aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

,

Które leki na reumatyzm są skuteczne?

Jaki jest najlepszy lek na bóle reumatyczne bez recepty?

Jeśli cierpisz na bóle reumatyczne, to pewnie doświadczasz bólu i sztywności stawów. Jak skutecznie sobie poradzić, gdy boli ręka lub noga, a do wyboru masz tylko leki dostępne bez recepty? W tym artykule przedstawimy wybrane leki na bóle reumatyczne dostępne bez recepty, które kupisz w każdej aptece.
Jakie są najlepsze tabletki na reumatyzm bez recepty? (fot. Canva)

Bóle reumatyczne, reumatyzm i reumatoidalne zapalenie stawów

Jeśli w dyskusji pojawia się określenie bólu reumatycznego lub reumatyzmu, to wiadomo, że mamy do czynienia z pacjentem chorym na Reumatoidalne Zapalenie Stawów (RZS). Co to jest RZS?

Reumatoidalne Zapalenie Stawów to przewlekła, zapalna i ogólnosystemowa choroba. Do najczęstszych objawów należą bóle i obrzęk stawów. Pacjent cierpiący na RZS doświadcza ich sztywności, a bardzo często skóra wokół zajętych procesem zapalnym stawów jest czerwona i obrzęknięta. Oczywiście przebieg choroby jest bardzo skomplikowany i negatywne jej skutki dotyczą także kości i mięśni. W miarę postępu choroby pacjent może odczuwać na tyle silny ból, że może on utrudniać mu życie. Jest to szczególnie trudne, gdyż RZS bardzo często pojawia się już w okresie produkcyjnym u ludzi [1].

Farmakoterapia RZS jest obszernym tematem, ale dzisiaj skupimy się jedynie na lekach na bóle reumatyczne bez recepty.

Jakie są tabletki na bóle reumatyczne bez recepty?

Podstawowe tabletki na bóle reumatyczne to substancje z grupy NLPZ. Działają one przeciwzapalnie i przeciwbólowo oraz stanowią terapię pomocniczą w stosunku do głównego leczenia choroby. Poprawiają one odczucia pacjenta poprzez redukcję bólu, ale również po części redukują stan zapalny w objętych stawach [1].

Warto krótko scharakteryzować mechanizm działania NLPZ, aby mieć świadomość tego, który najlepiej wybrać. Otóż NLPZ działają poprzez hamowanie aktywności izoenzymów COX-1 i COX-2, które – w wielkim skrócie – odpowiedzialne są za rozwój stanu zapalnego. Jednak izoenzymy odgrywają także inne role. Aktywność COX-1 jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania śluzówki żołądka. Z tego powodu jego hamowanie przez NLPZ zwiększa ryzyko pojawienia się wrzodów i nadżerek. Wspomniany izoenzym znajduje się też na płytkach krwi, gdzie jego hamowanie może prowadzić do zaburzeń krzepnięcia krwi. Najlepiej byłoby stosować jedynie leki działające wybiórczo na blokowanie COX-2 (koksyby), który to głównie odpowiedzialny jest za rozwój stanu zapalnego w stawach, jednak badania pokazują, że nawet one w pewnym stopniu mogą blokować COX-1 [2,3]. W przypadku substancji leczniczych na reumatyzm bez recepty skupimy się na następujących związkach:

  • ibuprofen;
  • ketoprofen;
  • deksketoprofen;
  • diklofenak;
  • meloksykam;
  • naproksen.

Ibuprofen

Ibuprofen to jeden z najbardziej popularnych NLPZ dostępnych bez recepty w Polsce (np. Ibuprom, Ibuprom Max, Ibum, Mig). Dostępny jest w dawkach 200 mg, 400 mg i 600 mg. Standardowe dawkowanie ibuprofenu wynosi 400 mg 3 razy na dobę.

Ibuprofen to nieselektywny NLPZ. Z tego powodu jego nadmierne stosowanie może przyczynić się do rozwoju stanu zapalnego żołądka i dwunastnicy, co może skutkować pojawieniem się nadżerek lub wrzodów. Natomiast ibuprofen to jeden z leków pierwszego wyboru u pacjentów z lekkim i umiarkowanym przebiegiem choroby [1].

Ibuprofen w dawce 600 mg występuje pod nazwami handlowymi takimi jak Ibuprom Ultramax lub Ibum Supermax. Jednak czy warto stosować 600 mg ibuprofenu 2 razy na dobę? Badania pokazują, że wraz ze wzrostem maksymalnej dawki jednorazowej nie dochodzi do polepszenia działania przeciwbólowego, a rośnie ryzyko działań niepożądanych [4].

Ketoprofen

Ketoprofen to kolejny lek z grupy NLPZ, który oddziałuje na COX-1 i COX-2. Z tego powodu znajduje zastosowanie w leczeniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym w RZS. Jednak zwykle ostrzega się pacjentów, którzy przyjmują ketoprofen, że bardzo mocno podrażnia błonę śluzową żołądka i może wywołać wrzody. Czy tak jest w rzeczywistości?

Oczywiście jest to prawda, jednak badania pokazują, że ryzyko wystąpienia zaburzeń żołądkowo-jelitowych jest podobne, jak w przypadku ibuprofenu [5]. Ketoprofen bez recepty dostępny jest w dawce 50 mg. Nie powinno się przekraczać dawkowania, które wynosi 50 mg substancji dwa razy na dobę. Natomiast zalecane dawkowanie w RZS to nawet 100 mg substancji 2 razy na dobę. Ketoprofen występuje w preparatach, takich jak Ketonal Active, Ketokaps MAX, Ketolek.

Deksketoprofen

Inny lek o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym, który może być stosowany do leczenia RZS to deksketoprofen. Podobnie jak wszystkie leki na bóle reumatyczne bez recepty, to NLPZ nieselektywny. Jak się dawkuje deksketoprofen?

Deksketoprofen występuje jedynie w dawce 25 mg. Podaje się ją 3 razy na dobę. Możemy go znaleźć w lekach, takich jak: Dektac i Dexak. Jak deksketoprofen wypada w porównaniu do ketoprofenu? Badania pokazują, że 25 mg deksketoprofenu podawanego 3 razy na dobę działa skuteczniej niż 50 mg ketoprofenu stosowane 2 razy na dobę. Jeśli chodzi o bezpieczeństwo i ewentualne działania niepożądane, to zdania są tu podzielone. Niektóre badania wskazują na to, że deksketoprofen jest bezpieczniejszy, jednak wnioski nie są na tyle mocne, aby były istotne statystycznie [6,7].

Diklofenak

Diklofenak to kolejna substancja z grupy NLPZ, która może być skutecznie stosowana w leczeniu bólu związanego z RZS. Bez recepty dostępne są leki w dawce 25 mg, np. Voltaren Acti Forte, Voltaren Express Forte, Diclomax. Dawkowanie tego leku to 25 mg 3 razy na dobę.

Diklofenak jest jednym z zalecanych leków. Rekomendacje wymieniają go na równi z ibuprofenem i naproksenem, jako lek przeciwbólowy i przeciwzapalny u pacjentów z lekkim i średnim przebiegiem RZS. Jednak dobrą skuteczność osiąga się jedynie, stosując dawki dobowe, które przekraczają zalecenia dla leków OTC. Jedno z badań pokazuje, że 150 mg diklofenaku dobowo (np. w schemacie 50 mg 3 razy na dobę) daje podobne efekty, jak 60 mg etorykoksybu, który dostępny jest jedynie na receptę. Nic nie stoi natomiast na przeszkodzie, aby uzyskać taką dawkę z leku bez recepty, jednak musi to zostać przedyskutowane z lekarzem [8].

Meloksykam

Meloksykam to NLPZ, który działa na COX-1 i COX-2, ale uważa się, że jest bardziej preferencyjny w kierunku hamowania COX-2. Z tego powodu jest on bezpieczniejszy dla osób z problemami żołądkowo-jelitowymi. Nie znaczy to jednak, że jest on całkowicie bezpieczny dla osób cierpiących, np. na wrzody lub nadżerki, gdyż również hamuje COX-1 [9].

Meloksykam bez recepty występuje jedynie w dawce 7,5 mg. Dostępny jest w preparatach, takich jak Moilec, Mel lub Opokan. Jego dawkowanie wynosi 7,5 mg 1 raz na dobę. Natomiast w zaostrzeniach RZS może być stosowany w dawce 15 mg 1 raz na dobę.

Naproksen

Naproksen to ostatnia omawiana substancja z grupy NLPZ. Bez recepty dostępny jest jedynie w dawce 220 mg w preparatach, takich jak; Naxii, Aleve, Nalgesin Mini, Apo-Napro Fast. Stosując preparat bez recepty, nie powinno przekraczać się dawki dobowej, która wynosi 660 mg. Preparat zwykle stosuje się w schemacie 440 mg jednorazowo i kolejne 220 mg po 12 godzinach. Naproksen w preparatach na receptę występuje w większych dawkach i w przypadku stosowania z zalecenia lekarza, podaje się go zwykle do 1 g dobowo w dwóch podzielonych dawkach.

Co jeśli nie NLPZ?

W niektórych przypadkach stosowanie NLPZ będzie bezwzględnie przeciwwskazane lub niezalecane. Co wtedy zrobić? Jedynym rozwiązaniem jest stosowanie innych leków przeciwbólowych, które niestety nie będą działać przeciwzapalnie. Jednak w takim przypadku będzie nam chodzić o redukcję bólu.

Najbezpieczniejszym lekiem będzie paracetamol, który u dorosłych można przyjmować maksymalnie 4 razy na dobę w dawce 1000 mg. Przy mocnym bólu można rozważyć dodanie kodeiny do paracetamolu, co zwiększa siłę działania przeciwbólowego. Paracetamol z kodeiną dostępny jest w preparatach, takich jak: Antidol, Solpadeine, Solpadeine Max, Solpadeine Forte Tabs. Połączenie 1000 mg paracetamolu z 60 mg kodeiny ma podobną siłę działania przeciwbólowego co 400 mg ibuprofenu, natomiast taka kombinacja zaczyna działać szybciej [4].

Skuteczny lek na reumatyzm. Podsumowanie

Który lek na bóle reumatyczne bez recepty jest najlepszy? Na prowadzenie wysuwają się dwie substancje: meloksykam i naproksen [1]. W badaniach wykazano, że najlepsze efekty przynosiło stosowanie naproksenu w dawce dobowej 1000 mg i meloksykamu w dawce dobowej 15 mg (a nawet 22,5 mg). Jeśli chodzi o bolesność i obrzęk stawów, to największą redukcję objawów uzyskano u pacjentów, którzy stosowali 750 mg naproksenu na dobę [1].

Naproksen wydaje się także być stosunkowo bezpiecznym lekiem. Zalecany jest osobom z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. Natomiast powinny uważać na niego osoby z wysokim ryzykiem żołądkowo-jelitowym, ale bezpieczne leki w tym wskazaniu dostępne są jedynie na receptę [10].

Bibliografia

  1. M. D. G. Paglia i in., „Use of corticoids and non-steroidal anti-inflammatories in the treatment of rheumatoid arthritis: Systematic review and network meta-analysis”, PLoS ONE, t. 16, nr 4, s. e0248866, kwi. 2021, doi: 10.1371/journal.pone.0248866.
  2. J. A. Cairns, „The coxibs and traditional nonsteroidal anti-inflammatory drugs: A current perspective on cardiovascular risks”, Can. J. Cardiol., t. 23, nr 2, s. 125–131, luty 2007.
  3. L. H. Martín Arias, A. Martín González, R. Sanz Fadrique, i E. Salgueiro Vázquez, „Gastrointestinal safety of coxibs: systematic review and meta-analysis of observational studies on selective inhibitors of cyclo-oxygenase 2”, Fundam. Clin. Pharmacol., t. 33, nr 2, s. 134–147, kwi. 2019, doi: 10.1111/fcp.12430.
  4. G. Lyngstad, P. Skjelbred, D. M. Swanson, i L. A. Skoglund, „Analgesic effect of oral ibuprofen 400, 600, and 800 mg; paracetamol 500 and 1000 mg; and paracetamol 1000 mg plus 60 mg codeine in acute postoperative pain: a single-dose, randomized, placebo-controlled, and double-blind study”, Eur. J. Clin. Pharmacol., t. 77, nr 12, s. 1843–1852, 2021, doi: 10.1007/s00228-021-03231-9.
  5. Rafaniello C, Ferrajolo C, Sullo MG i wsp. Risk of gastrointestinal complications associated to NSAID, low-dose aspirin and their combinations: results of a pharmacovigilance reprorting system. Pharmacol Res 2016; 104: 108-114.
  6. J. Beltrán i in., „Comparison of dexketoprofen trometamol and ketoprofen in the treatment of osteoarthritis of the knee”, J. Clin. Pharmacol., t. 38, nr S1, s. 74S-80S, grudz. 1998.
  7. R. A. Moore i J. Barden, „Systematic review of dexketoprofen in acute and chronic pain”, BMC Clin. Pharmacol., t. 8, s. 11, paź. 2008, doi: 10.1186/1472-6904-8-11.
  8. J. Kołodziejska i M. Kołodziejczyk, „Diclofenac in the treatment of pain in patients with rheumatic diseases”, Reumatologia, t. 56, nr 3, s. 174–183, 2018, doi: 10.5114/reum.2018.76816.
  9. L. J. Crofford, „Use of NSAIDs in treating patients with arthritis”, Arthritis Res. Ther., t. 15, nr Suppl 3, s. S2, 2013, doi: 10.1186/ar4174.
  10. W. Samborski, K. J. Filipiak, J. Kaczmarczyk, i A. Tykarski, „Niesteroidowe leki przeciwzapalne a powikłania sercowo-naczyniowe i gastroenterologiczne — algorytm wyboru.”, s. 8, 2016.

Omawiane substancje

  • Deksketoprofen

    Deksketoprofen jest niesteroidowym lekiem przeciwbólowym. Substancja ta działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Diklofenak

    Diklofenak to lek przeciwbólowy i przeciwzapalny. Jest stosowany w leczeniu chorób reumatycznych i bólu pooperacyjnego.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Ibuprofen

    Ibuprofen jest lekiem przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Ibuprofen jest dostępny bez recepty w aptekach.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Ketoprofen

    Ketoprofen jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym stosowanym w leczeniu bólu i stanów zapalnych. Substancja ta działa poprzez hamowanie enzymów odpowiedzialnych za produkcję prostaglandyn, które są związane z bólem i stanami zapalnymi.
    substancje syntetyczne
  • Kodeina

    Kodeina jest lekiem przeciwbólowym stosowanym w łagodzeniu bólu. Jest to substancja opioidowa, która działa na receptory mózgowe.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Meloksykam

    Meloksykam jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym stosowanym w leczeniu bólu i stanów zapalnych. Substancja ta działa poprzez hamowanie enzymów odpowiedzialnych za produkcję prostaglandyn, które są związane z bólem i stanami zapalnymi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Naproksen

    Naproksen jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym stosowanym w leczeniu bólu i stanów zapalnych. Substancja ta działa poprzez hamowanie enzymów odpowiedzialnych za produkcję prostaglandyn, które są związane z bólem i stanami zapalnymi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Paracetamol

    Paracetamol jest lekiem przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. Jest powszechnie stosowany w leczeniu bólu głowy, zębów, mięśni oraz gorączki.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów

    Młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów to choroba autoimmunologiczna, która dotyka głównie młodych ludzi. Charakteryzuje się przewlekłym zapaleniem stawów, które może prowadzić do ich zniszczenia i niepełnosprawności.
  • Reumatoidalne zapalenie stawów

    Reumatoidalne zapalenie stawów to choroba autoimmunologiczna, która powoduje przewlekłe zapalenie stawów i prowadzi do ich zniszczenia. Objawy obejmują ból, sztywność i obrzęk stawów, a także zmęczenie i gorączkę.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .