Kwasy Omega-3 — co to za związki?

Kwasy Omega-3 należą do Niezbędnych Nienasyconych Kwasów Tłuszczowych (NNKT). Jest to grupa związków, spośród których możemy wymienić:

• kwas alfa-linolenowy (ALA) — główny reprezentant kwasów Omega-3;
• kwas dokozaheksaenowy (DHA);
• eikozapentaenowy (EPA).

Kwasy DHA i EPA mogą powstawać w organizmie człowieka w wyniku przemian kwasu ALA, ale proces ten jest mało wydajny. Dlatego też dostarcza się je dodatkowo wraz z dietą [1].

Jakie są źrodła kwasów omega-3?

Bogatym źródłem kwasów Omega-3, szczególnie kwasu alfa-linolenowego są oleje roślinne oraz orzechy i nasiona.ALA odnajdziemy przede wszystkim w oleju lnianym, rydzowym, rzepakowym i sojowym, a także w orzechach włoskich, siemieniu lnianym oraz nasionach chia. EPA i DHA znajdują się w tłustych rybach morskich: śledź, makrela, halibut czy łosoś, w owocach morza oraz algach. Szczególną rolę spośród kwasów Omega-3 przypisuje się kwasowi DHA i ze względu na jego właściwości rekomenduje się dodatkową suplementację u kobiet ciężarnych [1].

Po co kwasy omega-3 w ciąży?

Kwasy omega-3 odgrywają kluczową rolę w ciąży, przyczyniając się do prawidłowego rozwoju mózgu i siatkówki oczu płodu. Są to niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, które organizm ludzki nie jest w stanie samodzielnie wytworzyć, dlatego muszą być dostarczane z zewnątrz, głównie poprzez dietę.

1. Rozwój mózgu i siatkówki: Najważniejsze kwasy omega-3, takie jak DHA (kwas dokozaheksaenowy), są niezwykle ważne dla rozwoju neuronalnego płodu. DHA jest głównym składnikiem strukturalnym mózgu i siatkówki, a jego odpowiednie stężenie jest kluczowe w ostatnim trymestrze ciąży, gdy następuje intensywny rozwój mózgu dziecka.
2. Zdrowie matki: Omega-3 mogą również pomóc w zmniejszeniu ryzyka wystąpienia depresji poporodowej oraz wspierać prawidłowy przebieg ciąży, zmniejszając ryzyko przedwczesnego porodu i preklampsji.
3. Wzmocnienie układu odpornościowego: Te kwasy wspomagają rozwój układu odpornościowego dziecka, co jest istotne dla ogólnej odporności na infekcje w pierwszych miesiącach życia.
4. Zapobieganie alergiom: Istnieją dowody, że odpowiednia suplementacja omega-3 w ciąży może obniżać ryzyko rozwoju alergii u dziecka [2,3].

Ile kwasów omega-3, w tym DHA, trzeba brać w ciąży?

W celu zapewnienia prawidłowego rozwoju mózgu płodu, kluczowe jest dostarczanie odpowiedniej ilości DHA, kwasu dokozaheksaenowego, w czasie ciąży. Dziecko nie jest w stanie samodzielnie syntetyzować DHA, dlatego ilość tego składnika w organizmie płodu zależy bezpośrednio od jego spożycia przez matkę. W trzecim trymestrze ciąży, który jest kluczowym okresem dla rozwoju neurologicznego dziecka, płód gromadzi 50-70 mg DHA dziennie. To wskazuje na potrzebę zwiększonego dostarczania tego składnika w ostatnim okresie ciąży.

Minimalne zapotrzebowanie na DHA dla kobiet w ciąży wynosi 200 mg dziennie, pod warunkiem regularnego spożywania ryb bogatych w kwasy omega-3, takich jak łosoś, makrela czy sardynki, co najmniej dwa razy w tygodniu. Jednakże, z uwagi na to, że ryby nie są częstym elementem diety wielu osób, zaleca się podniesienie tej dawki do 400-600 mg DHA dziennie.

Dla kobiet z grupy wysokiego ryzyka przedwczesnego porodu, zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, zalecana jest jeszcze wyższa suplementacja – minimum 1000 mg DHA dziennie przez cały okres ciąży, aby zapewnić optymalne warunki dla rozwoju płodu [2,3].

Omega-3 w ciąży – jakie preparaty kupisz w aptece?

W aptece możemy znaleźć wiele suplementów zawierających DHA w postaci produktów mono-  oraz wieloskładnikowych. Wsród jednoskładnikowych można wyróżnić: Omegamed Pregna i Pregna DHA. Z kolei wieloskładnikowe to m.in.: MamaDHA Premium+ i Omegamed Optima Forte.

Omegamed Pregna, kapsułki

O produkcie

• zarejestrowany jako suplement diety;
• jedna kapsułka zawiera 200 mg DHA;
• wskazany do stosowania dla kobiet w ciąży i matek karmiących;
• proste dawkowanie – należy przyjmować 2 kapsułki dziennie;
• zawiera żelatynę;
• występuje w opakowaniach po 30 i 60 kapsułek.

Pregna DHA, kapsułki

O produkcie

• zarejestrowany jako suplement diety;
• jedna kapsułka zawiera 300 mg DHA;
• preparat zalecany dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• proste dawkowanie – należy przyjmować 1-2 kapsułki dziennie;
• zawiera żelatynę;
• nie zawiera glutenu;
• opakowanie zawiera 30 kapsułek.

MamaDHA Premium+, kapsułki

O produkcie

• produkt zarejestrowany jako suplement diety;
• 1 kapsułka zawiera 0,2 mg kwasu foliowego w dwóch formach – zwykłej oraz aktywnego folianu (L-metylofolian wapnia);
• innymi składnikami kapsułki są olej rybi (w tym 400 mg DHA), witamina D3 (1000 j.m.) oraz jod (100 µg);
• preparat przeznaczony przede wszystkim dla kobiet przygotowujących się do ciąży, kobiet w ciąży, a także karmiących piersią;
• zalecana dzienna porcja do spożycia to 2 kapsułki;
• suplement dostępny w opakowaniach po 60 kapsułek.

Omegamed Optima Forte, kapsułki

O produkcie

• produkt zarejestrowany jako suplement diety;
• 1 kapsułka zawiera 100 µg jodku potasu oraz inne składniki: kwas foliowy (0,4 mg – forma zwykła i aktywny folian), witaminę D (1000 j.m.), kwasy omega-3 (w tym 300 mg DHA);
• przeznaczony dla kobiet w II i III trymestrze ciąży, a także matek karmiących piersią;
• aby przyjąć zalecaną dzienną porcję, należy zażyć 2 kapsułki na dobę;
• stosować podczas lub w trakcie posiłku, popijać wodą;
• dostępna jest również wersja dla kobiet planujących ciążę oraz w pierwszych miesiącach ciąży – Omegamed Optima Start;
• preparat dostępny w opakowaniach po 60 kapsułek.

Pueria Uno, kapsułki

O produkcie

• produkt zarejestrowany jako suplement diety;
• w postaci dwóch kapsułek – jedna zawierająca witaminy i minerały, druga z DHA;
• pierwsza kapsułka zawiera witaminy i minerały: 200 µg jodku potasu, 800 µg kwas foliowy (w formie zwykłej i aktywnego folianu), witaminę D (2000 j.m.), witaminę B6 (1,9 mg), B12 (2,6 µg) i cholinę (130 mg);
• druga kapsułka zawiera 300 mg DHA;
• przeznaczony zarówno dla kobiet planujących ciążę, jak i w ciąży do 12. tygodnia;
• proste dawkowanie – należy przyjąć 1 kapsułkę zawierającą witaminy i minerały oraz 1 kapsułkę zawierającą kwasy DHA;
• kapsułki są dość duże, jednak ich kształt ułatwia połykanie;
• brak barwników, konserwantów i substancji wypełniających;
• brak laktozy, brak cukru, brak glutenu;
• opakowanie zawiera 60 kapsułek i starcza na 30 dni stosowania.

Kwasy DHA wchodzące w skład tych suplementów pozyskuje się z olejów rybich oraz alg morskich. Oba źródła są cenne, aczkolwiek algi przeznaczone do produkcji preparatów DHA są hodowane w kontrolowanych warunkach, poza narażonymi na zanieczyszczenia zbiornikami morskimi. W związku z tym mogą być uważane za bardziej bezpieczne. Nie mniej jednak wybierając suplement zawierający kwasy DHA, powinniśmy się bardziej kierować jakością całego suplementu i producenta, niż źródłem pochodzenia kwasów DHA.

Podsumowanie

Kwasy omega-3, a zwłaszcza DHA, są niezbędne dla prawidłowego rozwoju mózgu i siatkówki oczu płodu. Ze względu na brak możliwości syntezy DHA przez płód, matka musi dostarczać te składniki poprzez dietę lub suplementację. W związku z tym warto rozważyć i skonsultować z lekarzem suplementację kwasów omega-3 przez ciężarne.