układ pokarmowy od strony motoryki, czyli pracy jego mięśni, ułatwiając przesuwanie się pokarmu. Odpowiednim lekiem w takim przypadku może być trimebutyna, dostępna bez recepty w preparacie Tribux Bio. Trimebutyna nie tylko pobudza czynność jelit, ale ją normalizuje, tzn. jeśli układ pokarmowy jest zbyt reaktywny, trimebutyna będzie działać hamująco na perystaltykę. Lek jest przeznaczony do krótkotrwałego stosowania, do 3 dni bez konsultacji z lekarzem [5].

Wsparcie wątroby i dróg żółciowych

Większość produktów na niestrawność w aptece jest przeznaczona do poprawienia funkcji wątroby i dróg żółciowych. Ziołowe tabletki na trawienie są stosowane tradycyjnie m.in. w niestrawności z uczuciem pełności w jamie brzusznej, zaburzeniach wydzielania żółci i soku żołądkowego. Substancjami roślinnymi, wspomagającymi wydzielanie żółci są np. boldyna (zawarta m.in. w preparacie Boldaloin), korzeń rzodkwi czarnej, ziele karczocha, olejek eteryczny mięty pieprzowej (np. Rapacholin C, Cynarex) [6,7]. 

Są też substancje, które działają ochronnie na komórki wątroby, takie jak sylimaryna (np. Sylimarol 70 mg, Sylimarol Vita 150) czy fosfolipidy (np. Essentiale Max, Esseliv Max). Warto również wspomnieć o preparacie łączącym oba wspomniane składniki – Sylimarol Plus zawiera kompleks sylimarynowo-fosfolipidowy, dlatego też lek ten jest wskazany do stosowania wspomagająco w przypadku zaburzeń czynności wątroby. Innym związkiem, który może być stosowany w niedostatecznym wydzielaniu żółci przez wątrobę i niestrawności objawiającej się wzdęciami, bólami brzucha, odbijaniem, nudnościami, zaparciami oraz jako łagodny środek przeczyszczający jest kwas dehydrocholowy, zawarty w leku Rapacholin C.

Pomoc w wypróżnieniu

Czasem konieczne jest, by wspomóc nasz układ pokarmowy na ostatnim etapie trawienia. Wiele jest ziołowych produktów na trawienie, które są stosowane  tradycyjnie w regulacji częstości wypróżnień. Produkty na wypróżnienie zawierają często liść senesu, korę kruszyny lub wyciąg z aloesu.

Jak wybrać odpowiednie tabletki na niestrawność? 

Przede wszystkim, produkty na niestrawność dostępne w aptece są przeznaczone do krótkotrwałego stosowania w sporadycznych dolegliwościach. Jeśli problemy trawienne mają miejsce regularnie i/lub dłuższy czas (powyżej 4 tygodni) lub pomimo stosowania leków (w zależności od preparatu dłużej niż od kilku dni do 2 tygodni), należy skontaktować się z lekarzem, aby zdiagnozować przyczynę leżącą u podstaw problemów trawiennych. Ułatwi to dobór skutecznego leczenia.

Zatem nie ma obiektywnego rankingu najlepszych tabletek na trawienie, gdyż wybór preparatu zależy od konkretnej przyczyny naszych dolegliwości. W zależności od tego, na którym etapie nasz układ trawienny wymaga wsparcia, można odpowiednimi preparatami uzupełnić niedobór enzymów, poprawić funkcjonowanie przewodu pokarmowego, czy wspomóc konkretne organy (np. wątrobę) w ich pracy.

Jakie tabletki na niestrawność znajdziesz w aptece?

Wśród tabletek na lepsze trawienie dostępnych w aptekach bez recepty, można znaleźć poniższe preparaty.

Sylimarol 70 mg, tabletki drażowane

O produkcie

• zarejestrowany jako lek dostępny bez recepty;
• tabletki zawierają wysoką dawkę standaryzowanych wyciągów z ostropestu plamistego (100 mg), odpowiadającą nie mniej niż 77 mg sylimaryny;
• wyciąg z polskiej odmiany ostropestu plamistego “Silma”;
• wskazany w niestrawności; wspiera funkcjonowanie wątroby;
• nie stwierdzono interakcji z innymi lekami;
• lek przeznaczony jest wyłącznie dla osób dorosłych;
• dawkowanie: 1 tabletka 3 razy na dobę po posiłku;
• lek należy przyjmować systematycznie przez 2-4 tygodnie;
• ze względu na brak badań na kobietach w ciąży oraz karmiących piersią nie zaleca się podawania go w tym okresie;
• lek może powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym łagodne działanie przeczyszczające;
• dostępny także w dawce 35 mg;
• dostępny w opakowaniach po 30 tabletek.

Sylimarol Plus

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• w swoim składzie zawiera 100 mg kompleksu sylimarynowo-fosfolipidowego;
• wskazany w leczeniu wspomagającym zaburzeń czynności wątroby;
• może być stosowany u młodzieży 12-18 lat po uprzedniej konsultacji z lekarzem;
• dawkowanie wynosi 1 tabletkę 3 razy dziennie w stanach przewlekłych i 2 tabletki 3 razy dziennie w stanach ostrych;
• nie zaleca się przyjmowania leku przez kobiety w ciąży i karmiące piersią;
• dostępny w opakowaniach po 45 tabletek.

Tribux Bio, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• jedyny lek z trimebutyną bez recepty;
• zawiera laktozę;
• stosować krótkotrwale – maksymalnie do 3. dni;
• przyjmować przed posiłkiem;
• nie stosować u kobiet w ciąży;
• do stosowania od 12. roku życia;
• dawkowanie: 1 tabletka 2-3 razy na dobę;
• dostępny w opakowaniach po 10 tabletek.

Kreon Travix, kapsułki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera enzymy trzustkowe;
• polecany w przypadku zmniejszonej ilości enzymów trzustkowym i problemów z trawieniem;
• nie zawiera laktozy;
• stosować podczas lub po głównych posiłkach;
• może być stosowany od 12. roku życia;
• dawkowanie to 2-8 kapsułek na każdy główny posiłek oraz 1-4 na przekąski;
• nie otwierać kapsułek;
• dostępny w opakowaniach po 50 kapsułek.

Raphacholin C, tabletki drażowane

O produkcie

• produkt jest zarejestrowany jako lek co gwarantuje jego jakość i bezpieczeństwo;
• 1 tabletka zawiera 150 mg wyciągu suchego z rzodkwi czarnej z węglem aktywnym, 47 mg wyciągu gęstego z ziela karczocha, 40 mg kwasu dehydrocholowego oraz 15 mg olejku eterycznego miętowego;
• poprawia trawienie oraz funkcjonowanie wątroby;
• małe tabletki są łatwe do połknięcia;
• lek nie jest wegański;
• może być stosowany od 10. roku życia;
• dawkowanie różni się w zależności od wskazania;
• lek nie może być stosowany bez konsultacji z lekarzem dłużej niż tydzień;
• nie zaleca się stosowania leku w ciąży oraz podczas karmienia piersią;
• dostępny w opakowaniach po 30 tabletek.

Boldaloin, tabletki

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• skład: boldyna i wyciąg z alony przylądkowej;
• pobudza wydzielanie żółci i soku żołądkowego oraz reguluje częstość wypróżnień;
• stosowany w niestrawności;
• zawiera sacharozę;
• można stosować u dzieci i młodzieży powyżej 12 lat;
• dawkowanie u osób dorosłych przy niestrawności to 1 tabletka 3 razy na dobę (1-2 tabletki na dobę w podeszłym wieku);
• okres stosowania produktu nie powinien przekraczać 3 dni;
• dostępny w opakowaniach po 20 tabletek.

Lactocontrol, tabletki powlekane

O produkcie:

• suplement diety;
• zawiera enzym laktazę;
• składnik preparatu wspomaga trawienie u osób z nietolerancją pokarmową (trawienie laktozy);
• przeznaczony dla osób dorosłych;
• nie zawiera sacharozy;
• do stosowania po każdym posiłku zawierającym nabiał (1 tabletka);
• dostępny w opakowaniach po 30 i 70 tabletek.

Podsumowanie

Dolegliwości trawienne występują często w populacji. Na rynku farmaceutycznym istnieje bardzo wiele produktów, przeznaczonych do wspierania naszego układu pokarmowego (np. Sylimarol 70 mg, Boldaloin czy Kreon Travix). Jeśli doświadczamy niestrawności sporadycznie, w wyniku zbyt obfitego czy ciężkostrawnego posiłku, możemy wspomóc się preparatami z apteki. Najważniejsze jest jednak, aby wykluczyć przewlekłe choroby układu pokarmowego, na które możemy cierpieć. Dlatego, jeśli dolegliwości trawienne towarzyszą nam coraz częściej lub trwają dłuższy czas, warto zwrócić się do lekarza w celu przeprowadzenia diagnostyki. Zidentyfikowanie ewentualnego schorzenia, będącego przyczyną objawów niestrawności pomoże szybciej zastosować skuteczne leczenie i uchroni przed możliwymi powikłaniami.

Krwawnik pospolity (łac. Achillea millefolium) to roślina z rodziny Astrowatych (łac. Asteraceae), która w medycynie ludowej, jak i powszechnej wykorzystywana jest już ponad 3000 lat. Krwawnik to zielona roślina, którą bez problemu można spotkać w przydomowych ogródkach wśród trawy. Osiąga maksymalnie 70 cm i często tworzy charakterystyczne kępy. Ma zieloną łodygę o mocnym bruzdowaniu. Kwitnie na biały kolor. Krwawnik znany jest z wielu właściwości leczniczych dzięki obecności różnych związków chemicznych [1].

Jakie są właściwości lecznicze krwawnika?

Krwawnik bogaty jest w wiele związków aktywnych farmakologicznie, takich jak:

• olejki eteryczne,
• seskwiterpeny,
• związki fenolowe (np. cholina, kwas kawowy, kwas salicylowy),
• flawonoidy (np. resweratrol, kwercetyna, naryngenina, kamferol, rutyna) [1].

Krwawnik i problemy żołądkowo-jelitowe

Jednym z głównych zaleceń do stosowania krwawnika są szeroko pojęte problemy żołądkowo-jelitowe. Napary z krwawnika stosuje się na zaburzenia trawienia. Krwawnik redukuje uczucie pełnego żołądka, nadmierne odbijanie się i przelewanie w żołądku ze względu na swoją aktywność prokinetyczną. Krwawnik przyspiesza opróżnianie żołądka [1,2].

Z drugiej strony krwawnik może być stosowany pomocniczo w leczeniu nadżerek i wrzodów przewodu pokarmowego. Za ten efekt odpowiada ekstrakt wodno-alkoholowy, ale również wodne napary. Badania pokazują, że po regularnym spożywaniu krwawnika dochodzi do poprawy przewlekłych wrzodów i regeneracji błony śluzowej żołądka. Takie działanie obserwujemy najpewniej dzięki zmniejszeniu wydzielania soku żołądkowego przez krwawnik [1].

Nalewki z krwawnika stosuje się także na poprawę apetytu [1].

Rozkurczowe właściwości krwawnika

Herbatki i napary z krwawnika będą pomocne w łagodzeniu stanów skurczowych układu pokarmowego. Podobne działanie będą miały roztwory wodno-alkoholowe, czyli popularne nalewki. Oprócz działania na układ trawienny krwawnik stosuje się także na okres. Efekt spazmolityczny, czyli rozkurczowy pomaga złagodzić bolesne miesiączki, dlatego krwawnik na okres może być dobrym uzupełnieniem [1-3].

Krwawnik na ból

Co ciekawe, napary i herbatki z krwawnika wykazują także działanie przeciwbólowe. Znajduje to potwierdzenie jedynie w badaniach na zwierzętach, jednak na tej podstawie można uargumentować jego tradycyjne zastosowanie. Jego działanie przeciwbólowe łączy się ze stosowaniem krwawnika na okres [1].

Krwawnik i ochrona wątroby

Wodne i alkoholowe roztwory z krwawnika pospolitego cechują się także właściwościami hepatoprotekcyjnymi [1].

Działanie estrogenne krwawnika

Krwawnik wykazuje także działanie estrogenne. Za ten efekt odpowiedzialne są dwie substancje: apigenina i luteolina. W badaniach in vitro apigenina aktywuje receptor estrogenowy alfa. Receptor beta jest aktywowany przez apigeninę oraz luteolinę [1].

Niedobór estrogenów prowadzi do wielu problemów, np.:

• zaburzenia miesiączkowania,
• problemy z płodnością,
• zaburzenia dojrzewania,
• suchość pochwy.

Niedobory estrogenów i tego efekt jest bardzo dobrze widoczny u kobiet podczas menopauzy. Pojawiają się uderzenia gorąca i nadpotliwość. Pacjentki skarżą się na rozdrażnienie i problemy z zasypianiem. Bardzo często dochodzi też do wzrostu masy ciała, a nawet innych zaburzeń jak osteoporozy czy problemów skórnych. Jedną z metod radzenia sobie z takimi kłopotami jest leczenie hormonalne, jednak z racji estrogennego działania krwawnika, czyli “naśladowania” estrogenów, w przypadkach o niewielkim nasileniu można radzić sobie przy pomocy ziół [1,2,4].

Herbata z krwawnika na torbiele

W internecie można znaleźć wiele “porad” związanych z leczeniem torbieli na jajnikach. Zalecenia opierają się na stosowaniu herbaty z krwawnika na torbiele. Być może wiązane jest to z jego działaniem estrogennym. Jednak prawda jest taka, że nie powinno się opierać leczenia torbieli na naparze z krwawnika. Torbiele jajników to poważne schorzenie, które musi być leczone według zaleceń, czyli np. terapią hormonalną.

Krwawnik i układ moczowy

Krwawnik pospolity stosuje się także w leczeniu infekcji układu moczowego. Krwawnik wykazuje działanie rozkurczowe i przeciwzapalne. Napary z krwawnika działają diuretycznie, czyli zwiększają wydalanie moczu. Krwawnik w połączeniu z innymi roślinami stanowi składnik mieszanek do leczenia piasku i kamieni nerkowych. Można go także stosować wspomagająco przy problemach z nietrzymaniem moczu [5].

Leczenie ran

Napary z krwawnika, jak i całe zioło stosuje się do leczenia ran i podczas problemów skórnych. Krwawnik zawiera dużo garbników, które m.in. odpowiadają za zahamowanie krwawienia i przyspieszenie gojenia ran [1].

Kiedy nie wolno stosować krwawnika?

Preparatów z krwawnikiem nie powinny przyjmować osoby uczulone na tę roślinę. Ostrożność należy zachować również, jeśli jest się uczulonym na inne rośliny z rodziny Asteraceae (Astrowate, Złożone) [2]. Krwawnik nie wykazuje znanych interakcji lekowych, ale należy zachować ostrożność podczas stosowania leków do leczenia schorzeń wymienionych powyżej i jednoczesnego stosowania krwawnika [2].

Krwawnik zawiera tujon, czyli związek niebezpieczny dla płodu, dlatego preparatów z krwawnikiem nie powinny przyjmować kobiety w ciąży i karmiące piersią. Co prawda zawartość tujonu przy standardowych stosowaniu rośliny jest tak niska, że nie powinna stanowić zagrożenia, to jednak należy zachować szczególną ostrożność [2].

Jaki jest przepis na napar z krwawnika?

W aptekach krwawnik spotkamy najczęściej w formie ziół sypkich albo herbatek fix. Jaki jest przepis na napar z krwawnika?

Herbatki z krwawnika to tradycyjne napary ziołowe. Do przygotowania naparu należy wykorzystać wrzącą wodę. Rozdrobniony surowiec zalewa się wrzącą wodą i przez około 15 minut ogrzewa się na bardzo małym ogniu. Roztwór nie powinien się gotować, a jedynie utrzymywać temperaturę. Następnie napar zdejmuje się z ognia i odstawia do wystygnięcia na 15 minut. Po wystygnięciu napar z krwawnika cedzi się [2,6].

Ile krwawnika wykorzystać do przygotowania naparu? Zwykle używa się około 2 g sproszkowanego surowca na 200 ml wody [2].

Soda oczyszczona to chemicznie wodorowęglan sodu. Związek ma charakter zasadowy i właśnie ta cecha jest wykorzystywana w walce ze zgagą i refluksem. Sok żołądkowy ma silnie kwasowy charakter, a zarzucanie jego treści do górnego odcinka przewodu pokarmowego powoduje uczucie pieczenia i intensywny ból. Stosowanie sody oczyszczonej zobojętnia kwaśne pH soku żołądkowego. W związku z tym dochodzi do łagodzenia objawów zgagi i uczucia ulgi [1].

Soda na zgagę — jak stosować?

Soda oczyszczona bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie. Przyjęto, że bezpieczna dawka sody to 0,5 łyżeczki na około 120-240 ml wody. Należy ją rozpuścić w wodzie i wypić. Problem, jaki generuje soda oczyszczona na żołądek, jest taki, że samo zobojętnianie kwasu działa tylko na jakiś czas, po czym objawy powracają i konieczne jest zastosowanie kolejnej dawki roztworu sody.

Soda oczyszczona znalazła szerokie zastosowanie jako łagodzenie zgagi u kobiet w ciąży. Jest uważana jako produkt bezpieczny. W rzeczywistości są również bezpieczne w stosowaniu produkty dostępne bez recepty w aptece, zawierające związki chemiczne sodu. Mają one jednak dodatkowe substancje jak na przykład alginiany, które osłaniają żołądek [2].

Czy soda oczyszczona jest zdrowa?

Soda oczyszczona stosowana doraźnie w zalecanych ilościach nie spowoduje znacznych uszkodzeń. W innym wypadku nie byłaby dozwolona do spożycia. Problem zaczyna się pojawiać, kiedy jest stosowana przewlekle.

Musimy pamiętać, że spożywanie sody ma swoje konsekwencje na cały organizm, które przedstawiono poniżej.

Zaburzenia trawienia po sodzie oczyszczonej

Sok żołądkowy ma charakter kwaśny, co jest potrzebne dla naszego organizmu, ponieważ na tym etapie trawienia eliminowane są drobnoustroje chorobotwórcze, a także metabolizowana jest część pożywienia. Ściany żołądka są zabezpieczone przed szkodliwym działaniem kwasu i jeśli ta bariera nie jest naruszona przez występowanie wrzodów, czy innych schorzeń to sok żołądkowy nie jest szkodliwy dla nas samych.

Alkalizowanie kwaśnej treści żołądka może mieć konsekwencje w zaburzeniach trawienia, a stosowane długotrwale spowoduje zwiększoną podatność na choroby oraz osłabienie bariery śluzowej na ścianach żołądka. Jednocześnie organizm uruchamia zwiększoną produkcję soku żołądkowego w celach utrzymania równowagi kwasowej w organizmie.

Często przy terapii sodą oczyszczoną możemy zauważyć dolegliwości takie jak nudności, ból brzucha czy wymioty [1].

Zaburzenia elektrolitowe po sodzie oczyszczonej

Najgroźniejsze w przypadku długotrwałego podawania sody jest uwalnianie dużych ilości sodu do organizmu. Konsekwencją tego jest zwiększone wydalanie z moczem jonów chlorkowych, sodu, potasu i wody. W organizmie nadal znajduje się zbyt wysoka ilość sodu, wskutek czego praca nerek ulega uszkodzeniu, a w organizmie mamy zaburzenie nazywane w medycynie hipokaliemią, czyli zbyt niskim poziomem potasu oraz hipernatremią- zbyt wysokim poziomem sodu.

Utrzymywanie takiego stanu prowadzi do zaburzeń pracy serca, nadciśnienia tętniczego, uszkodzenia nerek i problemów z pracą mięśni [1].

Podsumowanie

Warto pamiętać, że zaleczanie zgagi czy refluksu domowymi sposobami (jak stosowanie sody oczyszczonej) jedynie maskuje problem. Jeśli często towarzyszą Ci objawy pieczenia, bólu w przełyku koniecznie udaj się do lekarza w celu przeprowadzenia diagnostyki. Długotrwałe samodzielne leczenie może spowodować nasilenie problemu i pojawienie się ciężkich do wyleczenia powikłań. Dlatego też zawsze warto zastanowić się nad przyczynami zgagi i dobrać odpowiednie metody leczenia z pomocą specjalisty.