, ,

Laremid czy Stoperan – jaki jest skuteczny lek na biegunkę bez recepty?

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Najszybszy lek na biegunkę – Imodium, Laremid czy Stoperan?

Biegunki mogą mieć różne podłoże. Niektóre mogą być wywoływane przez wirusy lub bakterie, czasami są efektem spożycia nieświeżych produktów, a bywa i tak, że mogą mieć charakter przewlekły. Niekontrolowana biegunka powoduje szybki spadek elektrolitów i odwodnienie, dlatego czasami musimy działać objawowo i zablokować zbyt częste wypróżnianie. W tym celu można zastosować jeden z tytułowych leków zawierających loperamid.
Leczenie biegunek loperamidem

Biegunka – przyczyny. Co może ją wywoływać?

Biegunka to chorobowe zaburzenie trawienia, polegające na częstszym występowaniu oddawania luźnego stolca, zwykle o mniejszej konsystencji i objętości niż zwykle. Biegunka może prowadzić do odwodnienia organizmu, dlatego ważne jest jej odpowiednie leczenie i nawodnienie.

Biegunka może mieć różne przyczyny. Oto kilka najczęstszych czynników powodujących biegunkę:

  • Infekcje: Biegunkę często wywołują zakażenia bakteryjne, wirusowe lub pasożytnicze. Bakterie, takie jak pałeczki Salmonella, mogą być przyczyną zatrucia pokarmowego, podczas gdy wirusy, takie jak rotawirusy, mogą powodować ostre biegunki wirusowe.
  • Zatrucie pokarmowe: Spożycie zanieczyszczonej żywności lub wody może skutkować wystąpieniem biegunki. Bakterie obecne w pożywieniu lub wodzie, takie jak Salmonella, mogą wywoływać objawy biegunkowe.
  • Nietolerancje pokarmowe: Niektórzy ludzie mogą cierpieć na nietolerancje pokarmowe, takie jak nietolerancja laktozy lub nietolerancja fruktozy, które mogą prowadzić do biegunki po spożyciu odpowiednich pokarmów.
  • Reakcje alergiczne: U niektórych osób biegunka może być spowodowana reakcjami alergicznymi na niektóre pokarmy lub składniki pokarmowe.
  • Działania niepożądane leków: Biegunka jest również częstym skutkiem ubocznym niektórych leków, takich jak antybiotyki lub leki przeczyszczające, które mogą prowadzić do zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego.
  • Stres: Silny stres emocjonalny może również wpływać na funkcjonowanie jelit i prowadzić do wystąpienia biegunki [5].

Jak leczyć biegunkę?

Leczenie biegunki zależy od jej przyczyny, dlatego ważne jest ustalenie i leczenie podstawowego problemu. Oto kilka powszechnie stosowanych metod leczenia biegunki:

  • Terapia doustna nawadniająca: Polega na uzupełnianiu utraconych płynów i elektrolitów przez spożywanie roztworów doustnych do nawadniania (ORS) lub kombinacji czystej wody, soli i cukru. Terapia doustna nawadniająca jest szczególnie ważna w przypadkach odwodnienia spowodowanego biegunką.
  • Loperamid: Loperamid to lek przeciwbiegunkowy, który może być stosowany w celu zmniejszenia częstotliwości i nasilenia epizodów biegunki.
  • Węgiel aktywny: Węgiel aktywny to substancja, która może wiązać toksyny i bakterie w przewodzie pokarmowym, pomagając złagodzić biegunkę spowodowaną pewnymi toksynami lub infekcjami.
  • Modyfikacje diety: Unikanie niektórych pokarmów i napojów, takich jak pikantne potrawy, tłuste jedzenie, kofeina i alkohol. Dodatkowo, spożywanie łatwostrawnego jedzenia, takiego jak banany, ryż, duszone jabłka i chleb tostowy (dieta BRAT), może pomóc w łagodnych przypadkach biegunki.
  • Probiotyki: Probiotyki to korzystne bakterie, które mogą pomóc w przywróceniu równowagi mikroflory jelitowej i poprawie trawienia. Mogą być stosowane w postaci suplementów lub znajdują się w niektórych produktach spożywczych, takich jak jogurt.

Jak działa loperamid?

Loperamid jest syntetycznym opioidem, który działa poprzez wiązanie się z receptorami opioidowymi komórek ściany jelita. Ten proces hamuje perystaltykę jelit, co prowadzi do wydłużenia czasu pasażu treści jelitowej. Dzięki temu loperamid zmniejsza utratę wody i elektrolitów związanych z biegunką oraz zmniejsza natychmiastową potrzebę wypróżnienia.

Działanie loperamidu skutkuje zmniejszeniem częstości i liczby wypróżnień oraz poprawą konsystencji stolca. Zazwyczaj zauważalne zmniejszenie objawów biegunki występuje w ciągu godziny po przyjęciu dawki 4 mg [1].

Czy loperamid jest dobry na biegunkę? Czy sprawdzi się w każdym przypadku?

Pomimo tego, że loperamid działa zapierająco i wydawać by się mogło, że w trakcie biegunki jest to efekt pożądany, to nie zawsze powinniśmy go stosować. Po pierwsze musimy poznać podstawę biegunki. Jeśli będzie ona efektem toksyny, a my zahamujemy wypróżnianie, to tylko zniwelujemy objaw (krótkoterminowo), natomiast przyczyna nadal będzie negatywnie wpływać na organizm. Oczywiście jak zawsze zdarzają się wyjątki i jeśli mamy ostrą biegunkę, a musimy dojechać do szpitala czy lekarza, to loperamid może stać się w tym momencie bardzo pomocny.

Kiedy stosować loperamid?

Według Charakterystyki Produktu Leczniczego leki z omawianą substancją powinniśmy stosować podczas:

  • ostrej i przewlekłej biegunki w leczeniu objawowym,
  • przetoki jelita krętego,
  • ostrej biegunki w Zespole Jelita Drażliwego,
  • ileostomii (zmniejszenie wydzieliny) [1-2].

Pamiętajmy o tym, że w żadnym z powyższych przypadków, loperamid nie będzie leczył przyczyny choroby, a jedynie zmniejszał objawy.

Kto i jak powinien stosować leki na biegunkę z loperamidem?

Preparaty z loperamidem mogą być stosowane u dorosłych i dzieci od 6. roku życia [2].

Dawkowanie preparatów jest zależne od wieku pacjenta i rodzaju biegunki:

  • Ostra biegunka:
    • Dorośli:
      • Początkowo 2 tabletki (4 mg), a następnie 1 tabletka (2 mg) po każdym luźnym stolcu.
      • Maksymalna dawka dobowa wynosi 8 tabletek (16 mg).
    • Dzieci od 6. roku życia:
      • Początkowo 1 tabletka (2 mg), a następnie 1 tabletka (2 mg) po każdym luźnym stolcu.
      • Maksymalna dawka dobowa zależna jest od masy ciała dziecka i wynosi 3 tabletki (6 mg)/20 kg mc./dobę.
        • Przykładowo dziecko ważące 40 kg, będzie mogło dobowo przyjąć maksymalnie 6 tabletek (12 mg).
    • Jeśli w ciągu 48 godzin nie obserwuje się żadnej poprawy, należy skonsultować się z lekarzem.
  • Przewlekła biegunka:
    • W przypadku biegunki przewlekłej u dorosłych i dzieci dawkowanie jest podobne jak w sytuacji biegunki ostrej. Podstawowym celem będzie tutaj uzyskanie od 1 do 2 normalnych stolców dziennie. Powinno zostać to spełnione, przyjmując od 1 do 6 tabletek na dobę (2 mg do 12 mg) – pamiętając o dawkowaniu wedle masy ciała dla dzieci [2].

Czy loperamid jest szkodliwy?

Loperamid stosowany w dawkach terapeutycznych, czyli maksymalnie 16 mg na dobę dla dorosłych, jest stosunkowo bezpiecznym związkiem. Praktycznie nie przechodzi przez barierę krew-mózg, więc nie doświadczamy efektów typowych dla leków opioidowych. Nie obserwuje się również uzależnienia od substancji czy efektów odstawiennych [1].

Pomimo prawidłowego stosowania leku, jego stężenie w osoczu może znacznie wzrosnąć, jeśli przyjmujemy go z innymi lekami, takimi jak:

  • chinidyna,
  • rytonawir,
  • itrakonazol,
  • ketokonazol.

Chociaż w badaniach nie zaobserwowano negatywnych objawów ze strony układu nerwowego, to należy zachować szczególną ostrożność [2].

Zwiększenie stężenia leku we krwi zaobserwowano również po jednoczesnym przyjmowaniu loperamidu z substancjami takimi, tak:

Loperamid jest przeciwwskazany w następujących sytuacjach:

  • biegunka z krwią w kale,
  • ostry rzut wrzodziejącego zapalenia jelita grubego,
  • bakteryjne zapalenie jelita i okrężnicy,
  • rzekomobłoniaste zapalenie jelit [2,4].

Loperamid natomiast jest zdecydowanie niebezpieczny przy stosowaniu dawek większych niż zalecane. Obserwuje się wtedy, np. działanie arytmogenne. Badania wykazały, że bardzo wysokie dawki (60-800 mg) mogą powodować uczucie euforii podobne jak przy przedawkowaniu opioidów przeciwbólowych i nasilać efekty odstawienne [3].

Jakie leki na biegunkę bez recepty można kupić w aptece?

W aptekach loperamid dostępny jest w formie leków OTC i Rp. Wszystkie leki z loperamidem zawsze zawierają 2 mg substancji czynnej. A zatem dawka leku będzie jednakowa w Laremidzie, Stoperanie czy Imodium. Produkty te różnią się postacią leku. Mogą występować w formie tabletek, kapsułek lub tabletek ulegających rozpuszczeniu w jamie ustnej. Leki z loperamidem różnią się również ilością tabletek w opakowaniu.

Leki w formie tabletek: Dissenten, Laremid, Lopacut, Loper, Loperamid WZF.

Leki w formie kapsułek: Aurostop, Loperamid APTEO MED, Loperamid Dr. Max, Loperamid Aurovitas, Stoperan.

Lek w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej: Imodium Instant.

Jakie są skutki uboczne loperamidu?

Działania niepożądane loperamidu to:

Często mogą wystąpić:

  • bóle głowy;
  • zaparcia;
  • nudności;
  • wzdęcia.

Niezbyt często mogą wystąpić:

  • zawroty głowy;
  • senność;
  • bóle brzucha;
  • dyskomfort w jamie brzusznej;
  • suchość w jamie ustnej;
  • ból w nadbrzuszu;
  • wymioty;
  • niestrawność;
  • wysypka.

Rzadko mogą wystąpić:

  • reakcje nadwrażliwości;
  • reakcja anafilaktyczna (w tym wstrząs anafilaktyczny);
  • reakcja anafilaktoidalna;
  • utrata świadomości;
  • osłupienie;
  • obniżony poziom świadomości;
  • hipertonia;
  • zaburzenia koordynacji ruchowej;
  • zwężenie źrenicy;
  • niedrożność jelita (w tym porażenna niedrożność jelita);
  • rozszerzenie okrężnicy (w tym toksyczne rozszerzenie okrężnicy);
  • wzdęcie brzucha;
  • wysypka pęcherzowa (w tym zespół Stevensa i Johnsona, martwica toksyczna-rozpływna naskórka oraz rumień wielopostaciowy);
  • obrzęk naczynioruchowy;
  • świąd;
  • pokrzywka;
  • zatrzymanie moczu;
  • zmęczenie.

Ważne jest monitorowanie wszelkich objawów niepożądanych i skonsultowanie się z lekarzem w przypadku ich wystąpienia. Pamiętaj, że to tylko ogólne informacje i zawsze warto uzyskać spersonalizowane porady medyczne od lekarza lub farmaceuty.

Jak bezpiecznie stosować leki na biegunkę?

Oto kilka porad dotyczących stosowania leków na biegunkę z loperamidem:

  • Pamiętaj o nawodnieniu: Pij odpowiednią ilość płynów, aby zapobiec odwodnieniu podczas stosowania loperamidu. Przyjmowanie tego leku może spowodować zmniejszenie utraty wody i elektrolitów związanej z biegunką.
  • Nie przekraczaj zalecanej dawki: Unikaj przyjmowania większej ilości loperamidu niż zalecana, ponieważ może to prowadzić do zaparcia lub innych skutków ubocznych.
  • Stosuj loperamid w przypadku ostrej biegunki: Loperamid jest zwykle stosowany w leczeniu ostrej biegunki. Jeśli biegunka utrzymuje się dłużej niż 48 godzin, skonsultuj się z lekarzem, ponieważ może być konieczna dalsza diagnostyka i leczenie.
  • Bądź ostrożny w określonych sytuacjach: Loperamid może nie być odpowiedni dla wszystkich. Przed użyciem tego leku zachowaj ostrożność lub skonsultuj się z lekarzem, jeśli masz pewne schorzenia, takie jak choroba wątroby, problemy z nerkami lub wywiad z nadużywaniem substancji psychoaktywnych.

Kiedy zgłosić się do lekarza z biegunką?

W przypadku biegunki, warto skonsultować się z lekarzem w następujących sytuacjach:

  • Jeśli biegunka trwa dłużej niż dwa dni bez poprawy.
  • Jeśli występuje nadmierne pragnienie, suchość w ustach lub na skórze, mała ilość lub brak oddawania moczu, silne osłabienie, zawroty głowy, lub mocno zabarwiony mocz, co może wskazywać na odwodnienie.
  • Jeśli występuje silny ból brzucha lub odbytnicy.
  • Jeśli stolce są krwawe lub czarne [6].

Bibliografia

  1. “Loperamide: Uses, Interactions, Mechanism of Action | DrugBank Online.” [Online]. Available: https://go.drugbank.com/drugs/DB00836. [Accessed: 16-May-2021].
  2. Laremid – Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  3. Ł. Sobczak and K. Gorynski, “Pharmacological aspects of over-the-counter opioid drugs misuse,” Molecules, vol. 25, no. 17. MDPI AG, 01-Sep-2020.
  4. K. Hillier and M. Rakkar, “Loperamide,” in xPharm: The Comprehensive Pharmacology Reference, Elsevier Inc., 2007, pp. 1–4.
  5. Guarino, Alfredo, et al. „European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition/European Society for Pediatric Infectious Diseases evidence-based guidelines for the management of acute gastroenteritis in children in Europe: update 2014.” Journal of pediatric gastroenterology and nutrition 59.1 (2014): 132-152.
  6. https://www.mayoclinic.org/symptoms/diarrhea/basics/when-to-see-doctor/sym-20050926

Powiązane produkty

Omawiane substancje

  • Loperamid

    Loperamid jest lekiem przeciwbiegunkowym. Działa poprzez zmniejszenie ruchów jelitowych.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Biegunka

    Biegunka to stan, w którym występuje częste i luźne wypróżnianie się. Może być spowodowana różnymi czynnikami, takimi jak infekcje, choroby jelitowe, stres czy nieprawidłowa dieta.
  • Choroba Crohna

    Choroba Crohna jest przewlekłym zapalnym schorzeniem jelit, które może wpłynąć na cały przewód pokarmowy. Objawy choroby mogą obejmować bóle brzucha, biegunki, utratę masy ciała i zmęczenie.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , .