Zapalenie krtani, choć daje dość jasne objawy, rozróżnia się na wiele jednostek chorobowych w zależności od przyczyn powstania i szybkości rozwoju. Najczęściej osoby dorosłe dotyka ostre nieżytowe zapalenie krtani, które zwykle trwa od 3 do 7 dni. Stan ten nie wymaga leczenia szpitalnego i przy odpowiednim leczeniu objawowym ustępuje sam.

Jakie są przyczyny zapalenia krtani?

Głównymi sprawcami powstania stanu zapalnego w obrębie krtani są wirusy. Początkowo obejmują infekcją okolice nosa i gardła, a następnie drogą zstępującą przenoszą się w okolice krtani, a czasem nawet tchawicy i oskrzeli. We wczesnych stadiach miejscowe uszkodzenie nabłonka krtani przez patogeny powoduje jej przekrwienie i obrzmienie, co skutkuje u chorych dużymi trudnościami w mówieniu. Następnie organizm próbuje ochronić się przed infekcją i „wysyła” w miejsce infekcji białe krwinki, które mają za zadanie usunąć wirusy. Proces ten natomiast wzmaga obrzęk strun głosowych i nasila produkcję śluzu drażniącego błony śluzowe krtani i gardła. Stąd objawy chrypki, uczucia zalęgającej/odrywającej się wydzieliny i częstego odchrząkiwania.

Jakie są objawy zapalenia krtani?

W zależności od tego jak rozległy jest stanu zapalny w górnym odcinku dróg oddechowym (który może również objąć sąsiadujące obok gardło i tchawicę) chory skarży się na następujące objawy:

• chrypka,
• uczucie drapania, pieczenia w gardle,
• dyskomfort i ból w gardle, szczególnie na skutek mówienia,
• obniżenie jakości głosu, gdzie późniejszych etapach może dojść do całkowitej utraty głosu,
• suchy, napadowy kaszel,
• częste odchrząkiwanie,
• suchość w gardle.

Co jeśli to nie infekcja?

Ostre zapalenie krtani może być również spowodowane nadużywaniem głosu, alergią, przewlekłym zapaleniem zatok, chorobą refluksową przełyku, astmą, zanieczyszczonym i suchym powietrzem czy nałogowym paleniem tytoniu. Wszystkie te czynniki sprzyjają również nawracaniu problemu na skutek ciągłego narażania błony śluzowej na czynniki drażniące i powstaniu przewlekłego stanu zapalnego.

Jak leczyć zapalenie krtani?

Leczenie, w przypadku wirusowego zapalenia krtani, jest głównie objawowe. Stosuje się w większości leki bez recepty, tj.: preparaty nawilżające śluzówkę (Isla, Fiorda), mukolityczne (pomagające usunąć zalegającą wydzielinę – ACC, Mucosolvan, Flavamed), przeciwkaszlowe (by uniknąć podrażniania krtani – Thiocodin, DexaCaps), obkurczające błonę śluzową nosa (w postaci spray’u do 5-7 dni) czy przeciwbólowe i przeciwzapalne tabletki do ssania w przypadku stanu zapalnego w obrębie gardła – Strepsils, Cholinex. W przypadku wystąpienia znacznego obrzęku krtani zaleca się również włączenie wziewnych glikokortykosteroidów. Natomiast jeśli rozwinie się nadkażenie bakteryjne w przebiegu ostrego nieżytowego zapalenia krtani, konieczne jest włączenie antybiotyku.

Dla osób z podrażnioną, przesuszoną lub nadwrażliwą śluzówką gardła przydatne będą natomiast spraye o działaniu osłonowym i nawilżającym – zawierające składniki roślinne lub naturalne olejki. Do tej grupy należą m.in. Larimax T Orange, Oritolin, Glosal, Vocarin czy Gardlox Manusilver. Ich działanie nie opiera się na farmakologicznych substancjach czynnych, ale na tworzeniu ochronnej powłoki, która łagodzi drapanie, chrypkę i suchość w gardle. Są one dobrym wyborem szczególnie w przypadku przeciążenia głosu, po zabiegach laryngologicznych lub stomatologicznych oraz w sezonie grzewczym, gdy śluzówka narażona jest na wysuszenie. Warto stosować je także dodatkowo, np. przy tabletkach wykrztuśnych lub preparatach na ból gardła, bo zapewniają nawilżenie śluzówki.

Larimax Torange, spray

Wyrób medyczny

O produkcie

• stosowany w celu zmniejszenia podrażnienia jamy ustnej i błony śluzowej gardła, np. po stanie zapalnym lub zabiegach;
• zawiera naturalne olejki, które powlekają jamę ustną i błonę śluzową gardła zapewniając nawilżenie oraz zmniejszają ból, uczucie drapania i chropowatości w gardle;
• może być stosowany już u dzieci powyżej 2. roku życia;
• aplikator w formie sprayu ułatwia dawkowanie;
• po otwarciu zużyć w ciągu 3. miesięcy;
• aromat pomarańczowy.

Wskazania

Produkt stosowany jest w leczeniu , , , suchości w gardle oraz bólu gardła.

Skład

Substancjami czynnymi produktu są: olejek z pomarańczy bergamoty, wyciąg z nagietka lekarskiego oraz olej z rokitnika zwyczajnego.

Dawkowanie

Wyrób medyczny Larimax T Orange stosuje się 3 razy dziennie. Nie zaleca się jego stosowania podczas picia lub spożywania posiłków.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

ACC Optima, tabletki musujące

O produkcie

• produkt zarejestrowany jako lek, co jest gwarantem jakości i bezpieczeństwa;
• proste dawkowanie;
• należy unikać dłuższego kontaktu przygotowanego roztworu doustnego z metalami i gumą;
• lek zawiera laktozę i sód.

Mucosolvan, syrop

O produkcie

• produkt zarejestrowany jako lek, co jest gwarantem jego jakości i bezpieczeństwa;
• zawiera substancję czynną o udowodnionym działaniu;
• można stosować już od 1. roku życia;
• nie zaleca się stosować w ciąży, zwłaszcza w I trymestrze;
• nie stosować w trakcie karmienia piersią.

Thiocodin, tabletki

O produkcie

• zawiera substancję czynną o potwierdzonej skuteczności terapeutycznej;
• zarejestrowany jako lek, co gwarantuje jakość produktu;
• nie stosować u dzieci poniżej 12. roku życia;
• nie stosować u kobiet w ciąży oraz u kobiet karmiących piersią;
• lek zawiera kodeinę. Należy sprawdzić, czy inne stosowane leki nie zawierają kodeiny, aby uniknąć uzależnienia;
• u osób uprawiających sport lek może powodować pozytywny wynik testów antydopingowych;
• podczas stosowania leku Thiocodin, nie należy prowadzić pojazdów mechanicznych.

Strepsils Intensive, tabletki do ssania

O produkcie

• lek zawiera sacharozę;
• stosować ostrożnie u osób z astmą;
• nie pić alkoholu podczas stosowania leku;
• bezwzględnie nie stosować w III trymestrze ciąży.

Jak wspomóc proces leczenia?

A jak wspomóc leczenie jeszcze dodatkowo? Odpowiednie leki, syropy, tabletki na gardło i spraye na podrażnioną śluzówkę to jedno, ale nie zapominajmy o domowych sposobach, które również będą dobre dla naszego podrażnionego gardła.

Odpoczynek od mówienia

Najbardziej oczywistym i najbardziej pomocnym lekiem jest po prostu co najmniej kilkudniowy odpoczynek od mówienia i pozwolenie strunom głosowym na niezbędną regenerację. Zazwyczaj nie jest jednak możliwe zupełnie zamilknąć. Jeśli wystąpi konieczność mówienia, zaleca się używania swojego normalnego, w miarę pełnego głosu tylko w trochę niższej tonacji. Szeptania natomiast należy unikać, ponieważ zdecydowanie bardziej napina i obciąża struny głosowe.

Czyste powietrze i inhalacje

W miarę możliwości dobrze byłoby zadbać również o jakość powietrza w pomieszczeniach, w których najczęściej przebywamy. Inwestycję w domowy oczyszczacz powietrza z nawilżaczem lub nawilżacze ultradźwiękowe mogą rozważyć osoby, które obserwują u siebie częste nawracanie objawów zapalenia krtani.

Jeśli choroba ma charakter ostry, zamiast zakupu specjalistycznego sprzętu można również wspierać się inhalacjami izotonicznym roztworem chlorku sodu (0,9% NaCl) czy domowymi inhalacjami parą wodną. Podczas odpoczynku w domu można zwiększyć nawilżenie pomieszczenia również przez rozwieszenie mokrego prania, wilgotnych firanek w oknie lub umieszczenie mokrego ręcznika czy ceramicznego pojemnika z wodą na grzejniku. Wdychanie nawilżonego powietrza (przez nos, który jest naszym naturalnym filtrem i ogrzewaczem powietrza) zwiększa wilgotność górnych oddechowych i pomaga w usuwaniu zalegającej wydzieliny.

Modyfikacja diety

Jeśli pacjent, u którego zdiagnozowano ostre nieżytowe zapalenie krtani, ma również tendencję do objawów zgagi i refluksu po konkretnych produktach (w szczególności tłustych, smażonych i ostrych potraw, czekolady, alkoholu, napojów kofeinowych czy naparów z mięty) w tym czasie powinien ich szczególnie unikać i wprowadzić lekkostrawną dietę z dużą ilością przyjmowanych płynów. Zarzucanie treści żołądkowej może dodatkowo podrażniać błonę śluzową i mimo stosowanego innego leczenia objawy mogą się utrzymywać lub nasilać. W przypadku, gdy u pacjenta leczącego się już na refluksową chorobę przełyku zostaje zdiagnozowanie ostre nieżytowe zapalenie krtani, może okazać się konieczne zwiększenie dawek lub częstsze przyjmowanie leków stosowanych w zaburzeniach wydzielania kwasu żołądkowego.

Palenie papierosów

Palenie papierosów nie tylko nie umożliwi pełnego wyzdrowienia w przypadku zapalenia krtani, ale może też być czynnikiem nasilającym objawy i przyczyniającym się do ich nawracania. Utrzymująca się przez wiele tygodni chrypka, chrząkanie i uczucie pieczenia czy drapania w gardle może być wynikiem częstego narażania błony śluzowej krtani na dym tytoniowy. Wśród nałogowych palaczy występuje też duże prawdopodobieństwo powstawania obrzęków bądź polipów w obrębie tego narządu, a nawet nowotworów.

Zapalenie krtani u dzieci

Jeśli zauważymy niepokojące objawy, świadczące o zapaleniu krtani u dziecka powinno być to niezwłocznie skonsultowane z lekarzem. Zarówno z powodu odmienności położenia jak i budowy anatomicznej krtani u dzieci oraz niewykształconym w pełni mechanizmom układu odpornościowego choroba ta ma zupełnie inny przebieg w porównaniu do osób dorosłych.

Szczególnie narażone na rozwój tego typu zapaleń są dzieci od 6. miesiąca życia do 6. roku życia. W tym okresie narząd krtani nie jest jeszcze w pełni rozwinięty i anatomicznie ułożony jest nieco wyżej. Gdy śluzówka krtani zostanie dotknięta stanem zapalnym rozwija się obrzęk, który jest szczególnie niebezpieczny u dzieci i może prowadzić do trudności z oddychaniem.

Typy zapalenia krtani u dzieci

W praktyce klinicznej rozróżnia się 3 typy ostrego zapalenia krtani:·

• ostre podgłośniowe zapalenie krtani, które przebiega z chrypką, stridorem (świstem/szemerem krtaniowym), „szczekającym” lub „foczym” kaszlem krtaniowym i epizodami duszności;
• zapalenie nagłośni, gdzie przyczyną jest infekcja bakteryjna, a objawami charakterystycznymi jest ból podczas przełykania, wysoka gorączka i ślinotok. Obecnie rzadko diagnozowane ze względu na rozpowszechnienie szczepień przeciwko H.influenzae i umieszczenie ich w Programie Szczepień Ochronnych jako obowiązkowe u dzieci pomiędzy 6. tygodniem a 2. r.ż.;
• zapalenie krtani, tchawicy i oskrzeli, które pierwotnie spowodowane jest infekcją wirusową, jednak z czasem rozwija się nadkażenie bakteryjne jako bardzo rzadko występujące powikłanie ostrego podgłośniowego zapalenia krtani.

W przypadku dzieci, w celu uniknięcia którejkolwiek z wymienionych chorób kluczowa jest profilaktyka. Przede wszystkim należy zadbać o właściwe leczenie każdej infekcji i niepozostawianie żadnych niedoleczonych objawów przeziębienia. Zalecane jest częste wietrzenie pomieszczeń, utrzymanie ich odpowiedniego nawilżenia oraz unikanie narażania dzieci na wszelkie czynniki drażniące, w szczególności dym tytoniowy.

Podsumowanie

Zapalenie krtani to powszechna infekcja wirusowa, która objawia się chrypką, suchym kaszlem i uczuciem drapania w gardle. Leczenie polega na odpoczynku głosowym, nawilżaniu śluzówki oraz stosowaniu leków objawowych, takich jak tabletki na gardło, syropy czy spraye. W przypadku nadkażenia bakteryjnego konieczne może być zastosowanie antybiotyku. Wspomagająco warto sięgnąć po domowe metody, takie jak inhalacje i unikanie drażniących czynników, np. dymu tytoniowego. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci, u których zapalenie krtani może prowadzić do groźnych powikłań.