Rumianek lekarski (łac. Chamomilla recutita) to roślina z rodziny Astrowatych (Asteraceae), rosnąca na terenach Europy, Azji, Ameryki i Australii. W Polsce można go znaleźć na łąkach i nieużytkach rolnych. Rumianek lekarski jest od lat stosowany w lecznictwie. Pierwsze wzmianki o jego leczniczym zastosowaniu pochodzą jeszcze z czasów przed naszą erą, gdzie rumianek używany był przez Pliniusza i Hipokratesa. Surowiec ten znany jest przede wszystkim ze swojego działania przeciwzapalnego, a także przeciwwrzodowego i przeciwdrobnoustrojowego. Koszyczek rumianku jest składnikiem wielu mieszanek leczniczych oraz suplementów diety [1].

Rumianek — jakie ma właściwości?

Właściwości lecznicze rumianku wynikają z zawartości rozmaitych składników czynnych obecnych w tym surowcu. Głównym składnikiem koszyczka rumianku jest olejek eteryczny, będący źródłem następujących związków:

  • α-bisabolol i tlenki bisabololu A, B i C;
  • farnezen;
  • myrcen;
  • kadinen;
  • matrycyna.

Co więcej, kwiaty rumianku zawierają także pochodne flawonoidowe, w tym apigeninę, a także kumaryny, kwasy fenolowe oraz polisacharydy [1].

REKLAMA
REKLAMA

Rumianek — na co pomaga? Dlaczego warto go pić?

Rumianek może być stosowany wewnętrznie oraz zewnętrznie.

Surowiec wewnętrznie stosuje się w objawowym leczeniu dolegliwości żołądkowo- jelitowych, w tym:

  • skurczy żołądka i jelit;
  • wzdęć;
  • odbijaniu;
  • stanach zapalnych przewodu pokarmowego.

Zewnętrznie można stosować rumianek w następujących sytuacjach:

  • stany zapalne skóry i błon śluzowych;
  • płukanie jamy ustnej i gardła;
  • inhalacje w podrażnieniach górnych dróg oddechowych;
  • kąpiele i płukanki;
  • podrażnienie okolic odbytu i narządów płciowych [1].

Rumianek — interakcje z lekami

Ze względu na obecność związków aktywnych w rumianku lekarskim, surowiec ten może wchodzić w interakcje z innymi substancjami chemicznymi. W literaturze można znaleźć doniesienia o interakcji między rumiankiem lekarskim a warfaryną — lekiem zmniejszającym krzepliwość krwi. Równoczesne przyjmowanie rumianku i warfaryny może zwiększyć ryzyko krwotoku.

Co więcej, wodne wyciągi z rumianku mogą wykazywać działanie zbliżone do selektywnych modulatorów receptora estrogennego. Oznacza to, że możliwa jest interakcja między preparatami zawierającymi rumianek a składnikami hormonalnej terapii zastępczej. Interakcja ta opiera się na konkurencji o receptory estrogenowe [1].

Rumianek — jakie są przeciwwskazania?

Preparaty z rumiankiem są na ogół dobrze tolerowane przez pacjentów. Jednocześnie okłady z tego surowca mogą niekiedy wywoływać reakcję uczuleniową. W związku z tym nie powinny go stosować osoby ze skórą alergiczną i skłonną do podrażnień [1].

Jakie preparaty z rumiankiem można kupić w aptece?

W aptekach można znaleźć szereg preparatów zawierających rumianek lekarski. Ich postać jest różna, w zależności od wskazania do stosowania. Wśród postaci leków z rumiankiem można wyróżnić:

  • saszetki do zaparzania;
  • zioła sypkie;
  • żele do smarowania w jamie ustnej;
  • płyny doustne;
  • krople doustne.

Herbata rumiankowa i napary z rumianku

Herbatki i sypkie zioła zawierające rumianek stosuje się do leczenia dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takich jak stany zapalne, skurcze czy ból brzucha. Wśród nich wyróżnia się m.in.:

  • Rumianek Fix, Zielnik Apteczny. To lek w formie saszetek: każda saszetka zawiera 1,5 g kwiatu rumianku.
  • Gastrosan Fix. To lek w formie saszetek do zaparzania. 1 saszetka zawiera 1 g kwiatu rumianku, 0,66 g korzenia prawoślazu, 0,34 g liścia mięty pieprzowej.
  • Koszyczek rumianku, zioło pojedyncze, Flos. To lek w formie sypkich ziół do zaparzania.
  • Proliver Fix. To suplement diety w formie saszetek do zaparzania. 1 saszetka zawiera 2 g koszyczka rumianku, a także 2 g ziela mięty i 2 g owocu kopru włoskiego.
  • Travisto Fix. To środek spożywczy w formie saszetek do zaparzania. 1 saszetka zawiera 0,5 g koszyczka rumianku, a także 0,5 g owocu kopru włoskiego i 0,5 g ziela mięty.

Wyciąg z kwiatów rumianku — płyny i krople doustne

Płyny doustne zawierające koszyczek rumianku stosuje się w leczeniu problemów ze strony układu pokarmowego, w tym niestrawności, wzdęć i skurczów żołądka i jelit. Na rynku znajdują się następujące preparaty:

  • Azulan: to lek stosowany do łagodzenia skurczów przewodu pokarmowego. 1 ml płynu zawiera 1 ml wyciągu płynnego z kwiatu rumianku.
  • Cholesol: to lek stosowany w niestrawności jako środek żółciopędny. 100 g produktu zawiera 89 g wyciągu złożonego z: kwiatostanu kocanek, kwiatu rumianku, owoc kolendry, owoc bzu czarnego i 11 g intraktu z mniszka lekarskiego.
  • Ibesan: to suplement diety wspomagający przewód pokarmowy w postaci kropli. 40 kropli płynu zawiera: 350 mg ekstraktu z koszyczka rumianku, a także 10 mg olejku z mięty pieprzowej, 150 mg ekstraktu z szyszek chmielu, 350 mg ekstraktu z owoców kopru włoskiego, 50 mg ekstraktu z liści karczocha, 18 mg ekstraktu z owoców gorzkiej pomarańczy.

Maści i żele rumiankowe na dziąsła

Preparaty z rumiankiem w formie maści i żeli można stosować także miejscowo. Na rynku znajdują się następujące produkty:

  • Dentinox N: to lek przeznaczony do stosowania w podrażnieniu dziąseł i dolegliwościach bólowych związanych z ząbkowaniem, wyrzynaniem się zębów mlecznych. 10 g żelu zawiera 1500 mg nalewki z rumianku, a także 34 mg chlorowodorku lidokainy, 32 mg makrogolu eter laurylowy.
  • Mucosit: to lek ściągający, przeciwzapalny i przeciwbakteryjny stosowany w leczeniu chorób przyzębia oraz stanów zapalnych jamy ustnej. 100 g żelu zawiera: 10 g wyciągu gęstego z: koszyczka rumianku (2 części), koszyczka nagietka (o,5 części), liścia podbiału (1,4 części), kory dębu (3 części), liścia szałwii (2 części), ziela tymianku (1 część), alantoinę – 0,1 g; olejek eteryczny rumiankowy – 0,3 g; olejek eteryczny miętowy – 0,3 g.

Płyny do miejscowego stosowania

Koszyczek rumianku stanowi również składnik płynów do miejscowego stosowania na skórze lub błonach śluzowych. Wśród nich można wyróżnić:

  • Azulan: to lek do krótkotrwałego miejscowego stosowania. Stosuje się go zewnętrznie w stanach zapalnych błon śluzowych oraz skóry.
  • Dentosept i Dentosept A: to lek stosowany w stanach zapalnych jamy ustnej i dziąseł. 100 g produktu zawiera wyciąg płynny złożony z: koszyczka rumianku (2 części), kory dębu (2 części), liścia szałwii (2 części), ziela arnika (1 część), kłącza tataraku (1 część), ziela mięty pieprzowej (1 część), ziela tymianku (1 część) i 2 g benzokainy.

Rumianek — ile razy dziennie?

Ze względu na fakt, że rumianek może być stosowany w różnych wskazaniach i schorzeniach, nie da się określić, ile razy dziennie można go stosować. Przed zastosowaniem produktu z koszyczkiem rumianku, należy zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania oraz odnaleźć w niej informacje na temat sposobu podawania i dawkowania. Aby leczenie za pomocą tego surowca było bezpieczne i efektywne, należy przestrzegać zaleceń zawartych w ulotce.