Co to jest prolaktyna?

Prolaktyna to nic innego jak białkowy hormon wydzielany przez przedni płat przysadki mózgowej. Substancja “zawdzięcza” swoją nazwę zdolności do pobudzania laktacji. Proces ten jest natomiast swoistą odpowiedzią na fizjologiczny, typowy dla ssaków, odruch ssania [1]. Gdy dochodzi do podwyższonej prolaktyny, organizm może reagować różnymi objawami, które wymagają odpowiedniego leczenia.

Gdzie produkowana jest prolaktyna?

Co ciekawe, sprawa z prolaktyną nie jest tak prosta, jakby się mogło wydawać. Hormon jest bowiem syntetyzowany nie tylko w przysadce mózgowej, ale również w ośrodkowym układzie nerwowym, odpornościowym, a także w macicy oraz gruczole sutkowym [1]. Zrozumienie miejsca produkcji prolaktyny jest istotne przy planowaniu terapii mającej na celu obniżenie jej poziomu. Różne lokalizacje syntezy tego hormonu wpływają na wybór odpowiednich metod leczenia podwyższonej prolaktyny.

Co wpływa na uwalnianie prolaktyny?

Rola prolaktyny nie ogranicza się więc jedynie do reprodukcji, ponieważ wykazano, że hormon bierze udział w regulowaniu homeostazy (równowagi) organizmu. Bodźcem do uwolnienia prolaktyny będzie nie tylko odruch ssania u dziecka, ale również stres (fizyczny, np. związany z chorobą, bólem, jak i psychiczny, który jest wywoływany przykrymi przeżyciami), zapach, dźwięki czy światło. Znajomość tych czynników jest kluczowa dla osób zastanawiających się, jak obniżyć poziom prolaktyny w sposób naturalny.

Choć jedną z przyczyn hiperprolaktynemii (zwiększonego stężenie prolaktyny we krwi) może być guz przysadki (prolaktynoma), podwyższony wynik nie zawsze oznacza chorobę. Zwiększone wydzielanie prolaktyny obserwuje się podczas snu, ciąży, karmienia piersią, doznań seksualnych, wysiłku fizycznego, a nawet po spożyciu pokarmu białkowego czy badania gruczołów sutkowych. Na wydzielanie prolaktyny mają wpływ inne substancje obecne w centralnym układzie nerwowym, np. dopamina. Dlatego też leczenie podwyższonej prolaktyny często opiera się na modulacji działania dopaminy w organizmie.

Podwyższone stężenie prolaktyny może również towarzyszyć uszkodzeniu układu podwzgórzowo-przysadkowego, niedoczynności tarczycy (niewyrównanej), chorobom nerek oraz wątroby. Co więcej, hiperprolaktynemia jest działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem niektórych leków, m.in. neuroleptyków, antydepresantów, obniżających ciśnienie krwi oraz stosowanych w chorobie wrzodowej [2]. W takich przypadkach konieczna jest konsultacja z lekarzem w celu ustalenia, jak obniżyć prolaktynę poprzez modyfikację terapii farmakologicznej.

Jakie są objawy wysokiej prolaktyny?

Objawy wysokiej prolaktyny mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjentów. Wśród typowych objawów podwyższonej prolaktyny wymienia się: bolesność piersi, samoistny lub następujący podczas ucisku brodawek sutkowych wyciek mleka (u kobiet niebędących w ciąży), zaburzenia miesiączkowania (brak lub znacznie wydłużone cykle), niepłodność, suchość pochwy oraz spadek libido. Rozpoznanie tych objawów jest pierwszym krokiem w kierunku skutecznego leczenia i odpowiedzi na pytanie, jak obniżyć poziom prolaktyny.

Wysoka prolaktyna u mężczyzn objawia się nieco inaczej niż u kobiet. Jeśli hiperprolaktynemia występuje u mężczyzny, objawia się ona najczęściej spadkiem popędu seksualnego, zaburzeniami związanymi z erekcją, niepłodnością (m.in. zmniejszenie ruchliwości plemników), a także ginekomastią (powiększenie gruczołów sutkowych). U obu płci obserwuje się niekiedy również odwapnienie kości, czyli osteoporozę [1]. Znajomość wszystkich objawów wysokiej prolaktyny pomaga w szybkim postawieniu diagnozy i wdrożeniu odpowiedniego leczenia.

Jak obniżyć poziom prolaktyny?

Pytanie o to, jak obniżyć prolaktynę, jest jednym z najczęściej zadawanych przez pacjentów z hiperprolaktynemią. To, w jaki sposób obniżyć stężenie prolaktyny we krwi zależy rzecz jasna od przyczyny owego stanu rzeczy. Jeśli mamy do czynienia z guzem przysadki, konieczna może okazać się interwencja chirurgiczna. W leczeniu hiperprolaktynemii stosuje się także leki zaliczane do grupy agonistów dopaminy (pergolid, kabergolina: Dostinex, chinagolid: Norprolac oraz bromokryptynę: Bromocorn). Substancje z tej grupy mają za zadanie uregulować wydzielanie prolaktyny, “odblokować” gruczoły płciowe i przywrócić ich prawidłową funkcję, a także zmniejszyć rozmiary guza przysadki.

Jak wspomniałam wcześniej, hiperprolaktynemię mogą wywoływać również niektóre leki. W takiej sytuacji należy skonsultować z lekarzem odstawienie danego preparatu lub wprowadzenie terapii alternatywnej. Jest to jedna z najskuteczniejszych metod na to, jak obniżyć prolaktynę, gdy przyczyną jej podwyższenia są leki. Ważne jest jednak, aby nigdy nie przerywać stosowania leków na własną rękę, bez konsultacji z lekarzem prowadzącym.

Bywa, że przyczyną podwyższonej prolaktyny jest niewyrównana niedoczynność tarczycy. Jak nietrudno się domyślić, konieczna jest wówczas konsultacja endokrynologiczna, podczas której specjalista ustali, w jaki sposób wyrównać stężenie TSH oraz hormonów FT3 i FT4 [1,2]. Leczenie schorzeń tarczycy często prowadzi do normalizacji poziomu prolaktyny, co pokazuje, jak ważne jest holistyczne podejście do problemu podwyższonej prolaktyny.

Czy istnieją leki na obniżenie prolaktyny bez recepty?

Wiele osób pyta o leki na obniżenie prolaktyny bez recepty. Niestety, skuteczne leki obniżające poziom prolaktyny, takie jak agoniści dopaminy, są dostępne wyłącznie na receptę lekarską. Wynika to z faktu, że są to silnie działające substancje, które wymagają ścisłego nadzoru medycznego. Jednak istnieją naturalne metody i suplementy, które mogą wspomóc proces normalizacji poziomu tego hormonu. Ważne jest jednak, aby pamiętać, że każda terapia powinna być skonsultowana z lekarzem, szczególnie gdy objawy wysokiej prolaktyny są nasilone.

Choć nie ma skutecznych leków na obniżenie prolaktyny bez recepty, niektóre suplementy mogą być pomocne jako terapia wspomagająca. Należą do nich preparaty zawierające niepokalanka zwyczajnego, witaminę B6 czy cynk. Trzeba jednak podkreślić, że ich skuteczność nie jest w pełni potwierdzona naukowo, a stosowanie bez nadzoru lekarskiego może być niebezpieczne. Dlatego najlepszym rozwiązaniem jest zawsze konsultacja ze specjalistą, który pomoże określić najodpowiedniejszą strategię leczenia.

Jak obniżyć poziom prolaktyny naturalnie?

Istnieją doniesienia naukowe mówiące o tym, że niektóre zioła i mikroelementy mogą być pomocne w przywróceniu prawidłowego stężenia prolaktyny we krwi. Naturalne metody na to, jak obniżyć prolaktynę, cieszą się coraz większym zainteresowaniem pacjentów poszukujących alternatywnych sposobów leczenia. Jednak należy pamiętać, że naturalne nie zawsze oznacza bezpieczne, dlatego każda terapia powinna być prowadzona pod nadzorem lekarskim.

Uwaga! Nie należy stosować żadnego z niżej wymienionych składników bez kontroli lekarza. Nawet naturalne metody na obniżenie poziomu prolaktyny mogą wywołać działania niepożądane lub wchodzić w interakcje z innymi lekami. Dlatego przed rozpoczęciem jakiejkolwiek suplementacji należy skonsultować się ze specjalistą, który oceni bezpieczeństwo i celowość takiej terapii.

Wyciągi roślinne

Jednym z takich składników jest wyciąg z owoców niepokalanka zwyczajnego (łac. Agni casti fructus). Przyjmowanie preparatów zawierających ten surowiec (np. Castagnus, Cyclodynon, Vitex Agnus Castus, Femisan A) ma na celu m.in. złagodzenie zespołu napięcia przedmiesiączkowego i zmniejszenie uczucia obrzmienia piersi. Kluczowym składnikiem są w tym przypadku diterpeny, które wykazują zbliżone właściwości do dopaminy (obniżającej stężenie prolaktyny). Te preparaty są jednymi z najczęściej stosowanych naturalnych metod na to, jak obniżyć prolaktynę.

Hiperprolaktynemia to przedmiot zainteresowania tradycyjnej medycyny chińskiej. Mowa o Hordei fructus germinatus, czyli wysuszonych kiełkujących ziarnach jęczmienia zwyczajnego (inna nazwa to Mai-Ya). Dokładny mechanizm działania substancji nie został jeszcze dokładnie poznany, jednak wyniki badań przeprowadzonych na szczurach wykazały wpływ na regulację stężenia prolaktyny we krwi. Ta metoda jest szczególnie popularna wśród osób poszukujących tradycyjnych sposobów na to, jak obniżyć poziom prolaktyny.

Należy również w tym miejscu nadmienić o medycynie ajurwedyjskiej, która do normalizacji poziomu prolaktyny wykorzystuje wyciągi ze świerzbca właściwego (łac. Mucuna pruriens). Substancja zawiera L-dopę, stąd była stosowana wspomagająco w terapii choroby Parkinsona. W literaturze istnieją nieliczne badania wykazujące korzystny wpływ ekstraktu na stężenie prolaktyny [3]. Preparaty zawierające ten składnik mogą być rozważane jako wspomagająca metoda leczenia podwyższonej prolaktyny.

Mikroelementy

Uważa się, że jednym z mikroelementów, który może być pomocny w uregulowaniu poziomu prolaktyny, jest witamina B6. Badania wykazały, że przyjmowanie wysokich dawek tego składnika może wspomóc normalizację cyklu miesiączkowego, a nawet ustąpienie mlekotoku. Jednak zauważono, że objawy niejednokrotnie powracały po odstawieniu witaminy B6. Co więcej, stosowanie wysokich dawek tego mikroelementu bez kontroli lekarza może okazać się szkodliwe. Znane są, chociażby przypadki ciężkich neuropatii obwodowych. Preparaty zawierające witaminę B6 to między innymi Magvit B6, Magne B6 Forte, Pyridoxine czy Neurobion.

Pod kątem wpływu na regulację stężenia prolaktyny badano również cynk. Choć jest on składnikiem wielu białek, a także bierze udział w licznych procesach enzymatycznych, jego skuteczność w tym przypadku wymaga dalszych badań [3]. Suplementy cynku dostępne w polskich aptekach to między innymi Zinkorot, Zincas, Cynk Forte czy Zinc Chelate. Osoby zastanawiające się nad tym, jak obniżyć prolaktynę naturalnie, często sięgają po preparaty zawierające ten mikroelement, jednak należy pamiętać o konieczności konsultacji z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji.

Podsumowanie

Prawidłowy poziom prolaktyny jest kluczowy dla zdrowia reprodukcyjnego i ogólnego samopoczucia. Objawy wysokiej prolaktyny mogą znacząco wpływać na jakość życia, dlatego tak ważne jest szybkie rozpoznanie problemu i wdrożenie odpowiedniego leczenia. W przypadku hiperprolaktynemii istotne jest zidentyfikowanie przyczyny i stosowanie odpowiedniego leczenia, które może obejmować leki, zmiany w stylu życia, a w niektórych przypadkach naturalne metody. Pytanie o to, jak obniżyć prolaktynę, wymaga indywidualnego podejścia i uwzględnienia specyfiki każdego przypadku.

Wysoka prolaktyna u mężczyzn i kobiet może wymagać różnych strategii terapeutycznych, dlatego tak istotna jest współpraca z doświadczonym lekarzem. Choć istnieją naturalne metody wspierające leczenie podwyższonej prolaktyny, nie ma skutecznych leków na obniżenie prolaktyny bez recepty, które mogłyby zastąpić profesjonalną opiekę medyczną. Każda interwencja, zwłaszcza ta oparta na ziołach i mikroelementach, powinna być skonsultowana z lekarzem, aby uniknąć niepożądanych skutków ubocznych i zapewnić skuteczność terapii.