Zapalenie jelita grubego – co to za choroba?

To obszerne zagadnienie, w skład którego wchodzi kilka różnych jednostek chorobowych o różnej etiologii – różnych przyczynach i mechanizmach powstawania. Pomimo tego, dolegliwości występujące w różnego rodzaju stanach zapalnych bywają podobne. Zapalenie jelita grubego określa proces zachodzący w obrębie jelita grubego, nie wskazując na jego przyczynę, ponieważ stan zapalny toczący się w obrębie jelita grubego może mieć różnorodne podłoże: infekcyjne czy autoimmunologiczne. Często zdarzają się sytuacje, w których etiologia stanu zapalnego nie jest znana, co sprawia ogromne trudności we właściwym rozpoznaniu choroby. Dane epidemiologiczne wskazują, że zachorowalność na nieswoiste choroby zapalne jelit rośnie, a szczyt zachorowalności przypada pomiędzy 20 a 40 rokiem życia [1].

Jakie są przyczyny zapalenia jelita grubego?

Jak wspomniano wyżej, zapalenie jelita grubego to ogólne pojęcie dla grupy chorób związanych z tym odcinkiem przewodu pokarmowego. Do najczęściej występujących zapaleń jelita grubego zaliczamy:

• wrzodziejące zapalenie jelita grubego;
• niedokrwienne zapalenie jelita grubego;
• mikroskopowe zapalenie jelita grubego;
• infekcyjne zapalenie jelita grubego;
• choroba Leśniowskiego-Crohna.

Jakie są leki na zapalenie jelita?

Leczenie farmakologiczne to leczenie przewlekłe, którego celem jest zahamowanie rozprzestrzeniania się procesu zapalnego. W tym celu używa się: preparatów kwasu aminosalicylowego (mesalazyna, sulfasalazyna – preferowana u osób, u których równocześnie występują dolegliwości stawowe, np. Asamax 250, Pentasa, Salazopyrin EN), glikokortykosteroidy (stosowane najczęściej w umiarkowanym i ciężkim rzucie choroby, np. Encortolon, Medrol), leki immunosupresyjne/immunomodulacyjne (azatiopryna, 6-merkaptopuryna – stosowane w celu podtrzymania remisji choroby i w przypadku braku efektu leczniczego użytych sterydów lub ich nietolerancji, np. Imuran, Mercaptopurinum VIS) [2].

Jaki antybiotyk w zapaleniu jelita grubego?

Antybiotykoterapia jest konieczna w leczeniu niektórych stanów zapalnych jelita grubego np. w przypadku rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. To zakażenie wywoływane przez gram dodatnią bakterię Clostridium difficile. Przyczyną choroby są przetrwalniki tej bakterii, które kiełkują w jelicie grubym, namnażają się i uwalniają toksyny (toksynę A i toksynę B), czego efektem jest uciążliwa wodnista biegunka (nawet do 20 biegunek w ciągu dnia) oraz uszkodzenie ścian jelita. Antybiotykami stosowanymi w leczeniu rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego o etiologii Clostridium difficile są: wankomycyna (np. Vancomycin Swiss2Care), metronidazol, fidaksomycyna (np. Dificlir) [3].

Co jeszcze łagodzi objawy zapalenia jelita grubego?

Przedstawione wyżej leki dostępne są jedynie „na receptę”. Nie znaczy to jednak, że nie ma żadnych leków „bez recepty”, których użycie może pomóc w łagodzeniu uciążliwych objawów związanych z zapaleniem. Do najnowszych leków należy np. Iberogast (lek w postaci płynu doustnego). Mechanizm jego działania to pobudzenie perystaltyki jelit i relaksacja mięśni gładkich przewodu pokarmowego czego efektem jest uczucie ulgi w bólu, w tym związanego z uporczywymi wzdęciami. Innym preparatem możliwym do zastosowania jest Ibesan (zawierający naturalną glinkę mineralną), który zapobiega występowaniu biegunek oraz redukuje wzdęcia, za sprawą simetikonu, który rozbija zgromadzony w jelitach gaz. Preparatem również skutecznym, zawierającym w swoim składzie maślan sodu (sól sodową kwasu masłowego) jest Debutir. Maślan sodu bierze udział w trawieniu, ale ponadto posiada działanie przeciwzapalne. Aby preparat przyniósł pożądane efekty, należy przyjmować go przez dłuższy czas.

Iberogast, krople doustne

Ibesan, kapsułki

Debutir, kapsułki

Podsumowanie

Zapalenie jelita grubego jest złożoną grupą schorzeń przewodu pokarmowego, które mogą być wywołane przez różne czynniki, w tym autoimmunologiczne, infekcyjne oraz niedokrwienne. Leczenie tych stanów zapalnych często opiera się na zastosowaniu leków takich jak kwas aminosalicylowy, glikokortykosteroidy, leki immunosupresyjne, a w niektórych przypadkach również antybiotyków. Dodatkowo, w celu złagodzenia objawów zapalenia, można stosować preparaty bez recepty, które wspierają perystaltykę jelit oraz redukują biegunkę i wzdęcia.